Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2021/4557 E. , 2022/5586 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4557
Karar No : 2022/5586
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : … Üniversitesi
Vekili : Av. …
Karşı Taraf (Davacı) : …
İstemin Özeti : …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Muğla …Üniversitesi …Meslek Yüksek Okulunda görev yapmakta olan davacı tarafından, doçentlik başvurusu sırasında eserlerde tahrifat yaptığından bahisle (mülga) Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 8/n maddesi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Dairemizce verilen bozma kararına uyularak 01/05/2013 tarihinde başlatılan disiplin soruşturması sona ermeden önce, 07/05/2013 tarihli yazısı ile soruşturmayı yürüten muhakkik Doç. Dr. …tarafından 15 gün süre verilerek davacının yazılı savunması istenilmiş ve bu yazının 10/05/2013 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından 23/05/2013 tarihinde yazılı savunma verilmiş ise de, savunma istem yazısının, disiplin soruşturması kapsamında tüm deliller toplanıp disipline aykırı fiil veya hâl somut olarak belirlendikten sonra bu fiil veya hâlin karşılığındaki hukuki yaptırımın belirtilerek ilgilisine tebliğ edilmesinin gerektiği, savunmanın soruşturma tamamlandıktan sonra, başka bir ifadeyle lehe ve aleyhe tüm deliller toplandıktan ve ilgiliye isnat edilen fiil açıkça ortaya konulduktan sonra alınması gerektiğine dair disiplin ilkesine uyulmadığı, savunması soruşturma raporu düzenlenme evresinin başında alınan davacının bu beyanının, her ne kadar ilgili yazıda savunma istemi yazılsa dahi savunma yerine geçemeyeceğinden ifade mahiyetinde olduğu, dolayısıyla davacının usulüne uygun olarak son savunmasının alınmadığı anlaşıldığından, disiplin cezası ile tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2547 sayılı Kanunun 2/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6764 sayılı Kanunun 27. maddesi ile yürürlüğe giren haliyle "Disiplin soruşturması ve savunma hakkı" başlıklı 53/A maddesinde, "Savunma hakkı kapsamında gözetilecek hususlar şunlardır:
a) Soruşturulana, iddialar hakkında savunma imkânı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte geçerli bir mazereti olmaksızın savunmasını yapmayan, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
b) Savunmaya davet yazısında hakkında disiplin soruşturması açılan fiilin neden ibaret bulunduğu, savunmasını belirtilen sürede yapmadığı takdirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir.
c) Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar gerek görürse, isnat edilen fiil ve soruşturma
raporunda önerilen disiplin cezasını da belirtmek suretiyle, bu maddedeki esaslar çerçevesinde
(a) ve (b) bentlerindeki usule göre tekrar savunma isteyebilir.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan (20/10/2017 tarih ve 30216 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan) 21/8/1982 tarihli ve 17789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma hakkı" başlıklı 24. maddesinde "Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya disiplin kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içerisinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayanlar savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Sanığa gönderilen yazıda, hakkında disiplin soruşturması açılan fiilin neden ibaret bulunduğu, savunmasını belirtilen sürede yapmadığı taktirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Muğla …Üniversitesi …Meslek Yüksek Okulunda görev yapmakta olan davacı hakkında …tarih ve …sayılı Yükseköğretim Kurulu Fen ve Mühendislik Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu kararı ile Nisan 2012 dönemi peyzaj mimarlığı temel alanından doçentlik başvurusunda kullanılan eserlerde etik ihlali bulunduğuna karar verilmesi üzerine …tarih ve …sayılı Muğla …Üniversitesi Rektörlüğü işlemi ile disiplin soruşturması başlatılarak Doç. Dr. ……soruşturmacı olarak görevlendirildiği, soruşturmacı tarafından 07/05/2013 tarihli yazı ile davacıya 15 gün içerisinde savunmasını vermesi gerektiğinin, aksi takdirde savunma yapmaktan vazgeçmiş sayılacağının bildirildiği, anılan yazının 10/05/2013 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından 23/05/2013 tarihli savunma dilekçesinin verildiği, 28/06/2013 tarihli soruşturma raporunda Fen ve Mühendislik Bilimleri Yayın Etiği İnceleme Kurulu tarafından tanzim edilen rapor da dikkate alındığında davacının Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 11/(a)-3 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerektiği, ancak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/10/2012 tarih ve E:2007/1018, K:2012/1333 sayılı kararı uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasının yasal dayanağının bulunmadığı ve davacının daha önce herhangi bir disiplin cezası almadığı belirtilerek bir alt cezanın uygulanması suretiyle 3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, …tarih ve …sayılı Muğla … Üniversitesi Rektörlüğü işlemi ile soruşturma dosyasının Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesi üzerine …tarih ve …sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 01/10/2012 tarih ve E:2007/1018, K:2012/1333 sayılı kararı uyarınca davacının üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılması yönündeki teklifin reddine ve soruşturma dosyasının Yönetmelikte yer alan diğer hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi için Üniversiteye iadesine karar verildiği, akabinde …tarih ve …sayılı Muğla …Üniversitesi Rektörlüğü işlemi ile davacının doçentlik başvurusu sırasında eserlerde tahrifat yaptığından bahisle Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 8/n maddesi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesinin iptal gerekçesi iki sebebe dayanmakta olup, bunlardan birincisi davacının usulüne uygun olarak son savunmasının alınmadığı, ikincisi ise savunması soruşturma raporu düzenlenme evresinin başında alınan davacının bu beyanının ifade mahiyetinde olduğudur.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Disiplin Yönetmeliğinde Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim elemanlarının disiplin soruşturmaları ve cezalandırılmaları sürecinde savunmalarının ne şekilde olacağına ilişkin asgari koşullar belirlenmiş olup, bunun haricinde son savunma alınmasına ilişkin ek koşul ve yükümlülüğe yer verilmemiştir. 2547 sayılı Kanun'da 2/12/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren düzenlemeler ile, soruşturmacılar tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen savunma istem yazısıyla alınan savunmanın disiplin cezası verilebilmesi için yeterli olduğu, disiplin cezası vermeye yetkili makamlar tarafından gerek görülürse tekrar savunma istenebileceği düzenlenmiş olup, son savunmanın alınması gerekliliğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
İdare Mahkemesinin dayandığı ikinci sebep açısından ise, davacıya gönderilen 07/05/2013 tarihli yazıda, "...etik ihlal tespitinin doçentlik başvurusunda kullanılan tüm eserlerde geçerli olduğuna ve buna göre işlem yapılarak etik ihlalde bulunduğunuza karar verildiği iddia edilerek hakkınızda disiplin mevzuatına göre işlem tesis edilmesi istenilmekte...
Bu konudaki yazılı savunmanızı (varsa tanık vs. diğer delillerle birlikte) kronolojik bir süreç içerisinde olmak kaydıyla bu yazının tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde vermeniz, aksi takdirde savunma yapmaktan vazgeçmiş sayılarak dosyadaki bilgi ve belgelere göre hakkınızda gerekli kararın verileceği..." belirtilmiş olup, bahsedilen yazının savunma istem yazısı niteliğinde olduğu, mevzuatta belirtilen hususlara yer verilerek usulüne uygun düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, savunmanın lehe ve aleyhe tüm deliller toplandıktan ve ilgiliye isnat edilen fiil açıkça ortaya konulduktan sonra alınması gerektiğine dair disiplin ilkesine uyulmadığı belirtilmekte ve her ne kadar dava konusu olayda, 01/05/2013 tarihinde başlatılan disiplin soruşturması üzerine 07/05/2013 tarihli yazısı ile yazılı savunması istenilmiş ise de, soruşturma raporunun hazırlanması ve tamamlanması sürecinde davacının savunma hakkının kısıtlandığı sonucunu varılmasını gerektirir nitelikte davacının bilgi sahibi olmadığı veya olamayacağı yeni delilde elde edilmediği görülmektedir.
Bu durumda, davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, aksi gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; …İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 12/10/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.