T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4481
Karar No : 2024/1332
TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Üniversitesi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan ve Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora (birleştirilmiş yüksek lisans- doktora) eğitimine devam eden davacının, doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığından bahisle 09/10/2019 tarihi itibariyle kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine dair … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Personel Daire Başkanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen 06/11/2020 tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 12.09.2012 tarihinde, 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi ile Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosuna atanan davacının, 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı, dava konusu … tarihli, … sayılı işlem ile doktora eğitimini azami eğitim süresinde tamamlayamadığından bahisle 09,10.2019 tarihi itibariyle kadrosu ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak amacıyla lisansüstü eğitimde başarılı olanların araştırma görevlisi kadrolarına atanmasının sağlanması, bununla birlikte araştırma görevlisi kadrolarında bulunup başarısız olanların da araştırma görevlisi kadrolarından ilişiklerinin kesilmesi yönünde Yükseköğretim Yürütme Kurulunca kararlar alındığı, ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu, 2547 Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasında lisans derecesinde kabul edilenlerin doktora programının azami on dört yarı yıl olduğu, 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinin, 2547 sayılı Kanunun 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında atanan araştırma görevlileri ile ÖYP kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunanların araştırma görevlisi kadrolarında azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında uygulanamayacağı, davacıya verilen tez düzeltme süresinin davacının araştırma görevlisi kadrosunda azami bulunma süresinin hesaplanmasında dikkate alınmaması, lisansüstü eğitim öğrencilik süresinin hesaplanmasında ise dikkate alınması gerektiği, bu durumda; davacıya verilen tez düzeltme süresi davacının araştırma görevlisi kadrosunda azami bulunma süresinin hesaplanmasında dikkate alınamayacağından, 12.09.2012 tarihinde 2547 sayılı Kanunun 33/a Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosuna atanan ve 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi Programına kayıt yaptıran davacının, 28.09.2019 tarihi itibariyle eğitimini 14 yarıyıl olan (davacı lisans derecesi ile kabul edilmiştir) azami doktora programı süresi içinde tamamlayamadığı (mezun olamadığı) açık olduğundan Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında görev yaptığı araştırma görevliliği kadrosu ile kesilmesine ve kadrosunun boşaltılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açık olmakla birlikte, yukarıda yer verilen gerekçelerle hukuka uygun olduğu sonucuna varılan dava konusu işlem nedeniyle davacının uğradığını iddia ettiği zararın tazmini talebinin kabulüne hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacının 14 yarıyıllık eğitim süresinin 28.09.2019 tarihinde bitecek olduğu, azami öğrenim süresi içerisinde tez savunmasında başarısız olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava, Pamukkale Üniversitesinde 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında araştırma görevlisi kadrosunda bulunan ve Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimine devam eden davacının, doktora eğitimini azami öğrenim süresi içerisinde tamamlayamadığından bahisle 09/10/2019 tarihi itibariyle kadrosuyla ilişiğinin kesilmesine dair işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında, 19.11.2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle yapılan değişiklik ile, ''Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine, 26.11.2014 gün ve 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
01.07.1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 19.08.2003 tarih ve 25204 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik ''Süre'' başlığını taşıyan 19. maddesinin (a) bendinde; doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için sekiz yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olarak kabul edilmiştir. Anılan madde, 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değiştirilerek, ''Doktora programını tamamlama süresi yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için azami altı yıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için azami dokuz yıl olup, uygulamaya ilişkin düzenlemeler konusunda ilgili üniversite senatoları yetkilidir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
20.04.2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasında, ''Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır.'' kuralı yer almıştır.
Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Öğrenim süresi" başlığını taşıyan 10. maddesinin 1. fıkrasında; ÖYP araştırma görevlilerinin öğrenim sürelerinin, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinde belirlenen azami öğrenim süreleri olduğu belirtilerek; aynı maddenin 2. fıkrasında; "Bu Usul ve Esaslar gereğince yabancı dil yeterliliği sağlamak için verilen süreler ile Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamayan, ÖYP'ye devam etmek istemeyen, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda görevine başlamayan veya görevine başlayıp mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmeyen ÖYP araştırma görevlilerinin ilişikleri kesilerek haklarında taahhütname ve kefaletname senedi uyarınca işlem yapılır." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin ve konu ile ilgili yargı kararlarının bir bütün olarak değerlendirilmesinden; ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddeden yararlanmalarını engelleyen ya da sınırlandıran bir düzenleme bulunmaması nedeniyle, bu kapsamda yer alan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim azami öğrencilik sürelerinin hesaplanmasında geçici 67. maddenin uygulanmasının mümkün olmasına karşın; araştırma görevliliği kadrosunda azami bulunma sürelerinin hesaplanmasında, açık hüküm olmaması ve bu konuda başkaca lehe bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun geçici 67. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Diğer bir anlatımla; istisnai bir program olan ÖYP kapsamında, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esaslara tabi olarak atanan araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitim nedeniyle öğrencilikte azami bulunma süreleri ile araştırma görevliliği kadrosunda bulunma sürelerinin farklı şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. ÖYP kapsamında atanan araştırma görevlilerinin, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programına İlişkin Usul ve Esasların 10. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği gereğince azami süre içinde çalışmalarını tamamlayamamaları nedeniyle kadrolarıyla ilişiklerinin kesilmesi, kadronun amacı dışında uzun sürelerle kullanılmasının engellenmesi, kaynaklardan etkin ve verimli şekilde faydalanılması amacı taşımaktadır. Aksinin kabul edilmesi durumunda, bu kapsamdaki araştırma görevlilerinin, lisansüstü eğitimde başarısızlıklarının ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır.
Bununla birlikte, dava konusu olayda; 12.09.2012 tarihinde 2547 sayılı Kanunun 33/a Öğretim Üyesi Yetiştirme (ÖYP) kapsamında Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi … Bölümü … Anabilim Dalında araştırma görevlisi kadrosuna atanan davacının, 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı, lisansüstü eğitimine devam ettiği aşamada, 01.07.1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin, 06.02.2013 tarih ve 28551 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelikle değişik 19. maddesinde, doktora programını tamamlama süresinin lisans derecesi ile kabul edilenler için azami 9 (dokuz) yıl olarak belirlendiği ve anılan Yönetmelik değişikliğinde aksine bir düzenlemenin ya da bir geçiş hükmünün bulunmadığı dikkate alındığında, davacının azami öğrenim süresinin dokuz yıl olarak hesaplanması gerektiği de açıktır.
Bu bağlamda; ÖYP kapsamında araştırma görevliliği kadrosunda bulunan davacının, 28.09.2012 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde Matematik Anabilim Dalında bütünleşik doktora eğitimi programına kayıt yaptırdığı, Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı kapsamında araştırma görevliliği kadrosunun ihdas amacı gereği, lisansüstü eğitimini, birleştirilmiş yüksek lisans- doktora programı için öngörülen 9 (dokuz) yıllık azami öğrenim süresi içerisinde tamamlaması gerektiği dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 12/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.