Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/4048 E. , 2021/3280 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4048
Karar No:2021/3280
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI İDARE YANINDA): … Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik
Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … ve İnşaat Malzemeleri Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca 06/01/2021 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 2020/753999 ihale kayıt numaralı "Acemler Kavşağı Hayran Caddesi - Oulu Caddesi Arası Sanat Yapısı İle Bağlantı Yolu Yapılması Yapım İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ihalenin, Acemler Kavşağı Hayran Caddesi - Oulu Caddesi arası sanat yapısı ile bağlantı yolu yapılması yapım işi olduğu, ihalenin yaklaşık maliyetinin 24.679.673,61-TL olarak tespit edildiği, Bursa ilinde ulaşım ağının kesişim noktası ve trafik yoğunluğuna sebep olan Acemler bölgesinde, mevcut durumu rahatlatmak amacıyla projelendirilen ve tünel ile yapılacak olan alternatif bağlantı yolunun yapımı esnasında trafik sirkülasyonunu değiştirme ve bütün altyapı kurumlarının deplase işlerinin yapılması gerektiği, söz konusu bölgede ciddi altyapı yoğunluğunun bulunması ve imalatlar yapılırken şerit kaplama işlemlerinden dolayı alternatif yollara aktarılan araç yoğunluğu ile mevcut durumda bile yoğun olan trafik yükünü ciddi bir şekilde artıracağı, başka dönemde yapılması teknik olarak zor olan bir projeyi, pandemi sürecinde yapılacak olan kısıtlamaları da avantaja çevirerek, idarenin açık ihale usulü için gerekli süreci işletmesi hâinde sürecin uzayacağı ve açık ihalenin sonuçlandırılarak işe başlanmasının uzun sürebileceği, bu nedenle de hizmetin aksayacağı tespitlerine istinaden 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihalenin yapıldığının görüldüğü; bu bağlamda, pazarlık usulü ile ihale yapılması için tespit edilen hususlar incelendiğinde, dava konusu işin esaslı unsurunun sanat yapısı olduğu, yapım tekniği açısından özellik arz eden imalatlar içerdiği, asfalt işlerinin sözleşmenin %21'ini oluşturduğu, yapım tekniği açısından özellik arz eden hallerde ihâlenin ivedilikle yapılması gerektiğinin zorunlu olduğuna dair ifadeler ve yine dava konusu işin can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliğine ilişkin ifadelere yer verilmiş ise de bu hususa ilişkin somut tespitlerin yapılmadığı, soyut ifadelere yer verilerek gerekçeye ilişkin kanıtların ortaya konulamadığı, ayrıca davalı idarece pandemi sürecinde yapılacak olan kısıtlamaları da avantaja çevirerek pazarlık usulünün uygulanmasının daha elverişli olduğu ifadesine yer verilse de, bu gerekçenin Kanun'un amacına uygun olmadığı;
Öte yandan, doğal afetlerden kaynaklanan hizmeti engelleyen durumların giderilmesi amacıyla pazarlık usulü ile ihaleye çıkılabileceği açık olmakla birlikte, bu tarz bir ihalenin sadece doğal afetin etkilediği kısmî ve ivedi alanlara münhasır olabileceği, davalı idarenin ise böyle bir tespit yapmayarak, doğal afetin etkilemediği Acemler Kavşağı Hayran Caddesi - Oulu Caddesi arasını kapsar şekilde sanat yapısı ile bağlantı yolu yapılması işi ihalesini gerçekleştirdiği, bu hâliyle ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasının mümkün olmadığı;
Bu durumda, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanabilmesi için açıklık ve rekabetin sağlanması kamu yararı açısından gerekli olduğundan, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların oluştuğuna dair hukuken geçerli bir neden gösterilmeksizin söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, süre yönünden itirazlarının dikkate alınmadığı, davacı tarafından itirazen şikâyet yoluna gidilmeden doğrudan dava açılmasının hukuken mümkün olmadığı, ihaleye konu bölgede ciddi altyapı yoğunluğunun bulunması ve imalatlar yapılırken şerit kaplama işlemlerinden dolayı alternatif yollara aktarılan araç yoğunluğu ile trafik yükünün ciddi şekilde artıracağı sebepleriyle ihalenin acil ve ivedi şekilde yapıldığı, yapım tekniği ve trafik durumu gözetildiğinde ihalenin ivedi olarak yapılması gerektiği, açık ihale usulünün uygulanması hâlinde sürecin uzayacağı ve açık ihalenin sonuçlandırılarak işe başlamanın uzun sürebileceği, bu nedenle hizmetin aksayacağı, pandemi sürecinde yapılacak olan kısıtlamalar da avantaja çevrilerek çalışmaların ivedilikle yapılması için pazarlık usulünün uygulandığı, açık ihale yapılması hâlinde davacının ihaleye katılım koşullarını sağlayıp sağlamadığının irdelenmesi ve davayı açmakta güncel meşru menfaati olup olmadığının belirlenmesi gerekirken bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın karar verildiği, işin durdurulması nedeniyle trafiğin karmaşık ve çekilmez bir hâl aldığı, ihale konusu yerde can ve mal güvenliği tehlikesi bulunduğunun bu yerde gerçekleşen kaza sayısı istatistiklerinden anlaşıldığı, dava konusu ihale işleminin hukuka ve mevzuata uygun olarak yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın ve kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 12/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.