T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/415
Karar No : 2022/3073
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davalı tarafından esas bakımından, davacı tarafından ise vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2018/Aralık dönemi için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkındaki cezalı tarhiyatlar kesinleşmeden davacı adına, iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği, bir kişi hakkında iştirak nedeniyle vergi ziyaı cezası kesilebilmesi için, öncelikle sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma fiilinin, belgeleri kullanan veya düzenleyenler nezdinde kesinleşmiş olması, iştirak edenin de bu fiile ilişkin davranışlarının vergi incelemeleri kapsamında tespit edilmiş olması gerektiğinden şirket hakkında yapılan cezalı tarhiyatlar kesinleşmeden, davacı adına kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay yerleşik içtihadlarında da belirtildiği üzere, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen iştirakçilere, iştirak nedeniyle vergi ziyaı cezası kesilebilmesi için asıl mükellef hakkında tarhiyat yapılması yeterli olup, tarhiyatın kesinleşmesinin gerekmediği, ancak olayda … Bilg. Don. ve İnş. Elekt. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen sahte fatura düzenleme ve iştirak hususlarındaki vergi tekniği raporlarında davacının bir şirket çalışanı olarak yaptığı fiillerin işinin gereği olarak değil de, sahte fatura düzenleme fiiline iştirak etme kastıyla yaptığı hususunda hukuken bağlayıcı, somut bir tespitte bulunulmadığı görüldüğünden, dava konusu vergi ziyaı cezalarında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı; Vergi Mahkemesince, davacı tarafından aynı davalıya karşı aynı konuda açılan dava sayısı gözetilmeksizin her bir dosya için davacı vekili lehine ayrı ayrı tam vekalet ücretine hükmedilmiş ise de; bakılan dava dosyası esas alınmak suretiyle davacı tarafından aynı davalıya karşı aynı konuda açılan dosyaların sayısına yönelik UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede, karar tarihi itibariyle davacı vekili tarafından açılan dava sayısının A.A.Ü.T.'nin 22. maddesinde belirtilen on adedin üzerinde, fakat elli adetten az olduğu anlaşıldığından, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun vergi ziyaı cezasına yönelik kısmının belirtilen gerekçeyle reddine, vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunun kısmen kabulüyle vergi mahkemesi kararının vekalet ücretine yönelik kısmının kaldırılmasına, A.A.Ü.T.'nin 22. maddesince belirlenen 1.225,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDELERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI: İstinaf ve savunma dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların tekrar edildiği belirtilerek kararın kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:Seri dava niteliği taşımayan davada, tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddiasıyla kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle 2018/Aralık dönemi için kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 341. maddesinde, vergi ziyaı cezasının, mükellefin ve sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade edeceği, belirtilmiş; 344. maddesinin 1. fıkrasında; 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği taktirde mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği düzenlenmiş, 2 fıkrasında; vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen … tarihli ve … sayılı vergi tekniği raporunun birlikte değerlendirilmesinden, 2018 yılında şirkete yapılan 423.830,00 TL tutarında havale/eft ödemelerinin hesaba yattıktan kısa süre sonra … Ltd. Şti'nin hesaplarına gönderildiği ve ardından … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti. çalışanı davacı … tarafından tahsil edildiği, davacı tarafından, söz konusu paraları … Ltd. Şti. müdürü … adına tahsil edip, bankanın kapısında bekleyen kişilere teslim ettiği ve bu kişileri tanımadığı yolunda beyanda bulunulduğu, 2018 yılında … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti'ne verilen ve yasal defterlere kaydedilen 8 adet çekten 3 tanesinin … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin fatura alımında bulunduğu … Ltd. Şti'ne ciro edilmek suretiyle davacı tarafından tahsil edildiği, 5 tanesinin ise yine davacı tarafından doğrudan tahsil edildiği, davacı bu hususa ilişkin, tahsil ettiği tutarları bankanın kapısında bekleyen, kim olduklarını bilmediği kişilere teslim ettiği beyanında bulunarak paranın takibinin yapılmasının engellendiği tespitlerine yer verildiği ve … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, 01/01/2016 tarihinden itibaren düzenlenmiş olan tüm faturaların gerçek mal ve hizmet teslimi olmaksızın komisyon karşılığı düzenlenen sahte fatura olarak dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği, şirket tarafından, anılan vergi tekniği raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatlara karşı açılan davalarda sonuç olarak şirketin komisyon geliri elde etmek amacıyla sahte fatura düzenlediğine karar verildiği, anılan kararların Danıştay 9. Dairesince onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, şirket ile ilgili dönem alım-satım ve para hareketi bulunan … İnşat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte belge düzenleme yönünden tanzim edilen … tarihli ve … sayılı vergi tekniği raporunda; … İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin bir dönem çalışanı olan davacı ifadesinde, şirket müdürü …'ın daha önce çalışılan … firmasının fabrikasına geldiğini, kendisiyle firmanın limanında tanıştığını, …'ü birebir tanımadığını, kendisinin … firmasının sigortalı çalışanı olduğunu, firmanın para çekme, iş yeri kiralama işlemlerinin kendisi tarafından yürütüldüğünü, bir nevi mutemetlik görevi yaptığını, üç yıl kadar bu görevin sürdürdüğünü, kendisinin bildiği kadarıyla demir çelik işiyle iştigal edildiğini, çalışılan süre boyunca telefon dışında herhangi bir mal alım satımına gözle denk gelmediğini, telefonlardan duyulduğu kadarıyla nakliyenin hep alıcılar tarafından karşılandığını, demir çeliğin bir yerden alınarak bir yere nakledilmesine şahit olmadığını, sadece telefonla alınan siparişlere tanık olduğunu, kendisine şirket adına banka işlemleri yapmak, iş yeri kiralamak ve benzeri işlemler için vekaletname verildiğini, bu vekaletnameye istinaden de şirket adına yatırılan paraların kendisi tarafından çekildiğini, şirket tarafından yapılan satışların karşılığı para geleceği hususunda kendisine bilgi verildiğini, iş yerinin bulunduğu sanal ofisin kendisi tarafından kiralandığını, mal alımı ve satımı yapılan firma yetkilileriyle bankalarda buluşulduğunu, satım yapılan firmalar tarafından … İnşat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hesabına yatırılan paraların kendisi tarafından çekilerek alım yapılan firma yetkililerine verildiğini, Abdullah Uyanık tarafından kendisine alım ve satım yapılan firma bilgilerinin söylenmediğini, hangi firmalar tarafından para yatırıldığına ilişkin bir bilgi sahibi olmadığını, mal alımı ve satımı yapılan firma yetkililerinin sadece banka şubesinde şahıs olarak gördüğünü, bu kimselerle daha önce dışarıda görüşülmediğini, kalan para olursa …'a teslim edildiğini, bu işlemlerin kendisi tarafından da yadırgandığını, maaşı düzenli alabilmek adına bir araştırma yapmadan verilen talimatları yerine getirdiğini, anılan işlemler dışında kendisi tarafından çek düzenleme veya çek tahsilatı gibi bir işlem yapılmadığını, şirket tarafından düzenlenen veya tahsil edilen çekler hakkında bilgisinin bulunmadığını, bankaya yatırılan tutarların dışında şirketin yüksek tutarlı işlemleri hakkında bilgisi olmadığını, şirket işlerini idare eden ve kendisinin muhatap olduğu kişinin … olduğunu beyan ettiği ve anılan şirket tarafından 01/01/2016 tarihinden itibaren düzenlenmiş olan tüm faturaların gerçek mal ve hizmet teslimi olmaksızın komisyon karşılığı düzenlenen sahte fatura olarak dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği, şirket hakkındaki vergi tekniği raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatlara karşı açılan davalarda, şirketin komisyon geliri elde etmek amacıyla sahte fatura düzenlediğine karar verildiği ve kararların Danıştay 9. Dairesince onanıp kesinleştiği, yine davacı hakkında yukarıda bahsi geçen iştirak raporu uyarınca, eliker … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezalarına karşı açılan davalarda verilen ret kararlarının Danıştay 9. Dairesince onanıp kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yine, şirket ile ilgili dönem alım-satım ve para hareketi bulunan … İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporu ile sahte belge düzenleme fiiline davacının da maddi menfaat gözeterek iştirak ettiğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda; davacının, … İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına işlem yapabilmesi için kurum yetkilisi … tarafından … tarih ve … sayılı vekaletname ile yetkilendirildiği, davacının vekaletnameye istinaden mükellef kurumun iş yeri adresi olarak bildirdiği … şirketi ile Sanal Ofis Kullanım Sözleşmesini müşterek ve müteselsil kefil olarak imzaladığı, … İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin satış yaptığını bildirdiği firmaların bankaya yatırdıkları paraların tahsilatlarının da davacı tarafından yapıldığı, şirketin banka hesabına mal/hizmet satışı yapıldığı beyan edilen kişi veya şirketler tarafından yatırılan paraların 2-3 dakika gibi çok kısa bir süre sonra davacı tarafından çekildiği ve bankaya gelen tanınmadığı beyan edilen şahıslara elden verildiği anılan şirket emrine düzenlenen 88.000,00 TL tutarında … A.Ş'ne ait çekin davacı tarafından tahsil edildiğinin tespit edildiği ve şirket hakkında bahsi geçen vergi tekniği raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatlara karşı açılan davalarda, şirketin komisyon geliri elde etmek amacıyla sahte fatura düzenlediği sonucuna varıldığı, kararların Danıştay 9. Dairesince onanıp kesinleştiği, yine davacı hakkında yukarıda bahsi geçen iştirak raporu uyarınca, … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle kesilen vergi ziyaı cezalarına karşı açılan davalarda verilen ret kararlarının Danıştay 9. Dairesince onanıp kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamaların birlikte değerlendirilmesinden; … İnşaat Sanayi ile ticari ilişki içinde bulunan şirketler adına bankalara yatırılan paraların aynı gün içerisinde aralıklarla davacı tarafından tahsil edildiği, … İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile … İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sanal ofis kullanımına ilişkin sözleşmenin davacı tarafından müştereken ve müteselsilen kefil olarak imzaladığı, ticari ilişki içinde bulunulan bazı firmaların yetkilileriyle davacının muhatap olduğu ve hakkında düzenlenen raporda belirtildiği üzere daha önce şeker toptan ticareti faaliyetinden dolayı ticaret deneyimi bulunan davacının anılan şirketin çalışan sayısı, emtia bulundurmaması, emtia hareketliliğini görmemesi ve yüksek miktarlarda para hareketlerinin davacı eliyle gerçekleştirilmesi ve sahte fatura ticareti yaptığı yargı kararıyla ortaya konulan benzer özellikler gösteren şirketlerde yine yüksek miktarlı para hareketlerini gerekleştirdiği halde şirketin faaliyetlerinin gerçek emtia alım-satım faaliyeti olduğunu düşünmesi ve şirketin sahte fatura ticareti faaliyetinde bulunduğunu bilmiyor olması beklenemeyeceğinden, … Bilgisayar Donanımları ve İnşaat Elektrik İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi komisyon geliri karşılığı sahte fatura ticareti faaliyetine kiralama, ticari ilişki içinde bulunulan bazı firmalar ile muhatap olma, faaliyete ilişkin para hareketlerini gerçekleştirme fiilleri ile iştirak ettiği açık olan davacı adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın reddine dair Vergi Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamıştır.
Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararına vekalet ücreti yönünden yapılan temyiz istemine gelince; davanın kabulüne dair Bölge İdare Mahkemesi kararı yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulduğundan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda bu hususun değerlendirileceği tabidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne, davacının temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunan davacıdan …-TL maktu harç alınmasına,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.