Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/417 E. , 2021/1630 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/417
Karar No:2021/1630
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Taşımacılık Hafriyat
Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İhale Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Tüpraş'a Bağlı Kırıkkale, İzmit ve Batman Rafinerilerinden Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine (Şantiye, Şube ve Bakımevi) Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair ... tarih ve .... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi uyarınca beyan ettiği kendi malı araçların 2’sinin izolasyonlu ve en az 25 ton kapasiteli olma şartlarını karşılamadığı, yeterlilik bilgileri tablosunda bu araçlara yer verilmediği, araçlara ilişkin olarak sunulan ruhsatların muayenelerinin ihale ilan tarihi itibarıyla geçerli olmadığı yönündeki birinci iddiası yönünden; ihale üzerinde bırakılan istekli ...’un malı 1 tank ile ... Petrol İnşaat Nakliyat Hafriyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (Gündem Petrol) malı 9 tankın izolasyonlu ve 25 ton üzeri kapasiteli olduğu, dolayısıyla Gündem Petrol - ... ortak girişimi tarafından idarece talep edilen teknik kriterleri sağlayan toplam 10 adet kendi malı araca sahip olunduğu, araçların muayenesine ilişkin İdari Şartname’de söz konusu hususa yönelik herhangi bir yeterlik kriterine yer verilmediği;
İdari Şartname’nin 7.1/(ı) maddesinde isteklilerden K1 ve/veya C2 Taşıma Yetki Belgeleri’ne yönelik bilgilere yeterlik bilgileri tablosunda yer vermelerinin istenildiği,
ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sadece C2 Yetki Belgesi’nin sunulduğu, bunun dışında herhangi bir belge sunulmadığı, ilgili araçların C2 Taşıt Kart Belgesi’nin bulunup bulunmadığının da anlaşılmadığı, bununla birlikte Karayolu Taşıma Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca tehlikeli yük taşıyan taşıtların yetki belgesi dışında ilgili mercilerden izin alma yükümlülüğünün de bulunduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi’nin bulunmadığı ve istekli tarafından bununla ilgili herhangi bir belge sunulmadığı yönündeki ikinci iddiası yönünden, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'de K1 veya C2 Yetki Belgeleri’nden birinin sunulması talep edildiğinden ayrıca K1 Yetki Belgesi sunulmasına gerek bulunmadığı, taşıt kartları ve Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi’ne ilişkin ise İdari Şartname’de herhangi bir yeterlik kriterine yer verilmediği;
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda C2 taşıt listesinde yer alan bilgilerin beyan edilip sunulması gerekirken, Tablo’daki 'kapasite raporu' kısmının boş bırakıldığı, bu itibarla isteklinin araçlarının C2 Yetki Belgesi’ne sahip olup olmadığının anlaşılmadığı ve Karayolu Taşıma Kanunu çerçevesinde de isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki üçüncü iddası yönünden, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin 7.5.2 maddesi uyarınca ihalede Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda “Kapasite Raporu” satırının doldurulmasına gerek bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7.1/(ı) maddesi uyarınca isteklilerin K1 ve/veya C2 Yetki Belgesi’ne sahip olduklarını beyan etmelerinin, gerektiğinde belgelendirmelerinin yeterli olduğu; söz konusu belgeler ile birlikte “C2 taşıt listelerinin” de sunulacağına dair bir yeterlik kriteri belirlenmediği, işin yürütülmesinde kullanılacak taşıtların, yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı olmasının ve taşıt kartına sahip olmasının, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında kontrolü yapılacak hususlardan olmayıp, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici tarafından uyulması gereken ve idarece kontrolü yapılabilecek hususlar olduğu;
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgeleri incelendiğinde ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadıklarının görüldüğü, bu nedenle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ayrıca vekâletname ile belge sunan kişinin EKAP üzerinden beyan edilmediği" iddası yönünden, hangi yeterlik belgelerinin ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadığı hususunda bir ifade de bulunulmayan bu iddianın davalı idare tarafından şekil yönünden reddinin hukuka uygun olduğu, “vekâletname ile belge sunan kişinin EKAP üzerinden beyan edilmediği yönündeki dördüncü iddiası yönünden ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin her iki ortağı bakımından sunduğu Yeterlik Bilgileri Tabloları’nda “Vekaletname Bilgileri” satırının boş bırakıldığı, Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü'nce talep edilmesi üzerine sunulan belgelerin üst
yazısının ise ...’un vekili ... tarafından imzalandığı, Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü'nce talep edilmesi üzerine sunulan belgeler kapsamında Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgilerle uyumlu ...’a ait imza beyannamesinin ve adı geçen Tablo’da beyan edilmemiş olan ...’un vekil tayin edilmesine ilişkin vekâletname ile ...’un imza beyannamesinin bulunduğu, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde, beyan edilen bilgiler ile bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler arasında farklılık bulunması durumunda ihalede öngörülen şartların sağlanıp sağlanmadığının dikkate alınması gerektiğinden, bu hususun isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması şeklinde bir yaptırım gerektirmediği;
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun Yeterlik Bilgileri Tablosu’ndaki beyandan farklı olduğu, mektubun geçersiz sayılması gerektiği yönündeki beşinci iddiası yönünden, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan geçici teminat mektubu geçerlilik tarihi (25/02/2021) beyan edilen tarihten (25/05/2021) farklı olsa da İdari Şartname’de yer verilen “22/02/2021 tarihinden önce olmama” şartını sağladığından, bu durumun isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmediği, davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanının İdari Şartname’de belirlenen teknik kriterleri sağlamadığı, bu yönde itirazların da Kurul kararında değerlendirilmediği, anılan hususlara ilişkin herhangi bir belge yahut beyanın da bulunmadığı, tehlikeli yük taşımacılığı yapan şirketlerin mevzuat gereği yetki belgelerinin olması gerektiği, ancak ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından yalnızca C2 belgesinin sunulması ile yetinildiği, istekliler tarafından onaylı imza sirküleri ve vekâletnamelerin yıl içerisinde onaylı olmadığı, bu yönde yapılan itirazın şekil yönünden reddedilmesinin de hukuka aykırı olduğu, istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda vekâletname beyan edilmemesine rağmen vekâletname ile belge sunulduğu ve ihale uhdesinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunun beyan edilenden farklı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden Dairemizin 17/02/2021 tarih ve E:2021/235 sayılı ara kararı cevabı alındıktan sonra incelenmesine karar verilen yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü'nce açık ihale usulü ile tekliflerin elektronik ortamda alındığı “Tüpraş'a Bağlı Kırıkkale, İzmit ve Batman Rafinerilerinden Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Sabit Asfalt Depo Tesislerine (Şantiye, Şube ve Bakımevi) Araç Takip Sistemli Bitümlü Malzeme Nakli İşi" ihalesi 28/07/2020 tarihinde gerçekleştirilmiş, ihale Gündem Petrol - ... Ortak Girişimi (Ortak Girişim) uhdesinde bırakılmış, davacının teklifi ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiştir.
Davacı şirket tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunun, idarenin 20/08/2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, dava konusu Kurul kararıyla, itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" başlıklı 5. maddesinde, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlamakla sorumlu olduğu; 54. maddesinin 1. fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri; 4. fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin dilekçelerde gösterilmesi gerektiği, 61. maddesinde ise, bu Kanun'un uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların, ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali
yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58. ve 60. maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Mahkeme kararının, davacının, 4. iddiasının "ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgeleri incelendiğinde ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadıklarının görüldüğü" kısımı hariç, diğer iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
2- Mahkeme kararının, davacının 4. iddiasının "ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgeleri incelendiğinde ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadıklarının görüldüğü" kısmı yönünden incelenmesi;
Yukarıda yer verilen mevzuat kuralları çerçevesinde; gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, diğer isteklilerin teklifi ve ihale dosyasına sundukları bilgi ve belgeler hakkında ayrıntılı bilgiye sahip olmalarının mümkün olmadığı dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmekte olup, aksi hâlde, Kanun'da zorunlu idarî başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikâyet başvurusunun işlevini yerine getiremeyeceği açıktır.
Davacı tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, "ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgeleri incelendiğinde ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadıklarının görüldüğü" yönünde, soyut olarak kabul edilmesi mümkün olmayan, itiraza yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi çerçevesinde beyan ettiği ve ardından sunduğu yeterlik belgelerinin ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadığı iddiasıyla yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun, esasının incelenmesi gerekirken şekil yönünden reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla Mahkeme kararının, davacının 4. iddiası ile ilgili kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davacının, .... iddiasına ilişkin kısmı hariç, diğer iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ve davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacının "ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik belgeleri incelendiğinde ihale ilan tarihinin bulunduğu yıl içerisinde onaylı olmadıklarının görüldüğü" yönündeki 4. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. DAVA KONUSU İŞLEMİN davanın 4. iddiaya ilişkin kısmının İPTALİNE,
6. Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı 579,20-TL'nin yarısı olan 289,60-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, 289,60-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.040,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi hâlinde ilk derece aşamasında kullanılmayan ...-TL ve temyiz aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 28/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.