Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/4241 E. , 2021/9941 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4241
Karar No : 2021/9941
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) … A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF: 1- … Belediye Başkanlığı
2- … A.Ş.
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kocaeli İli, Kartepe İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:.. adresinde bulunan binanın ön cephesindeki kaldırım üzerinde, ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının yıkımına ilişkin … tarih ve … sayılı Kartepe Belediye Encümeni kararı ile bu karar gereğince yıkımın yedi (7) gün içerisinde gerçekleştirilmesi gerektiği, aksi takdirde yıkım işleminin belediyece gerçekleştirilerek masrafının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı Kartepe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın, … tarih ve … sayılı Encümen kararına ilişkin kısmı yönünden esastan reddi, encümen kararının bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı işleme ilişkin kısmı yönünden ise incelenmeksizin reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 11/02/2020 tarih ve E:2019/6827, K:2020/1376 sayılı kararı ile encümen kararına ilişkin kısmının onanması, bildirim işlemine ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, temyize konu kararda; 7256 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 24. maddenin 4. fıkrası uyarınca dava konusu encümen kararının iptal edilmiş sayıldığı dikkate alındığında, yasal düzenleme gereği dayanağı kalmayan dava konusu bildirim işleminde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'iN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davalı idare teknik elemanlarınca yerinde yapılan incelemelerde, ruhsatsız olarak 2,15x2,15 metre ebatlarında baz istasyonu yapıldığı hususunun 24/10/2014 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi sonucunda, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının yıkımına ilişkin Kartepe Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararın tesis edilmesi ve bu kararın … tarih ve … sayılı Kartepe Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü işlemi ile davacıya bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi; "Bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya Valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilerek inşaat derhal durdurulur, durdurma yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının ruhsata uygunluğu inceleme sonucunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükümlerini içermektedir.
17/11/2020 tarihli, 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26. ve 27. maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrasında; ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği, ancak ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceği hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; GSM şirketlerinin sabit elektronik haberleşme cihazlarının kurulabilmesi için, yapı niteliği taşıması şartıyla 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca yapı ruhsatı alınması gerektiği, yapı ruhsatı alınmamak suretiyle imar mevzuatına aykırılık oluştuğu durumlarda ise ilgili idarelerce davacıların eylemine karşılık işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre idari yaptırım uygulanacağı açıktır.
Uyuşmazlıkta, 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrası ile elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği, ancak ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceğine ilişkin hüküm 17/11/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığından, anılan tarihten önce, yapı ruhsatı alınmaksızın inşa edilen ve halen faaliyette bulunan yapılar hakkında idarelerce verilen yıkım kararları ile idari para cezalarının yargı denetiminin nasıl yapılacağı hususunun tartışılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu baz istasyonunun 3194 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak ruhsat alınmaksızın inşa edildiği açık olup, anılan Kanuna eklenen Geçici 24. maddenin 4. fıkrası ile alınmış tüm idari yaptırım kararlarının iptal edilmiş sayılacağı ve yıkım kararlarının uygulanmayacağı, idari para cezalarının tahsil edilmeyeceği ve ödenmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu hükümlerin işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre tesis edilen işlemleri sırf bu nedenle hukuka aykırı hale getirmeyip sadece, mevcut yaptırımların uygulanmamasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu imalatın ruhsata tabi olmasına rağmen ruhsatsız yapıldığı dikkate alınmak suretiyle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca davalı idare tarafından tesis edilen yıkıma ilişkin encümen kararının kesinleştiği de dikkate alınarak söz konusu encümen kararının bildirimi niteliğindeki dava konusu işlemin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, 7256 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 24. maddenin 4. fıkrası uyarınca, dava konusu bildirim işleminin dayanağı olan yıkım işlemi iptal edilmiş sayıldığından bildirim işleminin de hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 22/09/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X) :
Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle idari yaptırım uygulandığı anlaşılmakta olup, 17/11/2020 tarihli, 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26. ve 27. maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanununa ek madde 9 ve geçici 24. maddenin eklendiği görülmüştür. Geçici 24. maddenin 4. fıkrasında "Ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılır ve yıkım kararları uygulanmaz, idari para cezaları tahsil edilmez. Ancak ödenmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda, anılan düzenleme uyarınca konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiğinden; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.