T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4314
Karar No : 2023/314
KARŞILIKLI KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYENLER :
1-DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
2-DAVALI : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 26/10/2016 günlü, E:2016/11691, K:2016/3882 sayılı kararının; taraflarca 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; mülkiyeti davalı idareye ait İzmir ili, Buca ilçesi, … ada, … parsel ile … ada, … parsel üzerinde bulunan taşınmazların …. tarihleri arasında akaryakıt istasyonu olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 296.000,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Mahkemelerinin ... esasına kayıtlı dava dosyasından bir örneği alınarak dava dosyasına konulan bilirkişi raporunun, aynı ecrimisil ihbarnamesinin … A.Ş. adına ve bayilik sözleşmesi ile alt kiracı olan davacı adına düzenlenmiş aynı nitelikli ecrimisil ihbarnamesi olması dolayısıyla açılan bu davada da hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğundan, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 81.092,90-TL’lik kısmının iptaline, 214.907,10-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Daire Kararının Özeti : Tarafların karşılıklı temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin … günlü, E:…., K:… sayılı kararıyla temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANLARIN İDDİALARI :
Davacı tarafından; bilirkişi incelemesi yapılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu, kiracılığın tespiti ve müdahalenin sona erdirilmesi amacıyla açılan davada verilen … Sulh Hukuk Mahkemesinin kabul kararının fuzuli şagil konumunda olmadıklarının göstergesi olduğu, hukuki bir ilişkiye istinaden dava konusu taşınmaz üzerinde faaliyette bulunulduğu, işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; … Sulh Hukuk Mahkemesinin E:… ve K:.. sayılı ilamının Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 02/12/2014 günlü kararı ile bozulduğu, her ne kadar Yargıtay'ın bozma kararı gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılamada yerel mahkeme tarafından önceki kararında direnme kararı verilmiş ise de, bu kararın henüz kesinleşmediği, davacının taşınmazda “fuzuli şagil” konumunda olup, davacıya davalı belediye tarafından ecrimisil tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVABI :
Davalı idare tarafından; davacının karar düzeltme talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davacı tarafından; cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Tarafların karar düzeltme istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması, kısmen ise bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçelerinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, tarafların karar düzeltme istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 26/10/2016 günlü, E:2016/11691, K:2016/3882 sayılı kararının kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Olayda, mülkiyeti … Belediyesi'ne ait, İzmir İli, … İlçesi, İnönü Mahallesi, … ada, … parsel ile … ada … parsel üzerinde bulunan taşınmazların … günlü, … sayılı Belediye Meclis kararıyla, 49 yıllığına … İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine kiraya verildiği, bilahare intifa hakkı sahibi belediye iştiraki anılan şirket ile … Petrolleri A.Ş. arasında uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin olarak …. tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi imzalandığı, … Petrolleri A.Ş. ile davacı arasında 27/07/2011 günlü bayilik anlaşmasına dayalı olarak alt kira ilişkisinin bulunduğu, … Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararıyla, yapılan kiralama ve intifa işleminin kanunun aradığı şartları taşımaması sebebiyle … Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine … Petrolleri A.Ş. kiracı sıfatını haiz iken davalı idare tarafından … İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine karşı açılan tahliye davası sonucunda verilen davanın kabulüyle taşınmazdan tahliyesine yönelik …. Sulh Hukuk Mahkemesinin … günlü, E:… K:… sayılı kararına dayanılarak … Petrolleri A.Ş.'nin anılan taşınmazlardan tahliyesinin gerçekleştirmesi neticesinde, … Petrolleri A.Ş.'nin davalı belediye ile anılan şirkete karşı açtığı el atmanın önlenmesi davasında; … Petrolleri A.Ş.'nin ...İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile olan kiracılık ilişkisinin tespitine ve davalı idare ile … İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen müdahalenin önlenmesi yolunda …. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen … günlü, E:… K:… sayılı karar sonucunda, 05/02/2014 tarihinde anılan yerde tekrar faaliyette bulunan … Petrolleri A.Ş.nin bayilik sözleşmesi ile alt kiracısı olan davacı adına, taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgal ettiğinden bahisle … dönemlerine ilişkin olarak belirlenen … TL'nin tahakkukuna yönelik … günlü, … sayılı ecrimisil İhbarnamesi düzenlenerek 15/07/2014 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İdare Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde dava konusu işlemin …TL’lik kısmının iptaline, …-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği, anılan kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 26/10/2016 günlü, E:2016/11691, K:2016/3882 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.
Öte yandan … Petrolleri A.Ş.'nin kiracılık sıfatının tespiti, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan dava sonucunda …. Sulh Hukuk Mahkemesinin … günlü, E:…, K… sayılı, BP Petrolleri A.Ş.'nin kiracılık sıfatının tespitine, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesini amaçlayan davanın ise kabulüne ilişkin kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; "...davacı şirket ile taşınmazların maliki olan davalı Belediye arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, kira sözleşmelerinin intifa hakkı sahibi ve kiracılık sıfatı bulunan … İmar İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile yapıldığı, ancak … gün ve … sayılı Belediye Meclis kararı ile kurulan intifa hakkının sözkonusu meclis kararının iptali sonucunda anılan şirketin taşınmazlara ilişkin tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu hakkın doğrudan belediyeye geçtiği, dolayısıyla kira sözleşmelerinin dayanaksız kalarak, davacının anılan taşınmazlarda bulunmasının haklı, meşru ve hukuki bir gerekçesi kalmadığı, bu nedenle mahkemenin davanın reddine karar vermesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile hüküm kurduğu..." gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyulmayarak …. Sulh Hukuk Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla da; önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi sonucunda … Hukuk Genel Kurulunun … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği; son fıkrasında da, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; davacı ile aralarında bayilik sözleşmesi olan … Petrolleri A.Ş.'nin adli yargıda açtığı kiracılık sıfatının tespiti istemli davada; Mahkemece, kiracılık ilişkisinin tespiti yönünde karar vermesi ve bu kararın da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu … tarihinde onanmasından dolayı davacının, … Petrolleri A.Ş. ile arasında 27/07/2011 günlü bayilik anlaşmasına dayalı olarak alt kira ilişkisi bulunduğundan söz konusu taşınmaz üzerindeki kiracılık sıfatının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle devam ettiği ve … Petrolleri A.Ş.'nin işgalci olmadığı yargı kararıyla tespit edildiğinden, davacıdan 2886 sayılı Kanunun 75. maddesine istinaden ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur.
Bu nedenle; Mahkemece dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda karar verilmiş ise de, gelinen bu aşamada davacının kiracılık ilişkisinin devam ettiği görüldüğünden davacıdan ecrimisil istenebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, temyize konu Mahkeme kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının, iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
2. Davacının temyiz isteminin kabulü ile anılan İdare Mahkemesi kararının, davanın reddine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan …. TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın 49. maddesinin 3622 sayılı Yasayla değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 23/01/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.