T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/4252
Karar No : 2022/5167
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av.…
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Mensucat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına düzenlenen … tarih ve …sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davalı idarece, davacı hakkında 2015,2016,2017 yıllarına ilişkin olarak düzenlenen vergi inceleme raporlarına istinaden iade/mahsup alacağı bulunmadığından, 2018 yılı için ise Geksis iade talebi ve Geksis kontrol raporu oluşturmadığından bahisle davacının iade talebinin yerine getirilemeyeceği sonucuna varılmış ise de, davacı tarafından süresi içerisinde yapılan mahsup talebinin gerekçeleri ortaya konularak talebin reddi yolunda işlem tesis edilmesi ve davacıya tebliğ edilmesi, ondan sonra ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, yapılan mahsup talebi sonuçlandırılmaksızın ve gerekçeleri ortaya konularak talebin reddi yolunda herhangi bir işlem tesis edilmeksizin düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının mahsup talep ettiği döneme ilişkin mahsup/iade alacağının olmadığı, durumun kendileri e-tebligat yoluyla bildirildiği, dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil olunacağı, 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 (uyuşmazlık konusu dönemlerde 7) gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı, borcu kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 (uyuşmazlık konusu dönemlerde 7) gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davaları çözümlemeye yetkili vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2015,2016,2017,2018 hesap dönemine ait vergi alacaklarının 2019/4 dönemi KDV, gelir (stopaj) vergisi ve damga vergisi borçlarına mahsubu için davalı idareye … tarih ve …,…,…,… iade dosya numaralı iade talep dilekçeleri ile başvuruda bulunduğu, davacının bu başvurusuna herhangi bir cevap verilmeksizin davacının iade/mahsup talebinde bulunduğu vergi borçlarının tahsili için …tarih ve …sayılı dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek 02/07/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle 04/07/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı, davanın açılmasından sonra …tarih ve E…sayılı yazı ile davacı hakkında 2015,2016,2017 hesap dönemlerine ait kurumlar vergisi yönünden düzenlenen … tarih ve …, …, …sayılı vergi inceleme raporlarıyla iade hakkı olmadığı tespit edildiğinden iade/mahsup talebinin yerine getirilemeyeceğinin, 2018 yılı iade-mahsup talebi yönünden ise internet ortamında iade/mahsup talebinde bulunmakla birlikte Geksis iade talebi ve Geksis kontrol raporu oluşturmadığı, Geksis iade talebi ve Geksis kontrol raporunun oluşturulması halinde ve kontrol raporlarında herhangi bir tereddüt olmaması durumunda iade talebinin değerlendirileceğinin davacıya bildirildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bir vergi borcunun tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için öncelikle söz konusu vergi borcunun usulüne uygun olarak tahakkuk etmesi ve vadesinde ödenmemiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. İncelenen dosyada ise dava konusu ödeme emri içeriğinde yer alan vergi borçlarının tahakkuk ve kesinleşme aşamalarına ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığı inceleyen Vergi Mahkemesince her ne kadar; davacı tarafından süresi içerisinde yapılan mahsup talebinin gerekçeleri ortaya konularak talebin reddi yolunda işlem tesis edilmesi ve davacıya tebliğ edilmesi, ondan sonra ödeme emri düzenlenmesi gerekirken, yapılan mahsup talebi sonuçlandırılmaksızın ve gerekçeleri ortaya konularak talebin reddi yolunda herhangi bir işlem tesis edilmeksizin düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığına karar verilmiş ise de; olayda ödeme emri içeriği borçların davacının kendi beyanı üzerine tahakkuk ederek kesinleşen borçlar olduğu konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, ispat külfeti kendisinde olan davacı tarafından yukarıda yer verilen 6183 sayılı Kanunun 58.maddesi gereğince "borcum yoktur" itirazı kapsamında, ödeme emri içeriği borçların mahsup edilmesine ilişkin alacağının olduğunun net olarak ortaya konması, mahsup alacağının belgelendirilmesi gerektiği, mahsup talebinin sonuçlandırılmaması veya reddedilmesine yönelik işlemlerin ise ayrıca dava konusu edilebileceği dikkate alındığında, düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararına ilişkin istinaf istemini reddeden Vergi Dava Dairesi kararında ise hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 26/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.