T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/4229
Karar No : 2021/3883
MERCİ TAYİNİ KARARI
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla yetkili Vergi Mahkemesinin belirlenmesi için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Danıştay Başkanlığı'na gönderilen dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli Silivri İlçesinde çiftçilik yapan davacı tarafından, 2021 yılı Mart dönemine ilişkin yapılan mazot ve gübre tarımsal destekleme ödemesi üzerinden, % 4 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmasına dair işlemin iptali ile kesilen tutarın iadesi istemiyle Gelir İdaresi Başkanlığına karşı açılan davada; … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; İstanbul İli Silivri İlçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunan davacıya mazot ve gübre tarımsal destekleme ödemesinin … Bankası aracılığıyla yapıldığı, destekleme ödemelerine ilişkin iş ve işlemleri yürütme yetkisinin Tarım ve Orman Bakanlığı'na ait olduğu ve sözü edilen Bakanlığın bütçesinden karşılandığı, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca vergilendirme yetkisi uyarınca para ödeme ve tahsilat yapma şeklinde işlemin tesis edilmeyip söz konusu kesintinin, davacının elde ettiği zirai kazancın vergilendirmesi olduğu (bu tevkifatın istihkak sahiplerinden gelir vergilerine mahsuben yapıldığı) anlaşıldığından 2577 sayılı Kanun’un vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37. maddesi uyarınca davacının bağlı olduğu yer vergi dairesinin bulunduğu yer olan İstanbul Vergi Mahkemesinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olduğu gerekçesiyle dava yetki yönünden reddedilerek dosyanın İstanbul Vergi Mahkemesine gönderildiği, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla ise; davanın açıldığı Ankara 6. Vergi Mahkemesi ara kararına T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü'nün verdiği cevap dilekçesinde, destekleme ödeme tahakkuk işlemlerinin Genel Müdürlüklerince yapılarak Tarım ve Orman Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından doğrudan Hazineye gelir olarak kaydedildiği, destekleme ödemesi için 296,69-TL gelir vergisi kesintisi uygulandığının bildirildiği olayda, dava konusu destekleme ödemesi üzerinden yapılan kesinti işleminin Tarım ve Orman Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından doğrudan Hazineye gelir kaydedilmek suretiyle yapıldığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 37. maddesinin (d) bendi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili mahkemenin Ankara Vergi Mahkemesi olduğu sonucuna varılarak davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1/a bendi uyarında yetki yönünden reddine karar verilmiş, yetki uyuşmazlığı doğduğundan, dosyanın yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay Başkanlığı'na gönderildiği anlaşılmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 52. maddesinde, zirai faaliyetten doğan kazancın zirai kazanç olduğu, devamında zirai faaliyetin tanımına yer verilmiş, 53. maddesinin 1. fıkrasında, çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançların, bu Kanunun 94. maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirileceği öngörülmüş, 94. maddesinin 11. fıkrasında da çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden yapılacak vergi tevkifatı oranları düzenlenmiştir. Yine aynı maddede tevkifatın istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben yapılacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 100. maddesinde de genel bütçeye dahil idare ve müesseselerin yaptıkları vergi tevkifatı için beyanname vermeyecekleri belirtilmiştir.
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun tarımsal destekleme araçlarına ilişkin 19. maddesinin a bendinde, üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden, doğrudan ödeme yapılacağı, doğrudan gelir desteği ödemelerine ilişkin esas ve usûllerin bu Kanunun temel yapısıyla çelişmeyecek şekilde, her yıl Kurulun tavsiyesi ile Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 21. maddesinde de tarımsal destekleme programlarının finansmanı, bütçe kaynaklarından ve dış kaynaklardan sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda çıkarılan 2019/46 sayılı Bitkisel Üretime Destekleme Ödemesi Yapılmasına Dair Tebliğin 5. maddesinin 1. fıkrasında, bu Tebliğde anılan destekleme uygulamaları, BÜGEM, il/ilçe tahkim komisyonları, il/ilçe müdürlükleri, il/ilçe keşif komisyonları, il/ilçe tespit komisyonları ve yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yürütüleceği belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ'in 27. maddesinin 2. fıkrasında da destekleme ödemeleri için gerekli finansmanın 2019 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda belirtilen esaslar çerçevesinde Bakanlık tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı düzenlenmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun vergi uyuşmazlıklarında yetkiyi belirleyen 37. maddesinde "Bu Kanuna göre vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme:
a) Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen,
b) Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu gereğince şikayet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine dair işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren,
c) Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun uygulamasında ödeme emrini düzenleyen,
d) Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlıkta, İstanbul ili Silivri ilçesinde çiftçilik faaliyetinde bulunan davacıya mazot ve gübre tarımsal destekleme ödemesi yapıldığı, destek ödemesinin … Bankası aracılığıyla İstanbul'da gerçekleştirildiği, yukarıda yer alan mevzuat uyarınca destekleme ödemelerine ilişkin iş ve işlemlerini yürütme yetkisinin Tarım ve Orman Bakanlığı'na ait olduğu ve ödemelerin anılan Bakanlığın bütçesinden karşılandığı, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca vergilendirme yetkisi uyarınca para ödeme ya da tahsilat yapma şeklinde işlem tesis edilmediği anlaşıldığından ve dava konusu kesintinin esasen davacı tarafından elde edilen zirai kazancın vergilendirilmesi niteliğinde olduğu dolayısıyla davanın çözümüne ilişkin olarak, 2577 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca davacının bağlı olduğu vergi dairesinin bulunduğu yer olan İstanbul Vergi Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığı çözümlemekle İstanbul 6. Vergi Mahkemesinin yetkili kılınmasına, dava dosyasının anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine, kararın, uyuşmazlığı çözümlemekle yetkili kılınan İstanbul 6. Vergi Mahkemesince ilgili Mahkeme ve taraflara tebliğine, 08/07/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.