T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4048
Karar No : 2023/4660
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacının sevk ve idaresindeki araçla, … tarih ve … kayıt sayılı bedelsiz ihracat formunda muhtelif tekstil ürünü olarak beyan edilen eşyalar haricinde muhtelif markaların taklidi olan sahte parfüm ve deodorant cinsi eşyanın gümrük sahasından çıkarılmaya teşebbüs edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca belirlenen FOB değerinin onda biri oranında, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrası uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından bedelsiz ihracat formunda beyan edilen eşyalar haricinde yurt dışına çıkarılmak istenirken gümrük idaresince tespit edilen ve alıkonulan parfüm ve deodorant cinsi eşyanın, Türkiye'de üretilmeyen dünyaca ünlü markaların görünümünde olan sahte ve taklit ürünler olduğunun anlaşıldığı, bu ürünlerin yasal yollardan ticarete konu olmasına olanak bulunmadığı, bu tür eşyaların kıymetinin tespiti için 4458 sayılı Kanun'da belirli ve özel bir yöntem öngörülmediğinden ve kıymetleri gerçek ürünlerle kıyaslanamayacağından gümrük idaresince eşyanın FOB değerinin, ürünün olabilecek maliyeti ve piyasası dikkate alınarak takdiri olarak belirlenmesi yapılırken somut verilere dayanılması gerektiği, içeriği değersiz olup asıl maliyeti dolum ve ambalaj giderlerinden oluşan ürünlerin değeri için bilirkişiden yararlanılabileceğinden ve idarenin istemi üzerine davacı tarafından bilirkişi ücreti ödenmesine rağmen davalı idarece bilirkişi incelemesi yaptırılmadığı ve belirli bir kritere dayanmayan yüksek tutarlar belirlenerek takdir edilen FOB kıymeti üzerinden kesilen para cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından bilirkişi ücretinin yatırıldığına ilişkin bilginin idareye verilmediği gibi ilgili Sanayi Odasınca yapılan şifahi görüşmede de bilirkişi ücretinin yatırılmadığının bildirildiği, ayrıca ürünlere, eşdeğeri doldurma ürünlerin piyasa fiyatının çok altında kıymet takdir edildiğinden, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Bedelsiz ihracat formunda beyan edilen eşyalar haricinde yurt dışına çıkarılmak istenirken gümrük idaresince tespit edilen ve alıkonulan parfüm ve deodorant cinsi eşyaların sahte ve taklit ürünler olduğu hususunda aralarında ihtilaf bulunmayan uyuşmazlıkta, yapılan piyasa araştırmasına göre tespit edilen aynı markalı sahte ürünlerin rayiç bedelinin çok altında kıymet takdirinde bulunulduğu, buna göre tespit edilen FOB kıymetinin belirlenen oranı üzerinden kesilen para cezasında hukuka aykırılık görülmediğinden, kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının sevk ve idaresindeki araçla, … tarih ve … kayıt sayılı bedelsiz ihracat formunda muhtelif tekstil ürünü olarak beyan edilen eşyalar haricinde muhtelif markaların taklidi olan sahte parfüm ve deodorant cinsi eşyanın gümrük sahasından çıkarılmaya teşebbüs edildiğinin tespit edildiğinden bahisle, idarece oluşturulan kıymet takdir komisyonunca belirlenen FOB değerinin onda biri oranında, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrası uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33. madde hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anılan yasal düzenleme uyarınca, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf dahi olsa eşyanın gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ihracata konu olması halinde FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınması gerekmekte olup, ceza uygulanması için eşya yurt dışı edilmemiş olsa bile buna teşebbüs edilmesi yeterli bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, yurt dışına çıkmak üzere …Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen davacının kullandığı araçta bulunan ve davacı tarafından bedelsiz ihracat formu ile tekstil ürünü olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici toplam 74.811 adet Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Mevzuatını ihlal eden muhtelif marka parfüm ve deodorant cinsi eşya tespit edildiği, eşyalara el konularak hak sahibi vekillerine bilgi verildiği, bir kısmı için yetkili vekillerince Mahkemeden el koyma kararı alındığı, bir kısmı için ise kolaylaştırılmış imha talebinde bulunulduğu, el konulan ve sahte olduğu düşünülen ürünlerin kıymetinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek 23/03/2020 tarihinde davacıya elden tebliğ edilen yazı ile 7 gün içerisinde ... Ticaret ve Sanayi Odasına müracaat ederek ücretin yatırılması ve idarelerine bilgi verilmesinin istenildiği, bilirkişi ücretinin yatırılmasına karşın idareye bilgi verilmemesi nedeniyle idare nezdinde oluşturulan kıymet takdir komisyonunca kıymet takdiri yapıldığı, komisyonca tespit edilen ürünlerin belirlenen FOB değerinin 1/10'u oranında para cezası kesildiği, söz konusu para cezasının kaldırılması istemiyle yapılan itirazın reddi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda, davacının yurt dışına çıkarmak amacıyla Gümrük Müdürlüğü sahasına getirdiği ve kullandığı araçta bedelsiz ihracat formu ile tekstil ürünü olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici muhtelif marka parfüm ve deodorant cinsi eşyanın tespit edildiği, dolayısıyla söz konusu eşyanın gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurttan çıkarmaya teşebbüs edildiği açık olduğundan, belirtilen madde uyarınca ceza kesilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak, cezanın kesilmesinde esas alınan FOB değerinin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Temyize konu kararda, söz konusu değerin somut verilere dayanmadığı gerekçesine yer verilerek dava konusu cezaya ilişkin karar iptal edilmişse de; davalı idarece, iki gümrük muayene memurundan oluşturulan heyete yaptırılan inceleme ve piyasa araştırması neticesinde, parfümlere birim başına 30 ila 125 TL aralığında, deodorantlara ise 15 ila 20 TL aralığında fiyat belirlenerek, toplam 5.054.240,00 TL takdir edilen kıymetin piyasanın altında olduğu görülmektedir.
Bedelsiz ihracat formunda beyan edilen eşyalar haricinde, gümrük işlemleri yaptırılmaksızın yurt dışına çıkarılmak istenirken gümrük idaresince tespit edilen ve alıkonulan parfüm ve deodorant cinsi eşyaların sahte ve taklit ürünler olduğu hususunda aralarında ihtilaf bulunmayan uyuşmazlıkta, piyasa araştırması yapılarak tespit edilen aynı markalı ürünlerin rayiç bedelinin çok altında kıymet takdirinde bulunulmak suretiyle buna göre tespit edilen FOB kıymetinin belirlenen oranı üzerinden kesilen para cezasında hukuka aykırılık görülmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2….Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 29/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 239. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33'üncü madde hükümleri gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, söz konusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.
Belirtilen madde uyarınca, ithalat veya ihracat vergilerinden muaf olsa dahi, gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak eşya ithal veya ihraç ya da bunlara teşebbüs etmek yahut bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokmak veya yurtdışına çıkarmak eylemlerinde bulunulduğunun tespit edilmesi halinde ceza uygulanması mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden, yurt dışına çıkarılmak üzere …Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen araçta bedelsiz ihracat formu ile tekstil ürünü olarak beyan edilen eşyalar arasında beyan harici muhtelif marka sahte ve taklit olduğu iddia edilen parfüm ve deodorant cinsi eşya tespit edildiğinden bahisle para cezası kararı alındığı anlaşılmış ise de; vergiden muaf eşya belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ihraç edilmediği gibi, bu eşyanın gümrük işlemleri yaptırılmadan yurt dışına çıkarılması da söz konusu olmadığından, ceza kararı alınmasına dair koşulların oluşmaması karşısında, sonucu itibarıyla yerinde bulunan karara karşı yapılan temyiz başvurusunun açıklanan gerekçeyle reddedilmesi gerektiği oyu ile, karara katılmıyoruz.