Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/4122 E. , 2021/5060 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4122
Karar No : 2021/5060
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Emlak Yatırım Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...sayılı parselde bulunan restorant faaliyetindeki işyerine verilen ...günlü, ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılan davada; söz konusu işyerinin kullanım alanına yönelik olarak davacının başvurusundan sonra yeni bir tespit yapılıp yapılmadığının sorulması üzerine gönderilen bilgi ve belgelerden; kullanım alanına yönelik olarak yeni bir tespitin yapılmadığı gibi, işyerinin faaliyet gösterdiği binanın herhangi bir inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden .... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararının onanmasına ilişkin Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 26/05/2016 günlü, E:2015/7328, K:2016/4044 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davalı Belediye tarafından, müdahilin maliki olduğu işyerinin bulunduğu binanın inşaatının 01/01/1990 tarihinde bittiği, dava konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in “İşyerinde aranacak genel şartlar” başlıklı 5. maddesinin (c) bendinde belirtilen yerlerden olmadığı, bu nedenle yapı kullanma izin belgesinin bulunması gerekmediğinden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesinde aykırılık bulunmadığından, Dairece verilen kararın düzeltilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 20. maddesinde, "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.", 21. maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir...", "Yapı Kullanma İzni" başlıklı 30. maddesinde, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...), bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir..." kurallarına yer verilmiştir.
3194 sayılı Kanunda bahsedilen istisnalar dışında yapı ruhsatı ve kullanma izni bulunmadan bir yapının inşa edilmesinin ve kullanılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için imar mevzuatına uygun bir yapının varlığının hukuksal bir zorunluluk olduğu kuşkusuzdur.
Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
1. Karar düzeltme isteminin yukarıdaki açıklama eklenmek suretiyle REDDİNE,
2. Karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 20/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabülüne Dair Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralı yer almaktadır.
14/07/2005 günlü, 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilip, 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde ise; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; Bursa İli, Nilüfer İlçesi, ...Mahallesi, ...pafta, ...ada, ...sayılı parselde bulunan "..." adlı işyerine ...günlü, ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatında işyerinin harca esas kullanım alanının 120,00 m2 olduğu, ...İlçe Emniyet Müdürlüğü Organize Sanayi Karakol Amirliğinin ...günlü yazısı ekindeki krokide işyerinin 315,00 m2 kapalı 100,00 m2 açık alanı olduğunun tespit edildiği, davacının, işyerinin kullanım alanının büyütülerek değiştirildiğini ileri sürerek işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işyerinin ruhsatlandırılan alandan fazla kullanıldığının idarece tespit edilip, verilen onbeş günlük süre sonunda uygun hale getirilmediği takdirde yalnız ruhsatlandırılan alan dışındaki kullanıma son verilebileceği, yukarıda ayrıntılı şekilde yer verilen mevzuat gereğince zorunlu olup buna rağmen davalı idarece herhangi bir denetim yapılmaksızın ruhsatın tamamen iptal edilmesi hukuka ve mevzuata aykırılık teşkil edeceğinden, davalı Belediyenin kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 26/05/2016 günlü, E:2015/7328, K:2016/4044 sayılı onama kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.