Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/4487 E. , 2022/3738 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4487
Karar No : 2022/3738
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … ruhsat kod numaralı … (Eski Adı:…) isimli balıkçı gemisine ait ruhsat tezkeresinin 1380 sayılı Kanunun 36/h. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Balıkesir Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının sahibi olduğu balıkçı gemisinde 13/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı ve bu cezaların … tarih ve … sayılı işlemle Balıkesir Valiliğine bildirildiği, yine 14/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı ve bu cezaların … tarih ve … sayılı işlemle Balıkesir Valiliğine bildirildiği, bunun üzerine, 1380 sayılı Kanun'un 36/h maddesi gereğince aynı suçu 2 (iki) yıl içerisinde 3. defa işlediğinden bahisle ruhsat tezkeresinin dava konusu işlemle iptal edildiği, ruhsat tezkeresinin, yasak zamanda avlanma fiilinin ilk kez işlenmesinde 1 ay, ikinci kez işlenmesinde 3 ay süreyle geri alınması, tekrarında ise iptal edilmesi öngörülmekte ise de; söz konusu basamaklı yaptırımın uygulanabilmesi için bir önceki yaptırım kararının (ruhsat tezkeresinin askıya alınmasına yönelik kararın) ilgiliye tebliğ edilmesi gerektiği, davacının sahibi olduğu … ruhsat kod numaralı gemiyi 19/10/2015 tarihinde … isimli şahıstan satın aldığı, ancak söz konusu geminin satışından önce .. adına, 13/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı, 14/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı ve 14/09/2015 tarihinde "ruhsat kod no gemide plaka olarak yazılmadığı" hususunun tespiti yapılıp idari para cezası uygulandığından bahisle gemiye ait ruhsat tezkeresinin bir ay süreyle alıkonulacağının ve suçun tespit edildiği tarihten itibaren altı ay içerisinde teslim edilmesi gerektiğinin bildirildiği, söz konusu idari para cezası işlemlerine karşı … tarafından açılan davaların derdest olduğu, bu durumda, 13/09/2015 ve 14/09/2015 tarihlerinde davacıya ait geminin maliki olan … tarafından "balıkçı gemisine ait ruhsat numarasının plaka olarak görülebilecek şekilde yazılmaması" eyleminden dolayı 1380 sayılı Kanunun 36/h maddesi uyarınca idari para cezası verilmiş ve bu kararlar gemi kaptanına tebliğ edilmiş ise de; 1380 sayılı Kanunun 36/h maddesi ile Kanunla yasaklanan eylemlerde kullanılan gemiler için bir yaptırım uygulanmasının amaçlandığı, gemilerden kaynaklanan usulsüzlükler nedeniyle bu hükmün uygulanamayacağı, her ne kadar Balıkesir Valiliğinin … tarih, … sayılı işlemiyle, 14/09/2015 tarihinde "ruhsat kod no gemide plaka olarak yazılmadığı" hususu nedeniyle gemiye ait ruhsat tezkeresinin bir ay süreyle alıkonulacağı davacıya bildirilmiş ise de, davacıya ait gemi ile 13-14/09/2015 tarihlerinde "Marmara Denizinde ışıkla avcılık" yapıldığından verilen iki adet para cezası nedeniyle ruhsat tezkeresinin askıya alındığına dair gemi sahibine/kaptana herhangi bir bildirim yapılmayarak ve dosyaya anılan yönde bir yaptırım kararı sunulmayarak ruhsat tezkeresinin iptali öncesinde tekemmül ettirilmesi gereken aşamaların tamamlanmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 13-14/09/2015 tarihlerinde gerçekleştirildiği tespit edilen "balıkçı gemisine ait ruhsat numarasının plaka olarak görülebilecek şekilde yazılmaması" eylemi nedeniyle suçta kullanılan gemi olarak tanımlanması mümkün olmayan ve 1380 sayılı Kanun'un 36/h maddesinde aranılan şartlar oluşmayan davacının gemisine ait su ürünleri ruhsat tezkeresinin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının satın aldığı ve adına ruhsat tezkeresi çıkardığı geminin önceki sahipleri tarafından işlenen fiiller nedeniyle 1380 sayılı Kanunun 36/h maddesi uyarınca davacının ruhsat tezkeresinin iptal edilmesinin cezaların kişiselliği ilkesine aykırılık oluşturduğu açık olduğundan, davacının üçüncü kişilerin kabahat niteliğinde fiilleri nedeniyle cezalandırılması sonucunu doğuran dava konusu işlemde "neden ve konu" yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından; başvuruya konu kararda bu gerekçe ile sonucu itibariyle hukuksal isabetsizlik bulunmadığından, "dava konusu işlemin iptali" yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, cezaların şahsiliği ilkesinin olaya uygulanamayacağı, burada gemiye ceza verildiği, gemi sahibinin değiştirilmesiyle gemiye ceza verilmesinin engellenmiş olacağı, ruhsat iptali için basamaklı yaptırım sisteminin uygulandığı, … adlı geminin … numaralı ruhsatının iptal edildiği, ruhsat iptaline karşı dava açılmadığı, ruhsat iptalinin kesinleştiği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; sahibi olduğu … ruhsat kod numaralı … (Eski Adı:…) isimli balıkçı gemisine ait ruhsat tezkeresinin 1380 sayılı Kanunun 36/h. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Balıkesir Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 3. maddesinde, su ürünleri müstahsili gerçek kişiler ile tüzel kişilerin, kendileri adına ruhsat tezkeresi almak zorunda oldukları, su ürünleri istihsalinde kullanılan gemiler için bunların sahip veya donatanlarının da ayrıca ruhsat tezkeresi almakla mükellef oldukları, ruhsat tezkerelerinin valiliklerce verileceği kurala bağlanmış; 23. maddesinin (b) bendinde, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, teknik ve bilimsel yönlerden bölgeler, mevsimler, zamanlar, su ürünleri cinsleri, çeşitleri, ağırlık, irilik, büyüklük gibi vasıflar bakımından konulacak yasak, sınırlama ve yükümlülüklerin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş; 36. maddesinin (h) bendinde ise, "23. maddesinin ... (b) bendinin birinci fıkrasına göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlere, beşyüz milyon lira idari para cezası verilir, istihsal olunan su ürünleri zapt ve mahkemece müsadere edilir. ... Suçta kullanılan gemiler ile gerçek ve tüzel kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir." kuralına yer verilmiş; aynı maddenin son fıkrasında ise, suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesi olarak tanımlanmıştır.
1380 sayılı Yasaya dayanılarak çıkarılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin 16. maddesinin 14. fıkrasında, su ürünleri avcılığını düzenlemek üzere, sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, su kirliliği, istihsal yerleri, mevsimler, zamanlar, istihsal vasıtaları, avlanma yöntemleri, su ürünlerinin cinsleri, ağırlıkları ve büyüklükleri yönünden yasak, sınırlama ve yükümlülüklerin Bakanlıkça belirlenerek, tebliğ şeklinde Resmi Gazetede ilan edileceği öngörülmüş; 41. maddesinde de, "Kanunun 23 üncü maddesinin ... (b) bendinin birinci fıkrasına istinaden getirilen düzenlemelere aykırı olarak su ürünleri istihsalinde bulunan gemiler ile gerçek kişilerin ruhsat tezkereleri; suçun ilk defa işlenmesi halinde bir ay, ikinci defa işlenmesi halinde üç ay süre ile geri alınır, tekrarlanması halinde iptal edilir. Suç konusu fiillerin tekrarı, suçun tespit edildiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilk cezaya konu suçun tekrar işlenmesini ifade eder. Geri alınma işlemi uygulanacak ruhsat tezkerelerinin, suçun tespitinden itibaren altı ay içinde düzenlendiği il müdürlüğüne teslim edilmesi zorunludur. Bu süre içinde teslim edilmeyen ruhsat tezkerelerinin geri alınması, vize işlemi veya herhangi bir nedenle il müdürlüğüne başvurulduğunda yerine getirilir. İptal durumuna geldiği anlaşılan ruhsat tezkerelerinin iptal işlemi, düzenleyen il müdürlüğünce yapılır, ilgililere yazıyla bildirilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ruhsat tezkeresinin, fiilin ilk kez işlenmesinde 1 ay, ikinci kez işlenmesinde 3 ay süreyle geri alınması, tekrarında ise iptal edilmesi öngörülmekte ise de; söz konusu basamaklı yaptırımın uygulanabilmesi, bir önceki yaptırım kararının (ruhsat tezkeresinin askıya alınmasına yönelik kararın) ilgiliye tebliğ edilmesi ve ilk ihlalde 1 ay, ikinci ihlalde 3 ay süreyle ruhsat tezkeresinin idareye teslim etmesi gerektiğinin bildirilmesi gerekmektedir.
Dava konusu olayda, davacının sahibi olduğu … ruhsat kod numaralı gemiyi 19/10/2015 tarihinde … isimli şahıstan satın aldığı, davacının sahibi olduğu balıkçı gemisinde 13/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı ve bu cezaların … tarih ve … sayılı işlemle Balıkesir Valiliğine bildirildiği, yine 14/09/2015 tarihinde yapılan denetimde denizde ışıkla avcılık yapıldığının ve ruhsat kod numaralarının tekneler üzerinde plaka olarak yazılmadığının tespit edilmesinden dolayı iki ayrı idari para cezası uygulandığı ve bu cezaların … tarih ve … sayılı işlemle Balıkesir Valiliğine bildirildiği, bunun üzerine, 1380 sayılı Kanun'un 36/h maddesi gereğince aynı suçu 2 (iki) yıl içerisinde 3. defa işlediğinden bahisle ruhsat tezkeresinin dava konusu işlemle iptal edilmiş ise de; mezkur fiilinin ilk kez işlenmesinde ruhsat tezkeresinin 1 ay süreyle, ikinci kez işlenmesinde 3 ay süreyle geri alınmasına ilişkin yaptırım kararı verilmeden ruhsat tezkeresinin iptal edildiği anlaşıldığından; ruhsat tezkeresinin iptali öncesinde tekemmül ettirilmesi gereken aşamalar tamamlanmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmayıp, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren Balıkesir İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/06/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.