Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/4446 E. , 2021/3940 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4446
Karar No:2021/3940
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL
(DAVALI İDARE YANINDA) : ... Kurumları Sanayi
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sosyal Hizmetler Hizmet Alımı Turizm ve Gıda
Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Giresun İli, Çanakçı İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği'nce açık ihale usulü ile 18/05/2021 tarihinde gerçekleştirilen "Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Yaşlı ve Engelli Bakım Merkezi Olarak Kullanmak Üzere Taşınmaz Malın Kiralama İşi" ihalesinin iptali istemiyle yapılan 21/05/2021 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Çanakçı Kaymakamlığı ve Çanakçı Belediye Başkanlığı ilan panolarında ihale tarihinden 7 gün önce ihale ilanının yapıldığı, ihale ilanının yapıldığı dönemin ülke genelinde tam kapanma dönemine denk geldiği, 18/05/2021 tarihli ihale 7 gün öncesinde ilan edilmiş ise de, Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği'nin 21. maddesinde bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanınması şartının arandığı, tam kapanma süresinden sonra ihale için 1 günlük süre kaldığından, 17/05/2021 tarihinde bitecek kısıtlama döneminde istekli olabileceklerin ihale kapsamında bilgi ve belge temin edebilmesi için yeterli süre sağlanmadığının kabulü gerektiği, istekli olabileceklere yeterli süre tanınmaksızın gerçekleştirilen ihalede rekabet ortamının oluşturulmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usûle ilişkin olarak, davacının subjektif dava ehliyetinin olmadığı; esasa ilişkin olarak ise, ihalenin 10/05/2021 tarihinde usûlüne uygun olarak ilan edildiği, teklif hazırlığı için yeterli sürenin tanındığı, 18/05/2021 tarihli ihalenin 20/05/2021 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, ihalenin usûlüne uygun olarak gerçekleştirildiği hususunun davacı tarafça da ikrar edildiği, davacı şirket çalışanlarının Covid-19 kısıtlamalarından muaf olduğu, kamu kurumlarının ilgili tarihlerde faaliyetlerini asgari personelle sürdürmeye devam ettiği, ihalede rekabet şartlarının oluşmadığından söz etmenin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA :
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Çanakçı İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği'nin ... tarih ve ... sayılı ihale onay belgesi ile mülkiyeti Birliğe ait olan Merkez Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı kargir dört kat bina ve arsa niteliğindeki taşınmazın "Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Yaşlı ve Engelli Bakım Merkezi Olarak Kullanılmak Üzere Kiralaya Verilmesi" işi için açık ihale usulü ile ihaleye çıkarılmasına karar verilmiştir.
18/05/2021 tarihinde saat 11.00'de yapılacak ihalenin ilan metni Çanakçı Kaymakamlığı'nın ilan panosuna 10/05/2021-18/05/2021 tarihleri arasında asılmış, Çanakçı Kaymakamlığı'nın internet sitesinde ihale ilanı duyurusu yapılmış, ayrıca Belediye ilan panosu ve ses yayın cihazlarından duyuru yapılarak ihale ilan edilmiştir. 18/05/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye müdâhil şirket tek istekli olarak katılmış, müdâhilin 24.000,00-TL'lik teklifi ihale komisyonu tarafından uygun bedel olarak kabul edilerek 25/05/2021 tarihinde taşınmaz kira sözleşmesi imzalanmış ve aynı gün taşınmaz müdâhil şirkete teslim edilmiştir.
Bunun üzerine, Giresun ilinde yaşlı ve engelli bireylerin bakımına yönelik olarak faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre verilmesi gerektiği, ihalenin ilanda olduğu 7 gün boyunca ülke genelinde sokağa çıkma kısıtlaması bulunduğu, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının kapalı olduğu, rekabet şartlarının sağlanmadığı ileri sürülerek anılan ihalenin iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu'nun "Köylere hizmet götürme birlikleri" başlıklı 18. maddesinde, "İlçelerde, tarım ürünlerinin pazarlanması hariç olmak üzere, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı tesisleri ile köylere ait diğer hizmetlerin yürütülmesine yardımcı olmak, bizzat yapmak, yaptırmak ve kırsal kalkınmayı sağlamak üzere, tüm köylerin iştiraki ile o ilçenin adını taşıyan, köylere hizmet götürme birliği kurulabilir. (...) Köylere hizmet götürme birliklerinin bütçesine ilişkin esas ve usûller ile muhasebe ve raporlama standartları, harcama esas ve usûlleri, çerçeve hesap plânı ile düzenlenecek raporların şekil, süre ve türleri ile bu birliklerin yapacakları ihalelere ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığı'nın görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." kuralı yer almıştır.
5355 sayılı Kanun'un 18. maddesine dayanılarak hazırlanan 28/04/2007 tarih ve 26506 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, köylere hizmet götürme birliklerinin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal ve hizmet alımı ile yapım işi ve sadece kendi mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiralanması, üzerinde sınırlı ayni hak tesisi, trampası ve satışına ilişkin ihaleleri kapsar."; "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "Birlikler, bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez."; "İhalenin ilanı" başlıklı 21. maddesinde, "Bütün isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri için yeterli süre tanımak suretiyle; a) Açık ihale usulü ile yapılacak olan ihalelerin ilânları, ihale tarihinden en az yedi gün önce, hükümet ve belediye binalarının ilân tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır. Bu işlemler bir tutanakla belgelenir. Bunlara ilave olarak eğer birliğin web sayfası var ise ihalelerini, bilgi işlem ağı veya elektronik haberleşme yolu ile de ayrıca ilan ederler. (...)"; "İhale tarihinin belirlenmesi" başlıklı 27. maddesinde, "İlân sürelerinin hesaplanmasında ilanın yayımlandığı gün dikkate alınır, ihale günü dikkate alınmaz. 23'üncü maddede belirtilen ilân süresine uyulmak üzere, ilânın yayımlanmasına kadar geçecek süre de göz önüne alınarak ilan yapılacak yerlere yeterli süre öncesinde ilan metinlerinin gönderilmesi zorunludur." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği'nde belirtilen süre ve şekil şartlarına uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket tarafından, ihaleye ilişkin ilanın ülke genelinde sokağa çıkma kısıtlaması olduğu tarihlerde ilan edildiğinden bahisle ihalede rekabetin oluşmadığı ileri sürüldüğünden, dava konusu uyuşmazlık 29/04/2021-17/05/2021 tarihleri arasında Covid-19 salgını sebebiyle yurt sathında uygulanan tam kapanma uygulamasının ihaleye katılım şartlarını zorlaştırmak suretiyle rekabeti engelleyip engellemediği noktasında toplanmaktadır.
Bu kapsamda yapılan incelemede, ihalenin Yönetmelikte belirtilen usûle uygun olarak ilan edildiği, istekli olabileceklerin uygun vasıtalarla ihaleden haberdâr edildikleri, İdari Şartname'nin 7. maddesinde belirtilen ihaleye katılım için gerekli belgelerin temini güç ve süre gerektiren belgeler niteliğinde olmadığı; öte yandan, tam kapanmanın olduğu süreçte kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerine devam ettikleri, 27/04/2021 tarih ve 7576 sayılı "Tam Kapanma Tedbirleri" konulu Genelge eki 3. maddesinde, rehabilitasyon merkezleri ve çalışanlarının sokağa çıkma kısıtlamasından muâf tutulduğu görülmüştür.
Belirtilen hukukî duruma göre, salgına ilişkin tedbirlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici bir unsur olarak ele alınması hâlinde, salgın döneminde gerçekleştirilen tüm ihalelerde rekabet unsuru oluşmadığı gerekçesiyle ihalelerin iptali söz konusu olabilecektir. Oysa dava konusu olayda, ihalenin eşit şartlarda gerçekleştiği, gerekli belgelerin temîni ile ihaleye katılımın önünde bir engel bulunmadığı, nitekim müdâhil şirket tarafından ihaleye teklif verilebildiği, bu bağlamda Covid-19 tedbirlerinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici bir etmen olarak ele alınmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarların taraflara ve davalı yanında müdahile; istemi hâlinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
7. Davalı yanında müdâhil tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı tarafından müdâhile ödenmesine,
8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 22/11/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Mahkeme kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, aksi yönde oluşan karara katılmıyoruz.