T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4120
Karar No:2023/3315
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Grup İnşaat ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü'nce 03/11/2015 tarihinde gerçekleştirilen ''Hakkari Yüksekova Selahaddin Eyyubi Havalimanı Çevre Tel Örgüsü'' ihalesi uhdesinde kalan davacının imzalanan sözleşmeden kaynaklanan taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verdiği ve mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca, iki yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarına ait ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yasaklama işlemine konu ihale için 07/12/2015 tarihinde imzalanan sözleşmeyle davacının taahhüt altına girdiği, yer tesliminin 16/12/2015 tarihinde yapıldığı, işin bitim tarihinin ise iş yeri teslim tarihinden itibaren 180 (yüzseksen) gün olarak belirlendiği, verilen süre sonrasında işin geçici kabule hazır hâle getirilmesinin belirtildiği ve sürenin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmî tatil günlerinin dikkate alındığı, işin devamı sırasında bölgedeki olaylardan kaynaklı olarak alınan sokağa çıkma yasağı nedeniyle 50 gün, kadastro sorunları ve proje revizyonları nedeniyle 30 gün olmak üzere toplam 80 gün süre uzatımı verildiği, işin bitim tarihinin 31/08/2016 tarihine ötelendiği, güvenlik zaafiyetinden kaynaklı olarak yaklaşma ışıklarının olduğu bölgede yeni imalatların yapılması karşılığında iş artışı verildiği, buna dayalı olarak 48 gün süre uzatımı verildiği ve işin bitim tarihinin 24/04/2017 tarihine ötelendiği, imalatların bulunduğu bölgedeki yeraltı su seviyesinin yüksekliğinin imalatlar
üzerindeki etkisinden dolayı işin bitim tarihinin 12/06/2017 tarihine ötelendiği, davacı tarafından geçici kabul daveti yapıldığı, 10/07/2017- 11/07/2017 tarihlerinde iş mahallinde yapılan geçici kabul muayenesinde kusur ve eksiklikler tespit edildiği ve 11/07/2017 tarihli tutanağa bağlandığı, 14/07/2017 tarihli yazıyla belirtilen eksikliklerin giderilmesinin yüklenici firmadan talep edildiği, ancak söz konusu eksikliklerin yüklenici tarafından giderilmediği, 25.11.2017 ve 28/11/2017 tarihlerinde tutulan tutanaklarda da başkaca eksikliklere yönelik tespitlere yer verildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … D.İş dosyası ile 26/10/2017 tarihinde keşif yapıldığı, keşif sonucu düzenlenen 31/10/2017 tarihli Bilirkişi Raporu ile 09/07/2018 ve 28/11/2018 tarihlerinde tutulan tutanaklarda yeni birtakım tespitlerde bulunulduğu, bu durumda, davacının imzalanan sözleşmeden kaynaklanan taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verdiği ve kendisine yapılan bildirime ve verilen ek süreye rağmen taahhüdünü ihale sözleşmesinde öngörülen ve verilen ek süre içerisinde ihale dokümanı ile sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği hususunun sabit olduğu, davacı şirket bu durumun aksini ispat eder herhangi bir bilgi veya belge sunamadığı gibi, olayda mücbir kabul edilebilecek bir sebebin de bulunmadığı, dolayısıyla ihale sözleşmesindeki teslim yükümlülüğü çerçevesinde taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği ve imzalanan sözleşmeden kaynaklanan taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından yasaklama kararının yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespiti üzerine 45 gün içinde verilmediği öne sürülmüş ise de; bu sürenin yerleşik içtihatlar ile de kabul edildiği üzere aykırılığın yasaklama kararını vermeye yetkili mercin bilgisine girdiği tarihten itibaren başlayacağı açık olup, olayda yasaklama kararının davalı idarenin bilgisine girdiği tarihten itibaren belirtilen süre içinde alınması nedeniyle söz konusu iddianın dava konusu işlemi kusurlandıracak nitelikte olmadığı belirtilmiştir,
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, sözleşme imzalandıktan sonra işin yapımına başlandığı, işin yapıldığı inşaat sahasının olağanüstü hâl bölgesinde terör olaylarının en yoğun yaşandığı bölge olduğu, işin yapımını %95 seviyelerine getirdiği, 11/07/2017 tarihinde geçici kabulün yapıldığı, geçici kabul komisyonu tarafından tespit edilen eksikliklerin tamamlanmasının istenildiği, %95'ini tamamladığı işin tamamını bitirmeyi mümkün görmediğinden dolayı işin sürüncemede kalmaması için, keşiften artan para ve %5 emanette tutulan nakit teminattan kalan alacağının olan tutarın imalatları ve işin yapımını fazlasıyla karşıladığını belirterek Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 41. maddesi kapsamında işin bendi namı hesabına başka firmaya yaptırılması için dilekçe sunduğu, 26/10/2017 tarihli olur ile bu talebinin kabul edildiği ve kalan eksik işlerin tamamlanması için ihale yoluna gidildiği, kamu zararının oluşmaması işin bu gibi durumlarda ihale usulü uygulanmadığı, işin aciliyeti dikkate alınarak davet usulü ile bir an önce işin tamamlanması gerektiği, idarenin ise bu yola başvurmadığı, ve sürecin daha fazla uzamasına dolayısıyla muhtemel kamu zararına neden olduğu, uygulanan işlemler hakkında yasada açık hükümler bulunmadığı, yoruma dayalı olarak yasaklama kararı verildiği, yasaklama kararının kanunda belirtilen emredici 45 günlük süreden sonra verildiği, sözleşmenin yürütülmesi esnasında terörden kaynaklanan fiili bir imkânsızlık doğduğu, bu imkânsızlıkta kusurunun olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesi'ne, 22/06/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.