Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/4103 E. , 2024/483 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4103
Karar No : 2024/483
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... (...) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "pirinç hurda" cinsi eşyaların bir kısmının üzerinde "made in Syria" ibaresinin yer aldığı, eşyalar arasında havan, tabanca ve uzun namlulu silahlara ait mermi kovanlarının bulunduğunun tespit edildiği ve Suriye'den ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, muhtelif hurdalardan oluşan eşyanın çoğunluğunun kapı anahtarı olduğu, bir kısmının üzerinde "made in Syria" yazısının yer aldığı; davacının başvurusu üzerine İstanbul Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan ... tarih ve ... sayılı rapora göre, eşyaların çıkış ülkesinin İran olduğu, ağırlıklı olarak, farklı ülkelerde üretilmiş mekanik tesisat parçası (musluk, vana, su sayacı vb), dedantör, flatör, çubuk direnç ısıtıcı, mermi kovanları ve diğer metal eşyalardan oluştuğu, bazı parçaların üzerinde üretim yeri olarak, Çin, İspanya, Hindistan yazdığı, az sayıdaki eşyada üretim yeri olarak Suriye yazdığı, bunların toplam hurda içerisindeki payının % 1'den az olduğu, mermi kovanlarının Rus yapımı olduğu ve bunların toplam hurda içerisindeki payının da % 1'i geçmediği tespitlerine yer verildiği; olayda, eşyaların Suriye menşeli olduğundan bahisle işlem tesis edilmişse de, yalnızca bir kısım eşyanın Suriye'de üretildiğinin tespit edildiği, çoğunlukla küçük hurdalardan oluşan eşya arasında karşılaşılan bu durumun olağan göründüğü, düzenleyici işlemlerle Irak ve Suriye'den hurda ithalatının yasaklandığı, yasak kapsamında yer almayan İran'dan ithal edilen hurdalardan bir kısmının söz konusu ülkelerde üretilmiş olmasının ihlal anlamına gelmeyeceği, bu bağlamda, davacının doğrudan veya dolaylı olarak yasak kapsamındaki ülkelerden hurda metal ithal ettiğine dair somut tespit olmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ : Olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı pirinç hurda cinsi eşyanın İran'dan ithal edildiği sabit olup, düzenleyici işlemlerle Irak ve Suriye'den ithalinin yasaklandığı anlaşılmakla birlikte, muhtelif hurdadan oluşan eşya menşeinin farklı ülkeler olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu eşyanın dolaylı yollardan Suriye'den ithal edildiğine yönelik somut ve hukuken geçerli herhangi bir tespite dayanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "pirinç hurda" cinsi eşyaların bir kısmının üzerinde "made in Syria" ibaresinin yer aldığı, eşyalar arasında havan, tabanca ve uzun namlulu silahlara ait mermi kovanlarının bulunduğunun tespit edildiği ve Suriye'den ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti halinde, eşyanın gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Gümrükler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında belirtildiği üzere, Devlet Bakanlığı Makamı'nın 28/06/2005 tarihli ve 31822 sayılı Onay'ında, Dış Ticaret Müsteşarlığı koordinatörlüğünde yapılan ve Genel Kurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Çevre Ve Orman Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrük Müsteşarlığı, MKEK ve TAEK yetkililerinin katılımı ile gerçekleştirilen toplantı sonucunda, Irak'tan her türlü hurda ithalatının yasaklanması, Irak'tan getirilecek hurdanın ülkemiz üzerinden transit geçişinin yasaklanması, Irak hurdasının diğer ülkeler üzerinden veya farklı şekillerde ülkemize girişinin engellenmesi amacıyla ilave önlemler alınması, diğer ülkelerden yapılacak hurda ithalatında uygunluk ve kontrol belgesi uygulamasına devam edilmesi, diğer ülkelerden yapılacak hurda ithalatında sadece metal hurdayı ergiterek işlem yapan sanayi tesislerine uygunluk veya kontrol belgesi düzenlenmesi hususunda mutabakata varıldığı ve söz konusu hususlarda ilgili kurumlarca gerekli tedbirlerin alınması gerektiği; ... tarihli ... sayılı yazısında da, Irak’tan her türlü hurda ithalatının ve Irak’tan getirilecek hurdanın ülkemiz üzerinden transit geçişinin yasaklandığı ve söz konusu yasaklama kararının temel nedeninin Irak’tan ülkemize radyoaktif madde girişinin engellenmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.
Yine, Gümrükler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında; Suriye'de yaşanmakta olan iç çatışmalar göz önünde bulundurulduğunda Suriye'den ithal edilen hurdalar ile radyoaktif maddeler ve silah/mühimmat gibi patlayıcıların ülkemize girebileceği ve bu durumun kamu güvenliği ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturabileceği sebebiyle anılan ülkeden hurda ithalatı gerçekleştirmenin riskler içerdiğinin görüldüğü, bu çerçevede, 19/02/2014 tarih ve 2014/81 sayılı Bakanlık Onayı ile her türlü metal hurdasının, hurda metallerin ergitilmesiyle elde edilen külçe metallerin ve metal içeren hurda eşyanın Suriye'den ithalatı ile söz konusu ürünlerin ülkemiz üzerinden transit geçişi ve farklı şekillerde ülkemize girişinin yasaklandığı aktarılmıştır.
Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Irak ve Suriye'den Metal Külçe İthalatı" konulu yazısında ise; Irak’tan yapılan metal hurda ve külçe ithalatı ile radyoaktif maddeler ve silah/mühimmat gibi patlayıcıların ülkemize girmesi ve bu durumun kamu güvenliği ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturabileceği nedenlerinden dolayı Devlet Bakanlığı Makamının 28/06/2005 tarihli ve 2005/1271 sayılı onayı ile Irak’tan metal hurdaların ithalatı ve 30/04/2007 tarihli ve 2007/650 sayılı onayı ile Irak’tan metal külçelerin ithalatının yasaklandığı, ayrıca, Suriye’de yaşanmakta olan iç çatışmaların Irak’takine benzer riskler içerdiği düşünülerek ilgili kurumların görüşü doğrultusunda 19/02/2014 tarihli ve 2014/81 sayılı Bakanlık Makamı Onayı ile metal hurda ve külçenin anılan ülkeden ithalatı yasaklandığı; öte yandan, muhtelif firmaların anılan ülkelerden değişik zamanlarda metal külçe ithalatı gerçekleştirme talepleri çevresinde, söz konusu metal külçelerin mühürlü konteynerler ile taşınması, her konteynerde tek bir Gümrük Tarife Pozisyonunda (4’lü) yer alan ürünün bulunması, radyasyon ölçüm sistemine haiz gümrük kapılarından geçirilmesi, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’ndan radyasyon ölçümü yapabilme uygunluk belgesine sahip uluslar arası gözetim firmaları marifetiyle radyasyon ölçümünün yaptırılması ve anılan ülkelerden ithal edilen metal külçelerin içinde radyoaktif malzeme tespit edilmesi durumunda menşeine iade edilmesi hususlarında ilgili Kurum ve Kuruluşlarca gerekli tedbirlerin alınması şartıyla, Irak ve Suriye’den her türlü metal külçe ithalatına izin verilmesinin 04/12/2014 tarihli ve 2014/470 sayılı Bakanlık Makamı Onayı ile uygun görüldüğü açıklanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, Irak ve Suriye'den yapılacak hurda ithalatının olay tarihinde yasak olduğu, 04/12/2014 tarihli ve 2014/470 sayılı Bakanlık Makamı onayında ise mühürlü konteynerler ile taşınması, her konteynerde tek bir Gümrük Tarife Pozisyonunda (4’lü) yer alan ürünün bulunması şartıyla radyasyon ölçümü yaptırılarak, uygun görülmesi halinde ithaline izin verilebileceği; genel düzenleyici işlemlerle ithalatı yasak olan eşyanın gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın UYAP kayıtlarıyla birlikte incelenmesinden; davacı hakkında aynı konuda tesis edilen işleme karşı açılan davanın temyiz incelemesi üzerine Dairemizce verilen 31/01/2024 tarih ve E:2021/489, K:2024/484 sayılı kararında, davacı hakkında tanzim edilen... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda incelenen eşyalar içerisinde hurda anahtar, kilit vb. eşya dışında havan, tabanca, uzun namlulu silah mermisi kovanları da yer aldığı ve İran'dan ithal edildiği beyan edilen hurda eşyanın menşe belgesinin sahte olduğunun ve eşyalar üzerinde Irak devletine ait ibareler yer aldığının tespiti üzerine, ithalatın Irak üzerinden gerçekleştirildiğine ilişkin fiilin somut olayda sabit olduğu; olayda da, uyuşmazlık konusu beyanname muhteviyatı "pirinç hurda" cinsi eşyanın, radyasyon ölçümü yapılmak koşuluyla ithaline izin verilecek nitelikte bulunmadığından Irak ve Suriye'den ithalinin yasak olduğu, yerleşik adresi Irak olan firma tarafından İran üzerinden gönderildiği, dava konusu beyanname muhteviyatı eşyalar üzerinde yapılan fiziki incelemede bir kısmının üzerinde "made in Syriya" ibaresinin bulunduğunun anlaşılması karşısında, eşyanın Suriye üzerinden ithal edildiği sonucuna varıldığından davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda para cezasının miktar yönünden hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi gerektiği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 31/01/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyoruz.