T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4424
Karar No : 2022/4647
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, çocukları J.Asb.Bçvş. ...'ün 16/08/2015 tarihinde Kars-Kağızman-Karakale Köyü sınırları içerisinde bölücü terör örgütü mensupları ile girilen çatışmada şehit olması sonucunda, destekten yoksun kalındığı ileri sürülerek, oluştuğu iddia olunan 10.000,00 TL maddi (miktar artırım sonrası 168.725,34 TL) ve 200.000,00 TL manevi olmak üzere, toplam 210.000,00 TL (miktar artırım sonrası 368.725,34 TL) tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı ... (annesi) için 93.924,79 TL, diğer davacı ... (babası) için ise 74.800,55 TL olmak üzere hesaplanan toplam 168.725,34 TL maddi tazminatın kabulü ile, 10.000,00 TL'lik kısmının idareye başvuru tarihinden itibaren (30/12/2015), 158.725,34 TL'lik kısmının ise miktar artırım tarihinden itibaren (14/12/2018) işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesi; manevi tazminat yönünden ise, her bir davacıya ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere, toplam 100.000,00 TL tazminatın kabulü ile idareye başvuru tarihinden itibaren (30/12/2015) işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, manevi tazminatın fazlaya ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından istinaf incelemesinde bulunulması üzerine, maddi ve manevi tazminatın esasına ilişkin kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine; maddi tazminata miktar artırım tarihinden itibaren faiz yürütülmesine ilişkin kısım yönünden; miktar artırım dilekçesinin idareye tebliğ tarihi olan 31/12/2018 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, manevi tazminat belirlenirken idarece yapılmış ödemelerin dikkate alınmadığı, nakdi tazminatın maddi ve manevi zararların karşılığı olarak verildiği, maddi tazminat hesabında nakdi tazminatın dikkate alınmadığı, idarenin harçtan muaf olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile maddi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına, kısmen reddi ile manevi tazminat isteminin onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, çocukları J.Asb.Bçvş. ...'ün 16/08/2015 tarihinde Kars-Kağızman-Karakale Köyü sınırları içerisinde bölücü terör örgütü mensupları ile girilen çatışmada şehit olması üzerine oluştuğu iddia olunan maddi ve manevi zararlarının karşılanması amacıyla 30/12/2015 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, başvurunun zımnen reddi üzerine, meydana gelen olayda davalı idarenin sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek, 10.000,00 TL maddi (miktar artırımı sonrası 168.725,34 TL) ve 200.000,00 TL manevi olmak üzere, toplam 210.000,00 TL (miktar artırımı sonrası 368.725,34 TL) tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinde, "Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir..." hükmü yer almaktadır.
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un ''Aylık bağlanması'' başlıklı 4. maddesinde, bu Kanun kapsamına girenlerden, ölenlerin kendilerine bağlanması gereken görev malullüğü aylığının, dul ve yetimlerine intikal ettirileceği, bu madde gereğince ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca kendi mevzuatlarına göre bağlanan aylıkların % 25 oranında artırılmak suretiyle ödeneceği; "Nakdi tazminat ve aylığın etkisi" başlıklı 6. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminatın, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu; yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı idarelerin ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu Kanun hükümleri uyarınca ödenen nakdi tazminatın göz önünde tutulacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulü Yönünden İncelenmesi:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İstemlerine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Olayda, davacılar yakını jandarma astsubay başçavuş ...'ün uğramış olduğu terör saldırısı sonucunda vefat etmesi nedeniyle ...'ün eşine, çocuklarına, anne ve babasına 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre 15/09/2015 tarihinden itibaren görevdeki emsalinin görev aylığı kadar vazife malullüğü aylığı bağlandığı, tütün ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 5434 sayılı Kanunun 89. maddesi ile 4082 sayılı Kanun uyarınca en yüksek devlet memuru aylığının 30 katı tutarında emekli ikramiyesi ödendiği, ayrıca 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca da davacılardan ... için 11.749,64 TL, ... için 11.749,64 TL nakdi tazminat ödendiği dikkate alındığında, davacıların aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece, 3713, 5434 ve 2330 sayılı Kanunlar uyarınca davacılara yapılan ödemeler ve bağlanan aylık tutarları dikkate alınarak davanın maddi tazminata ilişkin kısmının tamamının reddine karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınacak nitelik ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak maddi tazminat isteminin kısmen kabulü yolunda verilen kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi kısmen kabulü yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA, maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/10/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.