Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/418 E. , 2022/3779 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/418
Karar No : 2022/3779
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olan davacı adına, ...'e ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …-…-…-…-…-…-… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararıyla; Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesine göre mükellefin beyannamelerini imzalayan muhasebecilerin sorumluluğunun, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmamasından doğduğu, defter kayıt ve belgeleri ile beyannamelerin birbirleriyle tutarsız olmasından kaynaklanan bir sorumluluk olduğu ve dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönündeki tespitlerden kaynaklanmadığı, muhasebecilik hizmeti sunulan mükellefin komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaparak kazancını gizlediği görüşünden hareketle bulunan matrah üzerinden yapılan tarhiyata dayandığı, davacının, muhasebeciliğini yaptığı mükellef adına salınan vergi ve cezalardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması suretiyle düzenlenen ödeme emirlerinde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitler ile davacının 30-40 m2'lik aynı adreste faaliyet gösteren ve birbiriyle çok yüksek tutarlı alışverişi olan …, … ve ...'in muhasebeciliğini yaptığı, ifadesinde mükellefin iş yerine adresine bir kez gittiğini, iş yerinde sadece demirbaş eşya bulunduğunu, yüksek tutarlı işlemleri komşu esnafla yaptığı için şüphe duymadığını beyan ettiği hususlarının birlikte değerlendirilmesinden; verilen beyanname ve yapılan bildirimlerin, harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olduğu anlaşılabilen, miktar veya tutar itibariyle işletmenin faaliyet konusu veya iş hacmiyle mütenasip olmayan, ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelere dayandığının açık olduğu, davacının mesleğin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle amme alacağından müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Meslek mensuplarına, muhasebe kurallarının işletilmesi ve kayıtların doğru tutulması yönünden sorumluluk getirildiği, muhasebe kurallarına aykırılık ve kayıtlarla ilgili sorumluluğunu gerektiren bir fiilin söz konusu olmadığı, dava konusu ödeme emirleriyle tahsiline çalışılan verginin kayıt ve beyan dışı bırakıldığı iddia olunan sahte fatura düzenlemekten kaynaklı komisyon gelirinden kaynaklandığı, mükellefin beyan etmediği ve ödemediği vergilerden müteselsilen sorumlu tutulacağı yönünde herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Hizmet sunulan mükellefin beyanname ve formlarını düzenlemek, belgeleri doğru bir şekilde beyannamelere yansıtmak, beyanname ve formların gerçek durumu gösterdiğini onaylamak gibi işlemlerin davacının görevleri arasında olduğu, davacının muhasebe hizmetini yerine getirirken sorumluluklarının bilincinde davranmadığı, mesleki tecrübe dayanarak, mükellefin yoklamalarından, demirbaşlarından, işçi sayısından, ödediği kira ve ücretlerden, gider gösterdiği kalemlerden yola çıkarak mükellefin faaliyet konusu ve iş hacminin yaklaşık olarak tespit edilebileceği, meslek mensuplarının, düzenledikleri beyannamelere ve bildirim formlarına yansıtacakları belgelerde yer alan miktarlar açısından, mükelleflerin bu hacimde ticaret yapıp yapamayacaklarını değerlendirebileceği, davacının bu yönüyle sorumluluğunun yerine getirmediği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, bu nedenle temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Defter kayıtlarına yansıtılan ve beyanname ile bildirimlerde dayanak alınan belgelerin içeriğine yönelik muhasebecilere herhangi bir sorumluluk yüklenmediği, davacı hakkında tanzim edilen görüş ve öneri raporunda imzaladığı beyannameler ile düzenlediği tasdik raporlarındaki bilgilerin defter kayıtlarına ve kayıtların dayandığı belgelere uygun olmadığına yönelik herhangi bir tenkit getirilmediği anlaşıldığından, davacının muhasebeciliğin yaptığı mükellefin sahte belge düzenleme fiilinden kaynaklanan amme alacağından müteselsilen sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı için dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olan davacı adına, ...'e ait vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …-…-…-…-…-…-… sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak belirlenmiştir.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin sorumluluklarını belirleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227. maddesine göre, mükellefin beyannamelerini imzalayan muhasebecilerin sorumluluğunun, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmamasından doğan, bir başka ifadeyle defter kayıt ve belgeler ile beyannamelerin birbirleriyle uyumsuz olmasından kaynaklanan bir sorumluluk olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı görüş ve öneri raporunun incelenmesinden; muhasebe hizmeti veilen ... hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda, bu mükellefin esas faaliyetinin komisyon geliri elde etmek amacıyla sahte belge düzenlemek olduğu, 2016 ve 2017 yıllarında düzenlediği tüm faturaların komisyon karşılığı düzenlenen sahte faturalar olduğu sonucuna varıldığı, davacı tarafından verilen ifade tutanağında, anılan mükellefi şahsen tanıdığı, mükellefin oto yedek parça, mermer ve inşaat malzemeleri satışı faaliyetinde bulunduğu, mükellefle imzalanan sözleşmeye istinaden beyanname ve bildirimlerin verildiği, iş başlangıcında iş yerinin ziyaret edildiği, demirbaş eşyaların bulunduğu, mükellefiyet kapatılma işleminin de kendi tarafından gerçekleştirildiği, alış, satış faturaları ile defterlerin mükellefe teslim edildiği, dükkan komşuları ile gerçekleştirilen yüksek tutarlı işlemlerin dikkatini çektiği ancak belgeler temin edildiği için mükellefin uyarılmadığı yolunda beyanda bulunduğu, elektronik ortamda beyannameleri gönderen davacının sahte belge düzenlediği tespit edilen mükellefin bu faaliyetini bilmemesinin iktisadi, teknik ve ticari icaplara uygun düşmediği, anılan mükellef hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarında belirtilen vergiler, cezalar ve gecikme faizinin kesinleşen kısmından bu mükellefle birlikte davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.
Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönündeki tespitlerden kaynaklanmadığı, muhasebecilik hizmeti sunulan mükellefin komisyon karşılığı sahte fatura ticareti yaparak kazancını gizlediği görüşünden hareketle bulunan matrah üzerinden yapılan tarhiyata dayandığı anlaşıldığından, dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, davanın kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu kabul edip mahkeme kararını kaldırarak davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.