T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/413
Karar No:2024/262
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri Tekstil Turizm Gıda İnşaat Nakliyat
Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirket tarafından, lisansına kayıtlı olmayan tanker vasıtasıyla istasyon dışında yakıt ikmali yaparak lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca 87.815,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; 12/04/2017 tarihinde Siirt İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince, ihbar üzerine, Siirt ili, Kurtalan ilçesi, ... Beldesi, ... Mahallesi'nde gerçekleştirilen incelemede, ... plakalı tankerin bir şahsa ait bidon ve jelikanlara motorin dolumu yaptığı ve söz konusu tankerin bayilik lisansıyla faaliyet gösteren davacı şirket adına satış yaptığı ancak davacı şirketin lisansına kayıtlı herhangi bir tarımsal amaçlı satış tankerinin bulunmadığının tespit edilerek tutanak altına alındığı, davacı şirketin lisansına kayıtlı herhangi bir tarımsal amaçlı satış tankerinin bulunmadığı hususunda duraksama olmadığı ve 12/04/2017 tarihli Jandarma ekiplerince düzenlenen tutanaktan anlaşılacağı üzere, söz konusu tankerde davacı şirket adına tarımsal amaçlı motorin satışı yapıldığının şoför tarafından ikrar edilerek satışa ilişkin bir takım belgelerin (ürün teslim belgesi vs) jandarma ekibine ibraz edildiğinin görüldüğü;
Bu durumda, lisansına kayıtlı herhangi bir tarımsal amaçlı satış tankeri olmamasına rağmen plakası belirtilen tankerle istasyon adına ve istasyon dışında tarımsal amaçlı akaryakıt ikmal ettiği tanker şoförü tarafından imzalanan tutanakla sabit olan davacı şirketin, eylemine uygun idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, şirkete ait akaryakıt istasyonunun şirket yetkilisi ...’ün ailesiyle birlikte ikamet ettiği Batman ili Kozluk ilçesine bağlı Karpuzlu Köyü'nde bulunduğu, ...'ün akaryakıt istasyonu işletmesi dışında ailesiyle birlikte ayrıca tarımla da iştigal ettiği, bu amaçla kendi tarlası dışında kira ücreti yüksek olmayan yerlerde tarla kiraladığı, olay tarihinden önce de Kurtalan ilçesine bağlı Kayabağlar Beldesi'nde ikamet eden S.E.’den tarlasını kiraladığı, tankerde bulunan yakıtın da tarlayı sürmek için traktörlere götürülen yakıt olduğu, ortada üçüncü bir şahsa yakıt satımı yapılarak kâr elde etmeyi amaçlayan bir faaliyet veya eylem bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Siirt İl Jandarma Komutanlığı ekiplerince, ihbar üzerine 12/04/2017 tarihinde, Siirt ili, Kurtalan ilçesi, ...Beldesi, ...Mahallesi'nde gerçekleştirilen incelemede, ...plakalı tankerin bir şahsa ait bidon ve jelikanlara motorin dolumu yaptığı ve söz konusu tankerin bayilik lisansıyla faaliyet gösteren davacı şirket adına satış yaptığı ancak davacı şirketin lisansına kayıtlı herhangi bir tarımsal amaçlı satış tankerinin bulunmadığı tespit edilerek tutanak altına alınması üzerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca, davacı şirketin lisansına kayıtlı olmayan tanker vasıtasıyla istasyon dışında yakıt ikmali yaparak lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterdiği ve bu fiilin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 38. maddesinin (b) bendine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca ...tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile davacı şirkete 87.815,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisansların tâbi olacağı usul ve esaslar" başlıklı 3. maddesinin 9. fıkrasında "Kurum, bu Kanunda tanınan yetkiler dahilinde;
a) Lisans gerektiren faaliyet ve/veya işlemlerin kapsamları,
b) Lisans ile kazanılan hak ve üstlenilen yükümlülükler,
c) Lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması,
d) Faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi,
Konularında düzenlemeler yapmaya yetkilidir.", "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinde "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir.
Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır.", "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin
dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan ikinci fıkrasında, "Bu Kanuna göre; (...) e) Aşağıdaki hallerde, sorumlulara üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verilir: (...) 2) Sahip olunan lisansın verdiği haklar dışında faaliyet gösterilmesi. (...) f) 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (l) bendi kapsamındaki ihlaller hariç olmak üzere bayiler için (e) bendinde yer alan cezanın beşte biri uygulanır" kuralına yer verilmiştir.
17/06/2004 tarih ve 25495 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Lisans Sahiplerinin Temel Hak ve Yükümlülükleri" başlıklı 18. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, "Lisans; sahibine, lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir.
Lisans ile tanınan haklar, ilgili ve diğer mevzuatta kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabilir.", "Bayilik Lisansı Kapsamında Yürütülebilecek Faaliyetler" başlıklı 37. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan ikinci fıkrasında "İstasyonlu akaryakıt bayileri, lisansları kapsamındaki akaryakıt istasyonları yoluyla, lisansına işlenmek ve gerekli tedbirleri almak kaydıyla, tarım sektörünün ihtiyaçları için tanker ve köy pompası vasıtasıyla LPG hariç akaryakıt satışı yapabilir.", "Bayilik Lisansı Sahiplerinin Yükümlülükleri" başlıklı 38. maddesinde ise, "Bayilik lisansı sahipleri;
...
b) Fabrika, şantiye, nakliye filosu işletmeleri ve benzeri kendi ihtiyaçları için depolama imkânı ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesi olan yerler hariç olmak üzere, akaryakıt istasyonları dışında akaryakıt ikmal ve satışının yapılmaması,
... ile yükümlüdür." kuralları yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, bayilik lisansı sahiplerinin, mevzuat ile öngörülen fabrika, şantiye, nakliye filosu işletmeleri ve benzeri kendi ihtiyaçları için depolama imkânı ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesi olan yerler hariç olmak üzere, akaryakıt istasyonları dışında akaryakıt ikmal ve satışı yapmamakla yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.
Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında davacı şirketin "istasyon dışında tarımsal amaçlı akaryakıt ikmali" fiilinin sübuta erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, dava konusu işleme esas alınan ...tarih ve ...sayılı Soruşturma Raporu'nun "Netice ve Kanaat" başlıklı bölümünde "... adı geçen lisans sahibinin, lisansına kayıtlı olmayan tanker vasıtasıyla istasyon dışında faaliyet göstermesinin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 38. maddesinin (b) bendine aykırılık teşkil ettiği netice ve kanaatine varılmıştır." değerlendirmesine yer verildiği, davacının yazılı savunmasının bu Soruşturma Raporu çerçevesinde "lisansına kayıtlı olmayan tanker vasıtasıyla istasyon dışında faaliyet" fiili kapsamında istenildiği ve dava konusu Kurul kararında "Adı geçen lisans sahibinin bahse konu eyleminin 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 18. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 38. maddesinin (b) bendine aykırılık teşkil ettiği ... anlaşıldığından ... 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (f) bendi ... uyarınca 87.815.-TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir." ibaresine yer verildiği anlaşıldığından, dava konusu işleme konu fiilin "akaryakıt istasyonları dışında akaryakıt ikmal ve satışı" olduğu açıktır.
Bu itibarla, davacı şirkete, dosya münderecatı çerçevesinde sübuta erdiği anlaşılan "akaryakıt istasyonları dışında akaryakıt ikmal ve satışı" fiili nedeniyle idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde saylan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 18/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.