T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4541
Karar No : 2023/2464
DAVACI : … ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
2- … Bakanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : Biyodizel üretiminde kullanılmak üzere dahilde işleme izin belgesi kapsamında bitkisel atık yağ ithalatına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile söz konusu işlemin dayanağı olarak gösterilen 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Davaya konu düzenlemenin, üst norm olan 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “tehlikeli atıkların ithali yasaktır.” hükmüne uygun olmadığı ve anılan Kanun hükmünün kapsamının dava konusu Yönetmelik hükmü ile tehlikeli olan ya da olmayan bütün bitkisel yağları kapsayacak şekilde genişletilmesinin normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, bitkisel yağların ücreti karşılığı satılabilir duruma gelmesiyle geri kazanım tesislerinin üretimlerinin düştüğü, bitkisel atık yağlar Bakanlığın atık bildirim/taşıma sistemlerine kaydedilmeden de toplanır hale geldiği için, hem mali açıdan, hem de çevre sistemleri açısından “kayıt dışı” piyasanın oluştuğu, kayıt dışı toplanan bu atıkların, biyodizel geri kazanım tesisleri yerine gıdaya, hayvan yemi sanayisine ve hatta kaçak akaryakıt üreticilerine teslim edilir duruma geldiği, bu sebeple temin edilebilen bitkisel atık yağın, tesisin kapasitesinin çok altında kaldığı ve üretim kapasitesinin ¼’ün altına düştüğü, tesisin atıl kalmaması ve devamlı zarara uğramaması için, ihtiyacı olan bitkisel atık yağ açığını kapatmak ve rantabl çalışabilmek için dahilde işleme rejimi kapsamında ve devlet kontrolü altında ithalat yoluna başvurmaktan başka çaresinin kalmadığı, bu şekilde bitkisel atık yağ teminini takiben üretilecek biyodizelin ihraç edileceği, Atık Yönetimi Yönetmeliği’nin 4. maddesinde tehlikeli ve tehlikesiz atık tanımlarının yapıldığı, davalı idare tarafından bitkisel atık yağın tehlikeli veya tehlikesiz olduğuna dair değerlendirme yapılmadan doğrudan tehlikeli kabul edilerek başvurunun reddine karar verildiği, Atık Yönetimi Yönetmeliği’nin 4. maddesinin (ı) bendi kapsamında atıkların ithalatı veya ihracatı konusundaki hüküm ile tehlikesiz atıkların ithalatına izin veren 22. maddesinin de dikkate alınmadığı, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin eki olan ve “Tehlikeli Kabul Edilen Atıkların Özellikleri" konulu EK/ 3-A kısmında, bir atığın, tehlikeli olduğunun kabulü için aranan ve 16 madde halinde sayılan kıstaslar dikkate alınmadan talebin reddedildiği, aynı Yönetmeliğin E-4 atık listesine göre “yenilenebilir sıvı ve katı yağların atıkları”nın tehlikesiz atık durumunda olduğu, ithali talep edilen ürünün tehlikeli atık olmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI: 1- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; 2872 sayılı Kanunun 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Ticaret Bakanlığınca bazı yakıtların, maddelerin, atıkların, tehlikeli kimyasallar ile bu kimyasalları içeren eşyaların ithalinin yasaklanabileceği, anılan hükme istinaden 31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı 4. Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan "Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği"nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3) 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Tebliğin Ek-2/A ve Ek-2/B'sindeki listelerde yer alan atıkların, serbest bölgeler dahil, Türkiye gümrük bölgesine girişinin yasak olduğu, "20 01 25 -Yenilebilir sıvı ve katı yağlar" ve "20 01 26* - 20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A)" atık kodları kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağların da bu listelerde bulunduğu, genel norm ile özel normun çatışması halinde sonraki tarihli özel norm olan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin uygulanması gerektiği, dava konusu işlem hukuka uygun olarak tesis edildiğinden davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
2- Ticaret Bakanlığı tarafından; Konuya ilişkin olarak ilgili Bakanlıklarca olumsuz görüş bildirildiği, bahse konu eşya ile ilgili ithal eşyasının işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılıp kullanılmadığının ve ne kadar kullanıldığının tespitine yönelik analizlerin gümrük laboratuvarlarında yapılamadığı, temel gıdalardan olan bitkisel yağların ithalatında uygulanan politikalar, bitkisel yağların en çok tağşiş yapılan gıdalar arasında bulunması nedeniyle hassasiyetle ele alınması gereği, bitkisel yağ kullanılarak elde edilen biyodizelin bünyesindeki ithal yağın tespit edilemediği hususları dikkate alındığında, biyodizel ihracatı karşılığında dahilde işleme rejimi kapsamında ham veya yarı rafine endüstriyel bitkisel yağlar ve yağ asitlerinin ithalatına izin verilmemesi gerektiği, davacı adına düzenlenmiş “dahilde işleme izin belgesi”nin bulunmadığı, ayrıca bu güne kadar “kullanılmış sıvı yağlar” dahil sanayide kullanılan sıvı yağlar karşılığı biyodizel ihracatını öngören projeler için de “dahilde işleme izin belgesi”nin düzenlenmediği, alınan olumsuz görüşler doğrultusunda davacının başvurusunun reddedildiği, dava konusu işlem hukuka uygun olarak tesis edildiğinden davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; … Biyodizel ve Ticaret A.Ş. vekili Av. … tarafından, biyodizel üretiminde kullanılmak üzere dahilde işleme izin belgesi kapsamında bitkisel atık yağın ithalatına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile söz konusu işlemin gerekçesi olarak gösterilen ve 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 56. maddesinde; "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler." hükmüne yer verilmiştir.
2872 sayılı Çevre Kanununun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır." hükmü,2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesinde; "Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır." hükmü,11. maddesinde; "Tehlikeli atık üreticileri, yönetmelikle belirlenecek esaslara göre atıklarını bertaraf etmek veya ettirmekle yükümlüdürler." hükmü, 13. maddesinde; "Tehlikeli kimyasalların belirlenmesi, üretimi, ithalatı, atık konumuna gelinceye kadar geçen süreçte kullanım alanları ve miktarları, etiketlenmesi, ambalajlanması,sınıflandırılması depolanması, risk değerlendirilmesi, taşınması ile ihracatına ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir...Ticaret Bakanlığı bazı yakıtların ,maddelerin, atıkların, tehlikeli kimyasallar ile bu kimyasalları içeren eşyaların ithalini, Bakanlığın görüşünü alarak yasaklayabilir veya kontrole tabi tutabilir. Tehlikeli atıkların ithalatı yasaktır." hükmü düzenlenmiştir.
02/04/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yönetimi Yönetmeliği 2872 sayılı Çevre Kanununun 8,11,12 ve 13. maddeleri uyarınca çıkarılmış anılan Yönetmelik ile atık yönetiminin sağlanmasına ilişkin genel usul ve esaslar belirlenmiş, özel olarak yönetiminin sağlanması gereken atıklara yönelik olarak ise ayrı mevzuat düzenlemeleri yapılmış bu doğrultuda Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği çıkarılmıştır.
06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 1.maddesinde: "Bu Yönetmeliğin amacı, bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların oluşturulması ve buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." şeklinde belirlenmiş, kapsam başlıklı 2. maddesinde: "Bu Yönetmelik;2/4/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin ek-4 Atık Listesinde yer alan "20 01 25-Yenilebilir sıvı ve katı yağlar" kodu kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağlar ve "20 01 26*-20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A) kodu kapsamında değerlendirilen kullanılmış kızartmalık yağları kapsar." kuralı yer almış; 3.maddesinde de Yönetmeliğin 9/8/1983 tarihli ve
2872 sayılı Çevre Kanununun 8 inci, 11 inci ve 12 nci maddeleri ile 644 sayılı KHK nin 2,8 ve 33 üncü maddelerine dayanılarak hazırlandığı kuralına yer verilmiş, anılan Yönetmeliğin 5. maddesinin dava konusu edilen birinci fıkrasının (a) bendinde ise:"Bitkisel atık yağların ithalatı yasaktır. İhracatı ve transit geçişiyle ilgili kurallar Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine tabidir." kuralı düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, biyodizel üretimi ile iştigal eden davacı şirket tarafından sahibi olduğunu iddia ettiği Dahilde İşleme Belgesi kapsamında üretim yapmak için bitkisel atık yağ ithalatına izin verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine Ticaret Bakanlığı tarafından bahse konu eşyalara ilişkin mevzuat düzenleyici Kurumlardan ( İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) görüş talep edildiği; anılan Kurumlarca ülkemiz çevre, tarım ve vergi politikaları açısından bitkisel atık yağların yurt içinden temin edilmesi yerine ithaline neden olabilecek taleplerin karşılanmasının uygun olmadığı yönünde verilen menfi görüşler çerçevesinde davacı talebinin reddedildiği, davacı tarafından da anılan işlemin ve işlemin dayanağı olarak gösterilen 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin iptali istenilen "Bitkisel atık yağların ithalatı yasaktır." hükmünün incelenmesinden :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ve dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden; özel olarak yönetiminin sağlanması gereken atıklar çerçevesinde Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin ek-4 Atık Listesinde yer alan "20 01 25-Yenilebilir sıvı ve katı yağlar" kodu kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağlar ve "20 01 26*-20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A) kodu kapsamında değerlendirilen kullanılmış kızartmalık yağların işlenerek dizel yakıta çevrildiği ve biodizel olarak motorine eşdeğer ve yakıt olarak kullanıldığı, böylece hem ithal edilen motorine muadil bir ürünün yurt içinden temininin sağlanması suretiyle motorin ithalatından kaynaklanan cari açığın azaltılmasının hem de ekotoksik özellikleri nedeniyle bitkisel atık yağlardan kaynaklanan çevre kirliliği sorunlarının insan ve çevre sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan; Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde bitkisel atık yağların kaynakta azaltımı, ayrı toplanması ve geri kazanımının ve uygun olarak depolanmasının esas olduğu düzenlenmiş; 2872 sayılı Kanunun 13.maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Ticaret Bakanlığı bazı yakıtların ,maddelerin, atıkların, tehlikeli kimyasallar ile bu kimyasalları içeren eşyaların ithalini, Bakanlığın görüşünü alarak yasaklayabilir veya kontrole tabi tutabilir. Tehlikeli atıkların ithalatı yasaktır." hükmü doğrultusunda çıkarılan ve 31/12/2021 tarih ve 31706 sayılı 4.mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 2022/3 sayılı Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliğinde tebliğin Ek-2/A ve Ek-2/B sinde yer alan atıkların ,serbest bölgeler dahil, Türkiye gümrük bölgesine girişinin yasak olduğu belirtilmiş "20 01 25-Yenilebilir sıvı ve katı yağlar" ve "20 01 26*-20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A) kodu" kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağlar da ithalatı yasak olan atıklar listesinde yer almıştır.
Bu itibarla; bitkisel atık yağların ithalatını yasaklayan ve ihracatı ve transit geçişiyle ilgili kuralların Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine tabi olacağı yolunda getirilen dava konusu düzenlemeyle; ilgili mevzuat hükümleriyle belirlenen ve ülkemizin atık yönetimi politikasının başlıca unsuru olan ülkedeki atıkların kaynağında azaltımı, ayrı toplanması ve atık yönetimi hiyerarşisine uygun olarak geri kazanımının sağlanması ve atık işleme tesislerinin işletilmesi için ihtiyaç duyulan atıkların öncelikli olarak yurt içinden sağlanmasının amaçlandığı sonucuna varıldığından anılan düzenlemede dayanağı Kanun hükmüne, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Davacı tarafından biyodizel üretiminde kullanılmak üzere dahilde işleme izin belgesi kapsamında bitkisel atık yağın ithalatına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemine gelince:
Olayda; biyodizel üretimi tesisi işleten davacı şirket tarafından sahibi olduğunu iddia ettiği Dahilde İşleme Belgesi kapsamında üretim yapmak için bitkisel atık yağ ithalatına izin verilmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine Ticaret Bakanlığı tarafından bahse konu eşyalara ilişkin mevzuat düzenleyici Kurumlardan ( İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) görüş talep edildiği; anılan Kurumlarca ülkemizde bitkisel atık yağların etkin bir şekilde toplanması sonucunda atık yağlardan kaynaklanan çevre kirliliği sorununun çözümü ile birlikte bu yağlar ve tarım ürünlerinden elde edilen oto biyodizelin enerji sektörüne kazandırılması, atık yağların bertaraf edilmesi ve motorin ithalatından kaynaklanan cari açığın azaltılmasının amaçlandığı; bu çerçevede, çevre, tarım ve vergi politikaları açısından bitkisel atık yağların yurt içinden temin edilmesi yerine ithaline neden olabilecek taleplerin karşılanmasının uygun olmadığı yönünde verilen menfi görüşler doğrultusunda ve 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davacı talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; hukuka uygunluğu ortaya konulan Yönetmelik hükmü uyarınca ve ilgili kurumlardan alınan menfi görüşler çerçevesinde tesis edildiği görülen dava konusu işlemde mevzuat hükümlerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun Ek-1. maddesi uyarınca oluşturulan Danıştay Altıncı ve Onuncu Daireleri Müşterek heyetince; duruşma için taraflara önceden bildirilen 08/03/2023 tarihinde, davacı vekili Av. …, davalılardan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili Av. Simge Kömeçoğlu'nun geldiği, davalılardan Ticaret Bakanlığı vekilinin gelmediği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, dahilde işleme rejimi (DİR) otomasyon sistemi üzerinden yapılan 16/01/2020 tarihli başvuru ile; 15.18.00.95.10.00 GTİP'li “kullanılmış bitkisel yağ (Sanayide kullanılar sıvı yağlar)” ve 15.18.00.95.90.00 GTİP'li “Sanayide kullanılan sıvı yağların diğerleri” ithalatı karşılığında 3826.00.10.00.11 GTİP'li “Hacim itibariyle 196,5 veya daha fazla yağ asidi metil esteri içerenler (YAME/Biodizel)” ihracatını öngören (üretim sürecinde ikincil işlem görmüş ürün (İİGÜLX9 fire oranı ilc) olarak da 38.23.19.10 GTP'li “damıtılmış yağ asidi” ve 34.02.19.00 GTP'li “organik yüzey aktif madde” açığa çıkan) bir dahilde işleme izin belgesinin firmaları adına düzenlenmesi talep edilmiş; bahse konu talep 16/01/2020 tarihinde Ticaret Bakanlığınca uygun görülmemiştir.
Davacı tarafından, biyodizel üretiminde kullanılmak üzere dahilde işleme izin belgesi kapsamında bitkisel atık yağ ithalatına izin verilmesi amacıyla 13/01/2021 tarihli dilekçe ile davalı Ticaret Bakanlığı'na başvuru yapılmıştır.
Davalı Ticaret Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısı ile; konuya ilişkin olarak İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan görüş talep edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla; ihracatı öngörülen biyodizel ürününün imal edilmesinde kullanılan ithal ürünlere yönelik Ticaret Bakanlığı'nca ayniyet tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı bildirildiğinden, bitkisel atık yağlardan kaynaklanan çevre kirliliği sorununun çözümü ile birlikte bu yağlar ve yerli tarım ürünlerinden elde edilen oto biodizelin enerji sektörüne kazandırılması, atık yağların bertaraf edilmesi ve bu suretle de motorin ithalatından kaynaklanan cari açığın azaltılmasının amaçlandığı, bu itibarla, ülkemizin çevre, tarım ve vergi politikaları açısından bitkisel atık yağların yurt içinden temin edilmesi yerine ithalatına neden olabilecek taleplerin karşılanmasının uygun olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla; Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında kalan ve Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin ek-4 atık listesinde “tehlikeli atık" olarak tanımlanan kullanılmış kızartmalık yağların ithalatının gerçekleştirilmesinin yasak olduğu, Çevre Kanunu'ndaki ilgili kısıtlamanın Ülkemizde atıkların etkin bir şekilde sağlanması hedefi doğrultusunda oluşturulduğu, Ülkemizde oluşan atıkların işlenmesi amacıyla kurulan atık işleme tesislerinin işletilmesi için ihtiyaç duydukları atıkların öncelikli olarak yurtiçinden sağlanması ve tesislerin amacına hizmet edecek doğrultuda işletilmesinin temini için bahse konu talebin atık yönetim politikası ile uyumlu bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun … tarih ve … sayılı yazısıyla; dahili işleme rejimi kapsamında yer alacak ürünün yurt içi serbest dolaşıma girip girmediğinin, söz konusu hammaddelerin ve nihai ürünlerin yurt içine girmemesinin ve yurt içine girecek ürünle karışmamasının kontrolünün (bahse konu eşya ile ilgili ithal eşyaşının işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılıp kullanılmadığının ve ne kadar kullanıldığının tespitine yönelik analizlerin) yapılamayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
İçişleri Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla; dahili işleme rejimi kapsamında ithal edilen baz yağların belge üzerinde madeni yağ üretiminde kullanılıyor gibi gösterildiği, gerçekte ise çeşitli kimyasallar ile inceltilerek motorin yoğunluğuna getirilmesi sonrasında akaryakıt olarak piyasaya arz edilmesinin akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri arasında yer aldığı, bu itibarla, biyodizel üretiminde kullanılacak bitkisel atık yağların da ithali sonrasındaki aşamaların benzer şekilde suiistimale açık olabileceği ve bu durumun akaryakıt kaçakçılığı açısından risk oluşturduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısında; temel gıdalardan olan bitkisel yağların ithalatında uygulanan politikaların, bitkisel yağların en çok tağşiş yapılan gıdalar arasında bulunması nedeniyle hassasiyetle ele alınması gereği, bitkisel yağ kullanılarak elde edilen biyodizelin bünyesindeki ithal yağın tespit edilemeyebileceği hususları dikkate alındığında ham veya yarı rafine endüstriyel bitkisel yağlar ve yağ asitlerinin ithalatına izin verilmemesi gerektiği belirtilmiştir.
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısında; temel gıdalardan olan bitkisel yağların ithalatında uygulanan politikaların, bitkisel yağların en çok tağşiş yapılan gıdalar arasında bulunması nedeniyle hassasiyetle ele alınması gereği, bitkisel yağ kullanılarak elde edilen biyodizelin bünyesindeki ithal yağın tespit edilemeyebileceği hususları dikkate alındığında, ham veya yarı rafine endüstriyel bitkisel yağlar ve yağ asitlerinin ithalatına izin verilmemesi gerektiği belirtilmiştir.
Dava konusu Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile; davacının başvurusu bahse konu eşyalara ilişkin mevzuat düzenleyici kurumlardan alınan olumsuz görüşler çerçevesinde reddedilmiştir.
Bunun üzerine, dava konusu Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin ve söz konusu işlemin dayanağı olarak gösterilen 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2872 sayılı Çevre Kanununun 1. maddesinde bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamanın Kanunun amacı olduğu belirtilmiş; 2. maddesinde, atığın herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi, tehlikeli atığın fiziksel, kimyasal ve/veya biyolojik yönden olumsuz etki yaparak ekolojik denge ile insan ve diğer canlıların doğal yapılarının bozulmasına neden olan atıklar ve bu atıklarla kirlenmiş maddeleri ifade edeceği; 8. maddesinde, "Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır" hükmüne; 11. maddesinin 1. fıkrasında, "Üretim, tüketim ve hizmet faaliyetleri sonucunda oluşan atıklarını alıcı ortamlara doğrudan veya dolaylı vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler ile yerleşim birimleri atıklarını yönetmeliklerde belirlenen standart ve yöntemlere uygun olarak arıtmak ve bertaraf etmekle veya ettirmekle ve öngörülen izinleri almakla yükümlüdürler." hükmüne, 9., ve 10. fıkralarında, "Atıkların üretiminin ve zararlarının önlenmesi veya azaltılması ile atıkların geri kazanılması ve geri kazanılabilen atıkların kaynağında ayrı toplanması esastır. Sıfır atık yönetim sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı biriktirdikleri atıklarını, Bakanlıktan çevre lisansı almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verebilirler. Atık yönetim plânlarının hazırlanmasına ve sıfır atık yönetim sistemine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir ve bu çerçevede sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve işletilmesi zorunludur.
Atıkların, doğal kaynak ve hammadde kullanımının azaltılması ve geri kazanımın artırılması amacıyla kullanılması esastır. Atıkların veya atıklardan elde edilen geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanımına yönelik düzenlemeler ile zorunlu kullanıma ilişkin esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Geri kazanım imkânı olmayan atıklar, yönetmeliklerle belirlenen uygun yöntemlerle bertaraf edilir." hükmüne; 13. maddesinde ise, "Tehlikeli kimyasalların belirlenmesi, üretimi, ithalatı, atık konumuna gelinceye kadar geçen süreçte kullanım alanları ve miktarları, etiketlenmesi, ambalajlanması, sınıflandırılması, depolanması, risk değerlendirilmesi, taşınması ile ihracatına ilişkin usûl ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak piyasaya sürüldüğü tespit edilen tehlikeli kimyasallar ile bu kimyasalları içeren eşya, bunları satış ve kullanım amacıyla piyasaya süren kurum, kuruluş ve işletmelere toplattırılır ve imha ettirilir. Nakil ve imha için gereken masraflar ilgililerince karşılanır. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde bu masraflar, ilgili kurum, kuruluş ve işletmelerden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Ticaret Bakanlığı bazı yakıtların, maddelerin, atıkların, tehlikeli kimyasallar ile bu kimyasalları içeren eşyaların ithalini, Bakanlığın görüşünü alarak yasaklayabilir veya kontrole tâbi tutabilir.
Tehlikeli atıkların ithalatı yasaktır.
Tehlikeli atıkların tanımı ile tehlikeli atıkların oluşum aşamasından itibaren toplanması, ayrılması, geçici ve ara depolanması, geri kazanılması, yeniden kullanılması, taşınması, bertarafı, bertaraf sonrası kontrolü, ihracatı, transit geçişi, ambalajlanması, etiketlenmesi, denetimi ve atık yönetim plânlarının hazırlanması ile ilgili usûl ve esaslar Bakanlıkça yayımlanacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
(Mülga) 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "Etkili bir çevre yönetimi gerçekleştirmek, atık ve kimyasalların çevre ile uyumunu sağlamak üzere gerekli ekonomik araçları belirlemek ve bu konuda standartlar geliştirmek" hükmü, (h) bendinde "Atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef, politika ve ölçütleri belirlemek" hükmü, (k) bendinde, "Yasaklanacak ve kısıtlanacak yakıt, atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol açabilecek diğer maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin ölçütleri belirlemek, uygulanmasını sağlamak" biçimindeki düzenleme, 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı 3. Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 02/07/2018 tarih ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi ile, 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK yürürlükten kaldırılmıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 103. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "Etkili bir çevre yönetimi gerçekleştirmek, atık ve kimyasalların çevre ile uyumunu sağlamak üzere gerekli ekonomik araçları belirlemek ve bu konuda standartlar geliştirmek" hükmü, (h) bendinde "Atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef, politika ve ölçütlerin belirlenmesine ilişkin çalışmaları yapmak" hükmüne, (k) bendinde "Yasaklanacak ve kısıtlanacak yakıt, atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol açabilecek diğer maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin ölçütleri belirlemek, uygulanmasını sağlamak" düzenlemesi getirilmiştir.
2872 sayılı Çevre Kanununun 8., 11. ve 12. maddeleri ile 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK'nın 2, 8. ve 33. maddelerine dayanılarak hazırlanan 06/06/2015 tarih ve 29378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği"nin 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı; bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların oluşturulması ve buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne, 2. maddesinde "Bu Yönetmelik; 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin ek-4 Atık Listesinde yer alan; “20 01 25 - Yenilebilir sıvı ve katı yağlar” kodu kapsamında değerlendirilen bitkisel atık yağlar ve “20 01 26* - 20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar (A)” kodu kapsamında değerlendirilen kullanılmış kızartmalık yağları kapsar." hükmüne, 4. maddesinin (c) bendinde "Atık Yönetimi Yönetmeliğinde yer alan atık tanımına uygun bitkisel yağlar ile kullanılmış kızartmalık yağları" hükmüne, iptal istemine konu 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, "Bitkisel atık yağların yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Bitkisel atık yağların ithalatı yasaktır. İhracatı ve transit geçişiyle ilgili kurallar Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine tabidir." hükmü yer almaktadır.
2872 sayılı Çevre Kanununun 8., 11., 12. ve 13. maddelerine dayanılarak hazırlanan 02/04/2015 tarih ve 29314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Atık Yönetimi Yönetmeliği"nin 4. maddesinin (ı) bendinde "Atıkların sınırlar ötesi hareketi: Atıkların ithalat veya ihracatı ile bir devletten başka bir devlete, transit geçiş dâhil olmak üzere sevk edilmesini", (jj) bendinde "Tehlikeli atık: Ek-3/A’da yer alan tehlikeli özelliklerden birini ya da birden fazlasını taşıyan, ek-4’te altı haneli atık kodunun yanında yıldız (*) işareti bulunan atıkları,", (kk) "Tehlikesiz atık: Ek-4 atık listesinde yıldız (*) işareti bulunmayan atıkları," hükmüne, 22. maddesinde "Tehlikeli atıkların, serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi yasaktır. Bazı tehlikesiz atıkların, kontrole tabi olarak ithalatına izin verilebilir. Bu izinlere ilişkin esaslar, Bakanlık görüşü doğrultusunda Ekonomi Bakanlığınca yayımlanacak düzenlemelerle belirlenir." hükmüne, Ek-4 sayılı atık listesinde "20 01 25 Yenilebilir sıvı ve katı yağlar" ve "20 01 26* 20 01 25 dışındaki sıvı ve katı yağlar" düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin incelenmesinden;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü bakımından, Yönetmelikle yapılan düzenlemenin üst normlara ve hukuka uygun olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir.
İdarelerin, yönetmeliklerle yapacakları düzenlemelerin üst kurallara aykırı olmaması, düzenlemenin yasalarla idarelere tanınan yetkiler çerçevesinde ve yasayla belirlenen sınırlara bağlı olarak, tamamlayıcı, açıklayıcı ve üst normların uygulanmasına yönelik olması gerekmektedir.
Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak amacıyla yürürlüğe konulan 2872 sayılı Çevre Kanunununda döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımı doğrultusunda atık oluşumunun önlenmesi/azaltılması, atıkların geri kazanılması ve yeniden kullanıma öncelik verilmesi, atıkların, doğal kaynak ve hammadde kullanımının azaltılması ve geri kazanımın artırılması amacıyla kullanılması suretiyle çevre ve insan sağlığının ve tüm kaynakların korunmasının ilke olarak kabul edildiği, atıkların geri kazanılmasını düzenleyen ve teşvik eden hükümlere yer verildiği görülmektedir.
Davaya konu Yönetmeliğin yürürlüğe konulduğu tarihte yürürlükte bulunan ve dayanağı olan (mülga) 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK'nın 8. maddesinde ve 644 sayılı KHK'nın yürürlükten kaldırılması üzerine 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 103. maddesinde aynı yönde düzenlemelere yer verilmiş olup, bu düzenleme ile; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı etkili bir çevre yönetimi gerçekleştirmek, atık ve kimyasalların çevre ile uyumunu sağlamak üzere gerekli ekonomik araçları belirlemek ve bu konuda standartlar geliştirmek, atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef, politika ve ölçütlerin belirlenmesine ilişkin çalışmaları yapmak, yasaklanacak ve kısıtlanacak yakıt, atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol açabilecek diğer maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin ölçütleri belirlemek, uygulanmasını sağlamakla görevli ve yetkili kılınmıştır.
Atık Yönetimi Yönetmeliği ile; atıkların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, atık oluşumunun azaltılması, atıkların yeniden kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanımı gibi yollar ile doğal kaynak kullanımının azaltılması ve atık yönetiminin sağlanması, çevre ve insan sağlığı açısından belirli ölçütlere, temel şart ve özelliklere sahip, bu Yönetmeliğin kapsamındaki ürünlerin üretimi ile piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin genel usul ve esaslar belirlenmiş olup, tehlikeli atıkların, serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi yasaklanmış, bazı tehlikesiz atıkların, kontrole tabi olarak ithalatına izin verilebileceği, bu izinlere ilişkin esasların, Bakanlık görüşü doğrultusunda Ekonomi Bakanlığınca yayımlanacak düzenlemelerle belirleneceği belirtilmiştir. Atık Yönetimi Yönetmeliği ile; atık yönetiminin sağlanmasına ilişkin genel usul ve esaslar belirlenmiş, özel olarak yönetimi sağlanması gereken atıklara yönelik olarak ise ayrı mevzuat düzenlemeleri yapılmış olup, bu doğrultuda Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği çıkarılmıştır.
Atık bitkisel yağlar ekotoksik özelliklerinden dolayı çevreyle uyumlu olarak özel olarak yönetimi sağlanması gereken atıklar arasında yer almaktadır.
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ile; bitkisel atık yağların oluşumundan bertarafına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması, yönetiminde gerekli teknik ve idari standartların oluşturulması ve buna yönelik prensip, politika ve programların belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş olup, bitkisel atık yağların kaynakta ayrı toplanması ve uygun olarak depolanması ve geri kazanılması temel ilke olarak belirlenmiş ve, bitkisel atık yağlar ile bu yağların işlenmesi sonucu oluşan atıkların çevreye zarar verecek şekilde depolanması, taşınması, doğrudan veya dolaylı olarak yüzey suları ile yeraltı suyuna, denize, kanalizasyona, drenaj sistemi ile toprağa verilmesi ve mevcut düzenlemelerle belirlenen sınır değerleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde yakılması ve bitkisel atık yağların doğrudan veya dolaylı olarak yemeklik yağlara ve ham yağlara karıştırılması yasaklanmıştır.
Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 22. maddesi ile; tehlikeli atıkların, serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi yasaklanmış ve bazı tehlikesiz atıkların, kontrole tabi olarak ithalatına izin verilebileceği, bu izinlere ilişkin esasların, Bakanlık görüşü doğrultusunda Ekonomi Bakanlığınca yayımlanacak düzenlemelerle belirleneceği hüküm altına alınmış olup, anılan düzenleme doğrultusunda tehlikesiz atıkların doğrudan ithal edilemeyeceği, kontrole tabi olarak ithalatına izin verilebilecek tehlikesiz atıkların Ekonomi Bakanlığınca belirleneceği anlaşılmaktadır.
Davalı idarelerce, Ülkemizdeki atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplanması ve atık yönetim hiyerarşisine uygun olarak geri kazanımının sağlanmasının, ve atık işleme tesislerinin işletilmesi için ihtiyaç duyulan atıkların öncelikli olarak yurtiçinden sağlanmasının, özel olarak yönetiminin sağlanması gereken atıklardan olan bitkisel yağların yurtiçinden temini suretiyle bitkisel atık yağlardan kaynaklanan çevre kirliliği sorununun çözümü ile birlikte bu yağlar ve yerli tarım ürünlerinden elde edilen oto biodizelin enerji sektörüne kazandırılmasının, atık yağların bertaraf edilmesi ve bu suretle de motorin ithalatından kaynaklanan cari açığın azaltılmasının, Ülkemizde atıkların etkin bir şekilde yönetiminin sağlanmasının, hem de ekotoksik özellikleri nedeniyle bitkisel atık yağlardan kaynaklanan çevre kirliliği sorunlarının insan ve çevre sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanmasının amaçlandığı savunulmaktadır.
Bu durumda; davaya konu Yönetmeliğin yürürlüğe konulduğu tarihte yürürlükte bulunan ve dayanağı olan (mülga) 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı KHK'nın 8. maddesinde ve 644 sayılı KHK'nın yürürlükten kaldırılması üzerine 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 103. maddesinde yer alan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef, politika ve ölçütlerin belirlenmesine ilişkin çalışmaları yapmak, yasaklanacak ve kısıtlanacak yakıt, atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol açabilecek diğer maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin ölçütleri belirlemek ve uygulanmasını sağlamakla görevli olduğu hükmü dikkate alındığında, davaya konu Yönetmelik hükmünün Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verilen düzenleme yetkisi kapsamında düzenlendiği görüldüğünden, bitkisel atık yağların ithalatını yasaklayan ve ihracatı ile transit geçişiyle ilgili kuralların Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine tabi olacağı yolunda getirilen dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin; dayanağı Kanun hükmüne aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davacının başvurusunun reddedilmesine ilişkin Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemine gelince:
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, biyodizel üretiminde kullanılmak üzere dahilde işleme izin belgesi kapsamında bitkisel atık yağ ithalatına izin verilmesi amacıyla 13/01/2021 tarihli başvurunun, dava konusu Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile; bahse konu eşyalara ilişkin yukarıda belirtilen kurumlardan alınan olumsuz görüşler çerçevesinde reddedildiği tanlaşılmaktadır.
Bu itibarla; hukuka uygunluğu ortaya konulan Yönetmelik hükmü uyarınca ve ilgili kurumlardan alınan görüşler çerçevesinde tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda ayrıntısı yer alan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Varsa posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 08/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.