Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/4157 E. , 2023/4571 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4157
Karar No : 2023/4571
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ... gümrük tarife istatistik pozisyonunda ithal edilmek istenilen eşyanın idarece ... pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinin bildirilmesi nedeniyle redrese yapılması suretiyle eşyanın anılan pozisyonda beyan edilmesi üzerine tahakkuk ettirilen vergiler ile bu vergiler üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasının ödenmesinden sonra fazladan tahakkuk ettirilen 185.030,00 TL vergi ile 131.973,00 TL para cezası olmak üzere toplam 317.003,00 TL zararın davalı idareden tazmini istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, ceza kararı için uzlaşma talebinde bulunulduğu ve uzlaşmanın sağlanması üzerine gerekli ödemenin yapıldığı anlaşıldığından, uzlaşmaya varılan hususlar hakkında dava açılmasının ve açılan davanın esastan incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı, haksız olarak fazladan tahsil edildiği iddia olunan verginin ise ihtirazi kayıt konulmadan rızaen ödenmiş olduğu, dava konusu edilmediği ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca geri verme başvurusunda da bulunulmadığı, yine, dava dilekçesinde "daha önce uzlaşma yoluyla yapılan ödemelerin iadesine karar verilmesinin" istenildiği, ancak, fark vergiler için uzlaşmaya varılmadığı ve uzlaşma üzerine ödeme yapılmadığı, bu itibarla, fazladan ve haksız yere ödendiği iddia edilen fark vergiler için Gümrük Kanunu'nun 211. ve 242. maddelerinde düzenlenen iade ve itiraz yollarına başvurulmadan doğrudan bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmış olup, bu nedenle, ihtirazi kayıt konulmadan ödenen vergilerin beyanın bağlayıcılığı ilkesi gereği iadesi talep edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idarece tespit edilen pozisyonun ithalatın tamamlanmasından sonra tekrar değiştirildiği, itiraz başvurusunda bulunmadan doğrudan dava açılmasının söz konusu olması durumunda mercii tecavüzü nedeniyle dosyanın davalı idareye iade edilmesinin gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Davacı tarafından maktu karar harcı peşin yatırıldığından, maktu karar harcına hükmedilmesine gerek görülmediğine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 24/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ... gümrük tarife istatistik pozisyonunda ithal edilmek istenilen eşyanın idarece ... pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinin bildirilmesi nedeniyle beyannamede redrese yapıldığı, eşyanın idarenin iddia ettiği pozisyonda beyan edilerek tahakkuk eden vergilerin beyanname üzerine, para cezalarının ise uzlaşmaya varılması neticesinde 21/12/2018 tarihinde ödenmesinden sonra, idarece ithale konu edilen eşyanın %8 yerine, %18 katma değer vergisine tabi olması gerektiğinden bahisle 07/03/2019 tarihinde yeniden ek tahakkuk kararı alındığı, söz konusu karar üzerine katma değer vergisine ilişkin farkın da ödenmesini müteakip, davacı tarafından 29/03/2019 tarihli başvuru ile eşyanın beyannamenin redrese yapılmasından önce teknik eşya sınıfında %18 KDV oranıyla beyan edildiği, %8 oranındaki beyanın idarece eşyanın pozisyonunun değiştirilmesinden kaynaklandığı, bu nedenle %10'luk farkın yeniden istenilmesinin, eşyanın teknik işlerde kullanmaya mahsus eşya olduğunun, dolayısıyla kendilerince yapılan ilk beyanın doğruluğunun idarece kabul edildiğini ortaya koyduğu ileri sürülerek ilk aşamada ödenen vergi ve cezanın iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde ise; kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergileri geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergileri kaldırılacağı, ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmişse, bu vergilerin geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin taleplerin kabul edilmeyeceği, kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği veya kaldırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Olayda, Mahkemece vergilerin ihtirazi kayıt konulmadan ödendiği ve iade isteminde uzlaşma yoluyla ödenen meblağdan bahsedilmesi nedeniyle cezanın iadesinin istenmesine karşın, verginin iade istemine konu edilmediği gerekçesiyle davanın vergilere ilişkin kısmı reddedilmiş ise de, idarece eşyanın beyan edilen pozisyonda (5911) olmadığından bahisle, davacıya ait beyannamede redrese yapılması suretiyle eşyanın pozisyonunun değiştirilmesi sonucunda iddia edilen pozisyonda (5407) KDV oranının %8'e düşmesi, sonradan yapılan tahakkuk da ise yeniden %18 yükseltilmesi gerektiğinin iddia edilmesine karşın bu fark üzerinden para cezası kararı alınmaması, davacı tarafından ithal edilen eşyanın, 5407 pozisyonunda olmadığının idarece de kabul edildiği sonucunu doğurmaktadır.
Öte yandan, 29/03/2019 tarihli iade dilekçesinin tamamı incelendiğinde, söz konusu dilekçede uzlaşma yoluyla ödenen meblağdan bahsedilmekle birlikte, beyannamenin redrese edilmesinden sonra ödenen vergilerin iadesinin de istenilmiş olması nedeniyle, Mahkemece iade başvurusunun sadece uzlaşma yoluyla ödenen cezaya ilişkin olduğuna dair gerekçesine katılma olanağı bulunmamaktadır.
Bu bakımdan, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde hataya dayalı olarak tahakkuk ettirildiği anlaşılan 185.029,52TL ithalat vergilerine ilişkin tutarın Gümrük Kanununun 211. maddesi uyarınca iadesi gerektiğinden, temyize konu kararın fazladan ödenen vergilerin iadesi isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasının onanmasına dair kısmına katılmıyorum.