T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4131
Karar No : 2023/8564
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı-….
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, … Mahallesi, … ada, … sayılı parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan yapının riskli yapı olarak tespit edilmesi sonrasında yıkılarak yerine yapılan yeni yapıya ruhsat verilmesi aşamasında davacı tarafından ödenen 268.841,04-TL otopark bedelinin iadesi istemiyle yapılan … tarih ve …sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu taşınmaz üzerinde inşa edilen yapıya ilişkin yapı ruhsatı aşamasında tahakkuk ettirilen 268.841,04-TL otopark bedelinin %25'inin yapı ruhsatı alınması aşamasında, kalan %75'inin ise 12 eşit taksitle ödenmesi konusunda anlaşıldığı, 20/12/2019 tarihinde son taksit ödemesi yapıldıktan sonra davacı tarafından, otopark bedeli olarak tahsil edilen tutarın iade edilmesi istemiyle 06/05/2020 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek 05/07/2020 tarihinde reddedildiği, zımni ret tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde, en geç 03/09/2020 tarihine kadar, açılması gerekirken yasal süre geçirildikten sonra 25/09/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesi olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitinde bulunulduğu, bu tespitten sonra davacı şirket ile taşınmaz malikleri arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile riskli yapının yıkılarak yerine mevzuata uygun yeni bir yapının yapılmasının ve tüm masrafların davacı tarafından üstlenilmesinin kararlaştırıldığı, yeni yapıya ilişkin yapı ruhsatı aşamasında davalı idare tarafından 268.841,04-TL tutarında otopark bedelinin tahakkuk ettirildiği,anılan bedelin %25'inin yapı ruhsatı alınması aşamasında, kalan %75'inin ise 12 eşit taksitle ödenmesi konusunda anlaşıldığı, 20/12/2019 tarihinde son taksit ödemesinin yapıldığı, haksız olarak ödendiği ileri sürülen bedelin iadesi istemiyle açılan davanın, son ödemenin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içinde, en son 18/02/2020 tarihine kadar, açılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 25/09/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmadığı, dava açma süresi geçtikten sonra 06/05/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun, dava açma süresini canlandırmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, sonucu itibariyle isabetli bulunan İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Usul ve yasaya uygun olmayan temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapıya ilişkin olarak, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitinde bulunulması üzerine davacı şirket ile taşınmaz malikleri arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile riskli yapının yıkılarak yerine yerine mevzuata uygun yeni bir yapının yapılmasının ve tüm masrafların davacı tarafından üstlenilmesinin kararlaştırılmıştır.
Yeni yapıya ilişkin yapı ruhsatı alınması için belediyeye başvurulması üzerine davalı idare tarafından 268.841,04-TL tutarında otopark bedeli tahakkuk ettirilmiştir. Anılan bedelin %25'i yapı ruhsatı aşamasında, 31/12/2018 tarihinde, kalan %75'ini ise 12 eşit taksit halinde, en son taksiti 20/12/2019 tarihinde ödenmiştir.
Davacı tarafından haksız olarak ödendiği ileri sürülen bedelin iadesi istemiyle 06/05/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; aynı Kanunun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, davalı idareye ödenen bedellerin iadesi istemiyle, 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılan başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemlerin yapılmasını idarelerden her zaman isteyebilecekleri açıktır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine yukarıda açıklanan 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde imar planına dava açılması mümkündür.
Bu durumda, davacı tarafından, haksız olarak ödendiği ileri sürülen bedelin iadesi istemiyle 06/05/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında olduğu, anılan başvurunun altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek 05/07/2020 tarihinde reddedildiği, zımni ret tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde, en geç 03/09/2020 tarihine kadar, dava açılması gerekirken yasal süre geçirildikten sonra 25/09/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle incelenmesi olanağı bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden gerekçe değiştirilmek suretiyle reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun süre aşımı yönünden gerekçe değiştirilmek suretiyle reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.