T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4277
Karar No : 2023/80
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Petrol Turizm İnşaat Gıda Meşrubat ve Market İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …İdaresi Başkanlığı
(…Vergi Daire Başkanlığı)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, defter-belge ibraz etmeme nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açtıkları davalarda, mahkemeye ibraz edilen bilgi ve belgelere göre düzenlenen …tarih ve … sayılı rapor dikkate alınarak fazladan tarh edildiği belirtilen vergi ve kesilen cezaların düzeltilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; dava konusu olayda davalı idarece, kanun hükümleri gereği, verilen mahkeme kararının uygulanmasının sağlanması amacıyla II nolu ihbarname (İHB2) düzenlendiği ve 2 nolu ihbarnamenin iptali istemi ile açılan davanın da reddedildiği anlaşılmış olup, işleme dayanak olan Mahkeme kararı bozulmadığı sürece kararın gereklerini yerine getirmek amacıyla işlem tesis edilmesi yasa gereği olduğundan ve anılan … Vergi Mahkemesinin E:…sayılı kararının davacı lehine olan kısmının …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…K:…sayılı kararı ile "olayda, vergi mahkemesince, davacı şirkete ait 2009 ila 2013 yıllarına ilişkin yasal defter ve belgelerin iş yerinde meydana gelen yangında zayi olduğu ve bu hususta açılan dava neticesinde zayi belgesi alındığından bahisle yasal defter ve belgelerin ibraz edilmeme nedeni mücbir sebebe dayandırılarak vergi ziyaı cezaları kaldırılmış ve davacıya temin edebildiği alış faturalarını ibraz etme hakkı tanınmış ise de, davacı tarafından dava dilekçesine eklenen 13.10.2014 tarihi müşteki ifade tutanağı ile zayi kararına hükmeden … Asliye Ticaret Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı incelendiğinde yangın tarihinin 12.10.2014 olduğu anlaşıldığından, 02/10/2013 tarihinde tebliğ edilen ibraz yazısından yaklaşık 1 yıl sonra meydana geldiği açık olan yangın olayının mücbir sebep kabul edilerek hükme esas alınmasında hukuki isabet bulunmadığı" gerekçesi ile bozularak davanın bu kısmının da reddine karar verildiği, karara karşı yapılan temyiz istemininde Danıştay Dokuzuncu Dairesince süre aşımı yönünden reddine karar verildiğinin anlaşılması karşısında, davacı tarafından işbu dava konusu işleme esas alınması istenilen …tarih ve … sayılı raporun, …Vergi Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında davacının zayi belgesine istinaden mücbir sebep nedeni ile defter belge ibraz edilememesi iddiası üzerine verdiği ara kararı ile hazırlattığı rapor olduğu, zayi belgesinin ibraz yazısından 1 yıl sonra alındığı, bu şekilde ortada defter belge ibraz edilmemesine dair mücbir sebep bulunmadığı hususu açık olmakla, anılan raporun düzenlenme gerekçesinin hukuki dayanağının ortadan kalktığı sonucuna varıldığından ve anılan raporla ilgili ortada verilmiş bir mahkeme kararı da bulunduğundan, bahse konu rapora istinaden yapılan talebin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren başka bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu uyuşmazlığın bağlı olduğu ve defter belge ibraz etmeme nedeniyle tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karşı açılan davaların ilk derece mahkemesince aslında içtihatları birleştirme kararına uygun olarak yargılama yapılarak hukuka uygun olarak sonuçlandırıldığı, bu kararı kaldırarak davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının ise süresinde temyiz edilemediği için kesinleştiği, usul hataları nedeniyle kaldıramayacakları mükerrer vergilendirmeyle karşılaştıkları, Anayasada belirtilen mali güce göre vergilendirme ilkesinin ihlal edildiği, bu haksız vergilendirme nedeniyle ticari hayatlarını sürdürme imkanları kalmadığı, hak ihlali kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan ...-TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 19/01/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.