Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/4333 E. , 2022/1903 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4333
Karar No : 2022/1903
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I- (DAVACILAR) 1- …
7- …
VEKİLLERİ : Av. …
II- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- … Belediye Başkanlığı
9- …
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi, … ve … parsel sayılı taşınmazların maliki olan davacılar tarafından taşınmazlardaki ev ve ağaçların yol çalışması nedeniyle davalı idareler tarafından kamulaştırma yapılmaksızın yıkıldığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen 58.329,00-TL maddi zararın 26/02/2010 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın görev yönünden reddi yolunda İdare Mahkemesince verilen kararın Danıştay Ondördüncü Dairesinin 15.10.2015 günlü, E:2014/4674, K:2015/7470 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, tazminat isteminin kabulü ile davacıların uğradığı 58.329,00 TL maddi zararın davanın açılış tarihi olan 24/02/2011 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 16/05/2019 tarih ve E:2019/4159, K:2019/4371 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, … Belediye Başkanlığı yönünden davanın kabulüne, 58.329,00-TL maddi tazminatın 24.02.2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı Kepez Belediye Başkanlığından alınarak davacılara verilmesine, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden maddi tazminat istenmesi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı Kepez Belediye Başkanlığı tarafından; yapının kendileri tarafından yıkılmadığı, yıkımın üzerinden yaklaşık on yıl geçtikten sonra yapılan keşif sırasında bölge halkının gerçeğe uygun olmayan söylemleri doğrultusunda bilirkişilerce rapor hazırlandığı, söz konusu yolu açma görev ve sorumluğunun … Büyükşehir Belediyesinde olduğu, ayrıca, davacıların mülkiyet hakkının, taşınmazdan geçen yüksek gerilimli enerji nakil hattı nedeniyle elektrik şirketi lehine sınırlandırıldığı, bu nedenle davayı açmakta hukuki menfaatlerinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.
Davacılar tarafından ise; davalı … Belediye Başkanlğınca kendilerine gönderilen yazıda yol yapım çalışmalarına başlanacağının bildirildiği, bu sebeple yapıları anılan idarenin yıkmış olabileceği, ancak yolu açmakla sorumlu idarenin ise … Büyükşehir Belediyesi olduğu, bu nedenlerle her iki idarenin de kusurlu olduğu, Mahkemece … Büyükşehir Belediyesi yönünden davanın reddinin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Antalya İli, Kepez İlçesi, … Mahallesi, … ve … parsel sayılı taşınmazların maliki olan davacılar tarafından taşınmazlardaki ev ve ağaçların yol çalışması nedeniyle 775 sayılı Kanunun 18.maddesi uyarınca yapının yolda kaldığı belirtilerek davalı … Belediyesince …. tarihli … ve … sayılı yazılarla 15 gün içinde taşınmazın tahliye edilmesi istenilmiş, davacılar tarafından …. Asliye Hukuk Mahkemesi D.İş: …sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu uğranılan zararın … tarihi itibarıyla 58.329,00-TL olduğu tespit ettirilmiş, 24/02/2011 tarihinde zararın tazmini istemiyle açılan davada, Mahkemece … tarih, E:…, K:… sayılı karar ile dava dilekçesinin merciine tevdii kararı verilmiş, davalı idarelerin süresinde başvuruya herhangi bir cevap vermemeleri üzerine bakılan dava açılmıştır.
UYAP kayıtlarının tetkikinden, davacılardan …'ın 26/12/2019 tarihinde, vefat ettiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı Kanunun 26. maddesinde öngörülmemiş olmasına karşın, yargılama sürecinde davacının ölümü halinde, -yalnızca öleni ilgilendiren davalar hariç- Mahkemece, davayı takip hakkı kendisine geçecek olan mirasçıların tespit edilerek, bu kişilerin davadan haberdar edilmeleri suretiyle, davaya devam edip etmeyecekleri hususu uygun bir süre verilerek sorulmalıdır. Aksi durumda, dava dosyalarının sürüncemede kalma durumu ortaya çıkacağı gibi, birden fazla mirasçı bulunması gibi hallerde, bu kişilerin yargılama sürecinin farklı aşamalarına isabet eden zamanlarda davaya devam etme talebinde bulunabilecekleri ve bu durumun yargılama usulü açısından sorunlara yol açacağı tabiidir.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca, davacıların mirasçılarının tespit edilerek, davaya devam etmek isteyip istemedikleri sorulmak suretiyle, başvurmalarına kadar Mahkemece dosyanın işlemden kaldırılması yönünde yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan; İdarenin hukuki sorumluluğunun kabulü için, kusursuz sorumluluğa ilişkin istisna halleri dışında, idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin, kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi sebeplerinden birisiyle kusurlandırılmış olması gerekmektedir. Hizmet kusuru, idari bir işlem ya da eylemden kaynaklanabileceği gibi, idarenin dikkatsizliğinden, tedbirsizliğinden ve ihmalinden de kaynaklanabilir. Yine zarar ile idari eylem veya işlem arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerekmektedir. Ayrıca, zararın oluşumuna sebebiyet veya katkı veren, işlem veya eylemlerin, kim veya kimler tarafından hangi oranlarda gerçekleştirildiği her türlü şüpheden uzak olacak şekilde, açık ve net olarak ortaya konulmalıdır.
Bu itibarla, temyiz edenlerin ileri sürdükleri beyanlar, dosyada bulunan bilirkişi raporu, davalı idarelerin Kanun ve yönetmelikle tanımlanmış görev ve sorumlulukları, davaya konu taşınmazın tapudaki niteliği ve taşınmaz üzerinde ayni ve şahsi hak sahiplerinin hukuki durumu, yapının ruhsatlı olup olmadığı dikkate alındığında; kusur oranlarının belirlenmesi yönünden Dairemizin 16.05.2019 tarih ve E:2019/4159, K:2019/4371 sayılı bozma kararında belirtilen hususların gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacıların uğradığını iddia ettiği zararın oluşumunda kısmen veya tamamen kusuru bulunanların (davacılar, davalılar ve üçüncü şahısların) her türlü şüpheden uzak, açık ve net olarak hangi oranda kusurlarının bulunduğunun ya da bulunmadığının yeniden, konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak heyet ile dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle tespit edilmesi, ayrıca, yapının ruhsat durumunun araştırılarak ruhsatsız olması durumunda sadece enkaz bedeli verilmesi ve Mahkemece bozmaya uyma üzerine verilecek kararda kusur oranlarının değişmesi ve vefat eden davacının mirasçılarının dosyayı takip edip etmemesi durumuna göre yargılama giderleri ve vekalet ücretinin yeni hukuki durumuna göre yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna varıldığından, davanın kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin temyize konu …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 21/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.