Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/4185 E. , 2021/8416 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4185
Karar No : 2021/8416
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN TARAFLAR : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Belediye Başkanlığı
2- …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 08/09/2020 tarih ve E:2019/9037, K:2020/7317 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, … İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 13.600,00- TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Buca Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 10/12/2013 tarih ve E:2012/7604, K:2013/9507 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmayarak ısrar edilen kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/12/2015 tarih ve E:2014/3423, K:2015/4906 sayılı kararıyla bozulması üzerine, İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak dava konusu para cezasının 3.348,52 TL'lik kısmının iptaline, 10.251,48 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu kararın hukuk ve usule uygun bulunmayarak bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI : Tarafların, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması, davacının karar düzeltme isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 08/09/2020 tarih ve E:2019/9037, K:2020/7317 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İzmir İli, … İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde mevcut zemin kat 3 adet işyeri+ zemin kat 1 adet işyeri, 1 nolu işyeri yan cephesine (4,5x10m) ebadında ve işyeri ön cephesine (9x4m) ebadında sundurma ve diğer yan cephesine (8,50x8m) sundurma yapıldığının … tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, Buca Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararıyla; 3 adet işyeri için,119,75 m2, 1 adet işyeri için 12 m2, sundurma ise 149 m2 üzerinden, işyerleri için 3. sınıf A grubu, sundurma için ise 1. sınıf A grubu kabul edilerek temel para cezası hesaplanmış, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4, 5, 8, 12 ve 13 numaralı alt bentleri uyarınca arttırım uygulanarak davacıya toplam 13.660,00 TL para cezası verilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı idarenin karar düzeltme istemi bakımından;
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere idari para cezaları uygulanacağı, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan madde uyarınca 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6.
maddesinin 1. fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapıların malikleri tarafından, bu belgenin bir örneğinin belediyeye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verilmesi, bu belgeye istinaden yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak davacı vekili tarafından … tarih ve … başvuru numaralı Yapı Kayıt Belgesinin alındığının belirtildiği, dava konusu … günlü, … sayılı Buca Belediye Encümeni kararının, … tarihli … sayılı Encümen Kararı ile iptal edildiğinin Buca Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün davacıya hitaben yazılan … tarihli … sayılı yazısı ile bildirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince, Buca Belediye Encümeninin … tarihli … sayılı kararı ile dava konusu … günlü, … sayılı encümen kararının iptaline karar verildiği dikkate alınarak, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Davacının karar düzeltme istemi bakımından ise;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay Dava Daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar ile bölge idare mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararların tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde taraflarca düzeltilmesinin istenebileceği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 48. maddesinin 6. fıkrasında; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde, kararı veren merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceği, verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, kararı veren mahkemenin, ilk derece mahkemesi olarak davaya bakan Danıştay dairesinin, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar vereceği, Mahkemenin veya Danıştay dairesinin bu kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
Bu maddeye 4001 sayılı Kanunla eklenen 7. fıkrada ise; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği ve temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapıldığı hususlarının dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca saptanması hallerinde de 2 ve 6. fıkralarında sözü edilen kararların daire ve kurulca verileceği hükmüne yer verilmiş; 55. maddesinin 5. fıkrasında ise; 53, 54 ve bu madde (55) hükümleri saklı kalmak kaydıyla yargılamanın yenilenmesinde ve kararın düzeltilmesinde de bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; kararı veren mahkeme veya ilk derecede davaya bakan Danıştay dairesinin, karar düzeltme dilekçesi üzerinde inceleme yapma ve bunun sonucunda, kararın düzeltilmesi istemiyle ilgili harç ve giderlerin yatırılmadığı ve verilen yedi günlük süre içinde de yatırılmadığını saptaması durumunda, kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verme konusundaki yetkinin, kararın düzeltilmesi istemini incelemekle görevli merciye ait olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; Danıştay Altıncı Dairesince verilen 08/09/2020 tarih ve E:2019/9037 K:2020/7317 sayılı kararının düzeltilmesi isteminde bulunulması üzerine, İdare Mahkemesince bu konuda bir karar verilmek üzere dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerekirken, karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılması yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediğinden, … İdare Mahkemesinin … tarih, E:… K:… Temyiz No:… sayılı kararı kaldırılarak işin esasına geçildi:
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından Danıştay Altıncı Dairesince verilen 08/09/2020 tarih ve E:2019/9037, K:2020/7317 sayılı kararının düzeltilmesinin istenilmesine karşın, istemde bulunulurken gerekli harç ve posta gideri yatırılmadığından, … İdare Mahkemesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 48/6. maddesi uyarınca 123,60-TL Karar düzeltme harcının, 7 gün içinde yatırılması, aksi halde karar düzeltme isteminden vazgeçilmiş sayılacağı ihtarını içeren 15/02/2021 tarihli tezkerenin yazıldığı ve bu tezkerenin usulüne uygun olarak 20/02/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, verilen süre içerisinde istenilen karar düzeltme harcı ve posta ücretinin yatırılmadığı görüldüğünden, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca karar düzeltme isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA oybirliği ile, davacının ise kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmamış sayılmasına oyçokluğu ile,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 16/06/2021 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY (X):
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasında; Danıştay Dava Daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verdikleri kararlar ile Bölge İdare Mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararların tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde taraflarca düzeltilmesinin istenebileceği hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 48. maddesinin 2. fıkrasında; temyiz dilekçelerinin 3. madde esaslarına göre düzenlenmesi gerektiği, düzenlenmemiş ise eksikliklerin onbeş gün içinde tamamlatılması hususu, kararı veren Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesince ilgiliye tebliğ olunacağı, verilen sürede eksiklikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına Danıştay veya Bölge İdare Mahkemesince karar verileceği, 6. fıkrasında; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde, kararı veren merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceği, verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde veya temyiz isteminin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması hallerinde kararı veren Mahkemenin, ilk derece mahkemesi olarak davaya bakan Danıştay Dairesinin, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar vereceği, Mahkemenin veya Danıştay Dairesinin bu kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
Bu maddeye 4001 sayılı Kanunla eklenen 7. fıkrada ise; temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3. madde esaslarına göre düzenlenmediği ve temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapıldığı hususlarının dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca saptanması hallerinde de 2 ve 6. fıkralarında sözü edilen kararların daire ve kurulca verileceği hükmüne yer verilmiş; 55. maddesinin 5. fıkrasında ise; 53, 54 ve bu madde (55) hükümleri saklı kalmak kaydıyla yargılamanın yenilenmesinde ve kararın düzeltilmesinde de bu Kanunun diğer hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; kararı veren Mahkeme tarafından temyiz dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlenip düzenlenmediği, süresi içinde kanun yoluna başvurulup başvurulmadığı, gerekli harç ve posta giderinin ödenip ödenmediği ve kesin bir karar hakkında olup olmadığı yönlerinden inceleneceği ve söz konusu hususlardaki eksikliklerin giderilmemesi halinde kararı veren Mahkeme tarafından kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceği, 2577 sayılı Kanunun 55. maddesi hükmü uyarınca, karar düzeltme dilekçesinin ilk incelemesinin yapılması üzerine kararı veren Mahkemenin, karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılmasına karar vermeye de yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; kararın düzeltilmesi istemiyle ilgili olarak, yatırılması gereken karar düzeltme harcının … İdare Mahkemesi Başkanlığınca, yedi gün süre verilerek yatırılmasının 15/02/2021 tarihli yazı ile istenildiği, söz konusu yazının 20/02/2021 tarihinde davacının vekiline tebliğ edilmesine rağmen, verilen süre içinde istenilen masrafın yatırılmamış olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; kararın düzeltilmesi istemiyle ilgili olarak, yatırılması gereken karar düzeltme harcının, yedi gün süre verilerek yatırılması gerektiği hususunun usule uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen, verilen süre içinde istenilen harcın ve posta giderinin yatırılmamış olduğu anlaşılmış olup, yukarıda aktarılan Kanun hükümleri uyarınca, temyiz/karar düzeltme ilk inceleme aşamasında bu konuda karar vermeye yetkili ilk derece Mahkemesi tarafından kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı tarafın karar düzeltme istemi yönünden, Dairemizce verilen karar düzeltme isteminde bulunulmamış sayılma yolunda verilen kararın bu kısmına katılmıyoruz.