Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/4293 E. , 2021/5061 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4293
Karar No : 2021/5061
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI ) : …Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, Bursa ili, Nilüfer ilçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …sayılı parselde bulunan "…" adlı işyerine verilen …günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 22/10/2015 günlü, E:2015/11221, 2015/4217 sayılı bozma kararına uyularak verilen …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; "…" adlı işyerine, …günlü, …sayılı işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verildiği, işyerinin kullanım alanının büyütülerek değiştirildiğini ileri sürerek işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesi istemiyle davacının yaptığı başvurusunun reddi üzerine açılan davada, …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararı ile ruhsatın iptaline karar verildiği, davalı idarece aynı yere bu sefer "…" adına …günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği; idarece iş yerinde yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi ve verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespiti halinde, ruhsatın iptal edilebileceğinin açık olduğu, dava konusu ruhsat düzenlendikten sonra, idarece iş yerinde herhangi bir denetim yapılmadığı anlaşıldığından, iptal edilen ruhsattan bağımsız ve farklı koşullarda düzenlenen …günlü, …sayılı işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesinin hukuka ve mevzuata uygun bulunmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının mevzuata uygun olup olmadığı araştırılmadan, eksik inceleme sonucu verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Bursa İli, Nilüfer ilçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …sayılı parselde bulunan "…" adlı işyerine 17/09/1993 günlü, 1993/150 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatında işyerinin harca esas kullanım alanının 120,00 m2 olduğu, Nilüfer İlçe Emniyet Müdürlüğü Organize Sanayi Karakol Amirliğinin 07/05/1999 günlü, yazısı ekindeki krokide işyerinde kullanılan yerin 315,00 m2 kapalı 100,00 m2 açık alan olduğunun tespit edildiği, davacı tarafından, işyerinin kullanım alanının büyütülerek değiştirildiğinin ileri sürerek işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurusunun reddi üzerine açılan davada; iş yerinin öngörülen şartları taşımadığı gerekçesiyle …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, davacı tarafından bu kez de aynı yere verilen, …günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 20. maddesinde, "Yapı: a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde, b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.", 21.maddesinde, "Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir...", "Yapı Kullanma İzni" başlıklı 30. maddesinde, "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik (...) bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. Mal sahibinin müracaatı üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir..." kurallarına yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabülüne Dair Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralı yer almaktadır.
14/07/2005 günlü, 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilip 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde ise; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, davalı Belediyece …günlü, …sayılı ruhsat ile restorant olarak faaliyet gösteren işyerinin bulunduğu binanın, harca esas alınan alandan daha fazla alanın kullanıldığı ve herhangi bir inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmadığı nedeniyle İşyeri Açma ve Çalişma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca aykırılıkların giderilmesi için 15 (onbeş) günlük süre verildiği, eksikliklerin giderilmemesi durumunda ruhsatının iptal edileceği hususunun 17/10/2014 tarihinde davalı yanında müdahile ( ruhsat sahibi) tebliğ edildiği, verilen süre sonunda aykırı uygulamanın devam ettiğinin anlaşılması üzerine 03/11/2014 tarihli Nilüfer Belediye Başkanlığı Ruhsat Denetim Müdürlüğü tarafından …günlü, …sayılı ruhsatın iptal edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bulunmadığı sabit olan binada faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması mümkün olmadığından, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/12/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz istemi reddedilerek, …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın hukuka ve usule uygun bulunduğundan onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.