Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/407 E. , 2022/5152 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/407
Karar No : 2022/5152
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (Eski ...İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondu nedeniyle 2981 sayılı Kanun'dan kaynaklanan hak sahipliğinin tapuya çevrilmesi suretiyle, gecekondunun bulunduğu yerden arsa tahsis edilmesi, bu yerin kamuya ayrılmış olması durumunda eş değer başka bir yerden arsa tahsis edilerek tapu verilmesi istemiyle yapılan 28/05/2015 tarihli başvurunun reddedilmesine ilişkin Ataşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2019/8459, K:2019/15390 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen temyize konu kararda; davacı tarafından 28/05/2015 tarihli başvuru dilekçesi ekinde sunulduğu anlaşılan bilgi ve belgeler dikkate alınarak, öncelikle 2981 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca davacının hak sahibi olma niteliğini taşıyıp taşımadığının araştırılması ve bu araştırma sonucuna göre davacının başvurusunun sonuçlandırılması gerekirken, 28/05/2015 tarihli başvuru dilekçesi ekinde sunulan ve davalı idarede mevcut olan belgelerin davacıdan yeniden istenilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından Kadıköy 22. Noterliğince düzenlenen 20/08/2019 tarihli azilname ile avukatın vekaletten azledildiği; görülmekte olan dava devam ederken davacının idarelerine yaptığı 20/08/2019 tarihli başvuru üzerine, ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ...Blok, ...numaralı bağımsız bölümün tahsis edildiği, ilgilisi ile 31/12/2019 tarihli muvafakat protokolü imzalandığı, 29/01/2020 tarihinde söz konusu bağımsız bölümün anahtar tesliminin gerçekleştirildiği ve gerekli işlemler ve ödemelerin davacı tarafından tamamlanmasını müteakip anılan bağımsız bölümün 11/03/2020 tarihinde davacı adına tapuda tescil edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (Eski Kadıköy İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondu nedeniyle 2981 sayılı Kanun'dan kaynaklanan hak sahipliğinin tapuya çevrilmesi suretiyle, gecekondunun bulunduğu yerden arsa tahsis edilmesi, bu yerin kamuya ayrılmış olması durumunda eş değer başka bir yerden arsa tahsis edilerek tapu verilmesi istemiyle yapılan 28/05/2015 tarihli başvuru üzerine tesis edilen Ataşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün ...tarih ve ...sayılı işleminde, uyuşmazlık konusu ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde arsa tahsisi yapılamadığı, 2981 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahiplerine belediye tarafından arsa üretme imkanı bulunmadığı, hak sahiplerinin 30/06/2015 tarihine kadar belgelerini eksiksiz teslim etmeleri gerektiği, aksi halde inşa edilen konutlardaki kontenjanın dolması nedeniyle bu projeden tahsis taleplerinin karşılanamayacağı, hak sahipliklerinin kesinleştirilmesi halinde ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edilen konutlardan bir bağımsız bölümün verilmesinin mümkün olabileceği bildirilmiştir.
Bunun üzerine, Ataşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2981 sayılı Kanun'un "Tapu verme" başlıklı, 10. maddesinde; "a) Bu Kanun hükümlerine göre hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerince yapılmış yapılar, 12 nci madde hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine "Tapu Tahsis Belgesi" verilir. Tapu tahsis belgesi, ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil eder... b) (...) Hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir. c) ... " hükümleri ile, "Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular" başlıklı, 13. maddesinde; "Tapu tahsis belgesi verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yapılır.
a) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bölümü iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir.
b) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Hazine, belediye, il özel idarelerine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idaresinde olan veya bu Kanun uyarınca mülkiyetlerine geçen arsa veya araziler üzerinde, ıslah imar planları ile meydana getirilen imar parselleri içinde hak sahiplerine, yapılarının işgal ettiği arazi de dikkate alınarak ıslah imar planında getirilen ölçülere uygun şekilde arsa veya hisse tahsis edilir. Gecekondusu muhafaza edilemeyen hak sahiplerine aynı bölgede veya diğer gecekondu ıslah veya önleme bölgesinde başka bir arsa veya hisse verilir. Tahsis edilen arsa veya hissenin bedeli 4/11/1983 tarih ve 2942 sayılı Kanun veya 6/6/1984 tarih ve 3016 sayılı Kanuna göre tespit edilir...
(Ek fıkralar : 18/5/1987 - 3366/5 md.): 14 üncü maddenin a, b, c, d, e, g, h ve i bentleri kapsamında kalmaları nedeniyle, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgegelerde yapılmış ıslah imar planları içinde meydana gelen boş imar parselleri müstakil, hisseli veya katmülkiyeti esasına göre verilir. Bu gibi hallerde gecekondu sahibine ayrıca enkaz bedeli bu Kanunla kurulan fondan belediye veya valilikçe ödenir...
d) Daha önce gecekonduları yıkılanlar bu Kanunun uygulanmasında hiçbir hak talep edemezler." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (Eski Kadıköy İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondu için davacı tarafından 2981 sayılı Kanun uyarınca ...tarih ve ...başvuru kayıt numaralı imar affı başvurusu yapıldığı ve 2.000,00-TL'lik başvuru harcının yatırıldığı; gecekondunun bulunduğu alanda toplu konut yapılması için (o tarihte uyuşmazlık konusu taşınmazın ilçe sınırları içinde yer aldığı) Kadıköy Belediye Başkanlığı ile TOKİ arasında 05/04/2005 tarihli Protokol ve eki 29/08/2007 tarihli Ek Protokol'ün imzalandığı; Ataşehir Belediye Encümeninin 04/10/2012 tarih ve 2012/1269 sayılı kararında ise, davacının 2981 sayılı Kanun uyarınca hak sahibi olduğunun tespit edildiği, uyuşmazlık konusu gecekondunun içinde bulunduğu İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, Emekevler Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde TOKİ ile Kadıköy Belediye Başkanlığı arasında imzalanan Protokol uyarınca inşa edilecek 99.14 m2 alanlı bağımsız bölümlerden birinin maliyeti olan 61.000,00-TL'den, davacının gecekondusuna takdir edilen 23.327,00-TL'nin enkaz bedeli olarak mahsup edilmesinden sonra kalan 37.673,00-TL bedelin ödenmesi sonrasında davacı adına tahsisine, muvafakat senedi imzalamayan hak sahiplerinin Toplu Konut Alanı Uygulama İmar Planı içerisinde kalan ve yerinde korunması mümkün olmayan gecekondularının tahliye edilip yıkılmadığı takdirde, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca enkaz bedeli ödenerek kamulaştırmasının re'sen yapılmasına karar verildiği; uyuşmazlık konusu gecekondu nedeniyle 2981 sayılı Kanun'dan kaynaklanan hak sahipliğinin tapuya çevrilmesi suretiyle, gecekondunun bulunduğu yerden arsa tahsis edilmesi, bu yerin kamuya ayrılmış olması durumunda eş değer başka bir yerden arsa tahsis edilerek tapu verilmesi istemiyle davacı tarafından yapılan 28/05/2015 tarihli başvurunun Ataşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün ...tarih ve ...sayılı işlemi ile reddedildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından verilen ve 18/11/2020 tarihinde kayda giren temyiz dilekçesinde yer alan iddialara istinaden, Dairemizin 15/02/2022 tarihli, E:2021/407 sayılı ara kararı ile davalı idareden davacı tarafından 20/08/2019 tarihli başvuru dilekçesi, uyuşmazlık konusu gecekonduya karşılık alındığı belirtilen daire tahsis kararı, 31/12/2019 tarihli muvafakat protokolü, 29/01/2020 tarihli kura çekilişinde davacıya ...Blok, ...numaralı bağımsız bölümün isabet ettiğini ve aynı tarihte anahtar tesliminin yapıldığını gösteren tüm bilgi ve belgeler, ...Blok, ...numaralı bağımsız bölümün kat mülkiyetli tapusunun 11/03/2020 tarihinde davacı adına tescilinin gerçekleştiğini gösteren tüm bilgi ve belgeler ile uyuşmazlık konusu gecekondu ile tapuda tescilin gerçekleştiği belirtilen bağımsız bölüme ilişkin varsa başkaca bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmesi üzerine; söz konusu ara kararına istinaden davalı idare tarafından verilen ve 14/03/2022 tarihinde kayda giren dilekçe ekinde yukarıda yer verilen belgelerin gönderildiği, Ataşehir Belediye Encümeninin ...tarih ve ...sayılı kararı ile uyuşmazlık konusu gecekonduya istinaden ...Bloklarda inşa edilen 99,14 m2 alanlı ve güncel maliyeti 171.400,46-TL olan bağımsız bölümlerden enkaz bedeli olarak takdir edilen 38.756,20-TL enkaz bedeli mahsup edildikten sonra 132.644,26-TL'nin hak sahibi ...adına encümen kararı ile kabul edilen daire bedeli ile enkaz bedeli esas alınarak tahsis edilmesine, konut tahsisi yapılan hak sahibi ......adına tapu verilmek üzere belediye ile karşılıklı muvafakat protokolü imzalanmasına, noter huzurunda çekilecek kura ile bağımsız bölümün belirlenmesine karar verildiği; 31/12/2019 tarihinde davacı ile davalı belediye arasında yukarıda yer verilen encümen kararında belirlenen biçimde muvafakat protokolünün akdedildiği; 29/01/2020 tarihli "Emekler Atapark Konutları Konut Tahsis Belgesi"ne göre, davacıya ...Blok, ...numaralı bağımsız bölümün hak sahibine tahsis edildiğinin belirtildiği ve ...tescil tarihli ve ...yevmiye numaralı tapu senedine göre de söz konusu bağımsız bölümün davacı ...adına 2981 sayılı Kanun uyarınca tahsis işleminden kaynaklı olarak tescil edildiği görülmektedir.
Bu durumda; İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (Eski Kadıköy İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondudan kaynaklanan hak sahipliğine ve davalı ile davacı arasında imzalanan 31/12/2019 tarihli muvafakat protokolüne istinaden, ...Blok, ...numaralı bağımsız bölümün davacı ...'e tahsis edildiğinin belirtildiği ve ...tescil tarihli ve ...yevmiye numaralı tapu senedine göre de söz konusu bağımsız bölümün davacı ...adına 2981 sayılı Kanun uyarınca tahsis işleminden kaynaklı olarak tescil edildiği görülmekte olup; konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu .... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.