T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4170
Karar No : 2022/5928
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Ankara ili, Çubuk ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde unlu mamuller imalat ve satış işiyle faaliyet gösteren davacı tarafından; işyeri açma ve çalışma ruhsatında ekmek üretimi hakkında bir ibare bulunmadığı halde ekmek üretimi yapmak suretiyle ruhsat dışı faaliyette bulunduğu tespit edildiğinden bahisle ruhsata aykırı ekmek üretimine son verilmemesi halinde ruhsatın iptal edileceğine ilişkin 22/07/2014 günlü, 5024 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının sahip olduğu ruhsatın "unlu mamuller imalatı ve satışı" faaliyetine ilişkin olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca ekmek fırınlarının 2. sınıf gayrisıhhi müessese sınıfına girdiği ve ekmek üretimi yapılacak yerlerin Yönetmelikte düzenlenen özel şartlara sahip olması gerektiği, unlu mamuller imalat ve satış işyerlerinin ise anılan Yönetmelikte 3. sınıf gayrisıhhi müessese sınıfına girdiği, dolayısıyla ekmek fırını işyeri ile unlu mamuller imalat ve satış işyerinin farklı şartlara tabi oldukları, her ne kadar davacı tarafından Trabzon ekmeğinin 2012/2 sayılı Tebliğ ile "ekmek" vasfından çıkarıldığı ileri sürülmekte ise de, bu hususun anılan ekmeğin "unlu mamuller" kapsamına girdiği anlamına gelmediği, kaldı ki davalı idarece yapılan denetimlerde davacının yalnızca Trabzon ekmeği değil, somun ekmek diye tabir edilen ekmeği de ürettiği ve sattığının fotoğraf ve tutanaklarla tespit edildiği, davacının ekmek üretimi ve satışı için ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca ayrıca ruhsat alması gerektiği açık olduğundan, kendisine süre verilmesine rağmen ruhsata aykırı faaliyette bulunmaya devam etmesi üzerine tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; 2012/2 sayılı “Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliğin “Ürün Özellikleri” başlıklı 5/ç-1. Fıkrasında, “Ekmek tanımına giren ürün değişik şekil verilerek, üzerinde çeşni maddesi kullanılarak üretilmesi durumunda, ekmek çeşidi ve diğer ekmek çeşidi olarak değerlendirilmez” hükmünün mevcut olduğu; bu düzenleme uyarınca, Trabzon ekmeğinin tebliğden ve ekmek çeşidi olmaktan çıkarıldığı; dayanak tespit formunda tespiti yapılan durum ile işyerinin ruhsat kapsamındaki faaliyet alanı karşılaştırılmadan, ekmek üretimi yapıldığını gösterir somut delil bulunmadan, eksik incelemeyle işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ankara ili, Çubuk ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde unlu mamüller imalatı ve satışı işi ile uğraşan davacının, usulüne uygun olarak yaptığı müracaat sonucunda davalı idarece düzenlenen … günlü, … sayılı "Unlu Mamüller İmalatı ve Satışı" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olduğu, 18/07/2014 tarihinde yapılan denetimde satışa hazır ekmek bulundurulduğunun dijital görüntülerle ve tutanakla tespit edildiği, akabinde 22/07/2014 günlü, 5024 sayılı işlemle davacıya üç gün içinde ekmek üretimine son vermesi, ekmek üretiminde kullanılan araç ve gereçlerin işyerinden uzaklaştırılması, aksi takdirde ruhsatının iptal edileceğinin bildirilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, davacının … günlü, … sayılı "Unlu Mamüller İmalatı ve Satışı" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olduğu, davacıya ait işyerinde 18/07/2014 tarihinde yapılan denetimde ruhsata aykırı olarak Trabzon ekmeği üretiminin yapıldığı tespit edilerek davacının uyarıldığı anlaşılmaktadır.
1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, belediye encümeninin kararlarına muhalif hareket edilmesi ve Kanunun men veya emrettiği fiillerin işlenmesi durumunda, belediye encümeni tarafından idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğinin öngörüldüğü; dolayısıyla idarece ruhsat dışında yapılan Trabzon ekmek üretimi faaliyetinin engellenmesi gerektiği, aksi bir durumun davacının hukuken geçerli olarak aldığı ruhsatına dayalı faaliyetini yürütememesi sonucunu doğuracağı, bu sonucun Anayasal bir hak olan çalışma hürriyetinin engellenmesi anlamına geleceği kanaatine varılmıştır.
Bu durumda; idarece, davacının usulüne uygun olarak aldığı ruhsata aykırı olan Trabzon ekmek üretimi faaliyetinin engellenmesi gerekirken, ruhsata aykırı faaliyet gerçekleştirdiği gerekçesiyle mevzuatta yer alan yaptırımları aşacak şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğinin bildirilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.