T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4595
Karar No : 2023/2349
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem: Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesi adresinde, … ada, … sayılı parselde (eski … ada, … sayılı parsel) bulunan 1 ve 2. bodrum katta Belediyenin hissedarı bulunduğu dükkanın kullanımı nedeniyle 11/06/2012-27/03/2014 (21 ay 16 gün) dönemi için 137.737,91-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; tapuda … hissesi Belediye adına kayıtlı bulunan yerin işgali nedeniyle ecrimisil bedeli istenildiği, ancak davacı tarafından Belediye adına tescilin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, ilgili yerin Belediyenin mülkiyetinde olduğu hususunda uyuşmazlık bulunduğu, dolayısıyla davacının işgalci olup olmadığının Mahkeme kararının sonucuna göre açıklığa kavuşacağı, bu durumda davacı şirketin işlem tarihi itibariyle işgalci olduğundan bahsedilemeyeceğinden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, gerçekte mülkiyet konusunda ihtilaf olmadığı, belediye hissesi üzerinde davacının işgali bulunduğu, tapu iptal ve tescil davasının sonucunun beklenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Ankara ili, Etimesgut ilçesi, … Mahallesinde bulunan … ada … parsel (eski … ada … parsel) sayılı taşınmazın mülkiyeti davalı Belediyeye ait iken üzerinde inşaat yapılması amacı ile 2886 sayılı Kanun çerçevesinde gerçekleştirilen ihaleyi kazanan davacı firma ile davalı Belediye arasında Etimesgut Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin paylaşım başlıklı 4. maddesine göre, 1. ve 2. bodrum katın şirkete bırakıldığı,1.kat ve zemin katın tamamının davalı belediyeye ait olduğu, davacı şirketin inşaatı yaparken zeminden kaynaklanan teknik nedenlerden dolayı sözleşmede bulunmadığı halde, toplamda oluşan 915m² fazla alanın tapuda Belediye lehine tescil edildiği ve şirketin 1. ve 2. bodrum katta … hisseye isabet eden alanda işgalci olduğundan bahisle 11/06/2012-27/03/2014 (21 ay 16 gün) dönemi için 137.737,91-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmektedir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, "Mülkiyet Hakkının İçeriği" başlıklı 683. maddesinin 1. fıkrasında; "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir." hükmü ile aynı Kanun'un "Tescil" başlıklı 705. maddesinde, "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hallerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır." hükmü bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Etimesgut ilçesi, … Mahallesinde bulunan … ada … parsel (eski … ada … parsel) üzerinde inşaat yapılması amacı ile 2886 sayılı Kanun çerçevesinde gerçekleştirilen ihaleyi kazanan davacı firma ile davalı Belediye arasında Etimesgut Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin paylaşım başlıklı 4. maddesine göre 1 ve 2. bodrum katın şirkete bırakıldığı, 1. kat ve zemin katın tamamının davalı belediyeye ait olduğunun kararlaştırıldığı, davacı şirketin inşaatı yaparken zeminden kaynaklanan teknik nedenlerden dolayı sözleşmede bulunmadığı halde toplamda 915 m² fazla alanın oluştuğu, bu ilave kullanım alanına ilişkin hak sahipliği konusunda sözleşmede açık bir hüküm bulunmadığının görüldüğü, 915 m² ilave kullanım alanın tapuda davalı idare adına 21/11/2023 tarihinde tescil edilmesi üzerine, davacı şirket tarafından tapu iptal ve tescili istemiyle açılan davada, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, söz konusu 915 m² ilave kullanım alanının, sözleşmede fazla imal edilen 915 m² kullanım alanının %59,81'inin yani 62 m²'sinin davacı şirket adına tescili için paylaşım oranı nasıl idiyse, aynı orana göre paylaşılmasının gerektiği, 1 ve 2. bodrum katlarda diğer katlardaki fazlalık oranının ise davalı Belediye adına tescili gerektiği hususunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 5. ve 6. maddesi gereğince 1 ve 2. bodrum katlarının davacı yükleniciye, zemin ve 1. katların davalı Belediyeye ait olacağı kararlaştırılmış olup, fazla inşaat alanı oluşturulurken katlar arasında önceki m²'lerine göre meydana gelen artışlarda açık bir orantısızlık olup olmadığı da dikkate alınarak öncelikle sözleşmedeki bu kat paylaşımına göre değerlendirme yapılması, ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, taşınmazın kat karşılığı inşaat sözleşmesi öncesinde de davalı belediyeye ait olduğu, davalı idare ile davacı arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yapılan inşaatta teknik nedenlerden dolayı sözleşmede belirlenenden fazla oluşturulan 915 m² inşa edilmiş alanın 21/11/2013 tarihinde davalı belediye adına tapuya tescil edildiği, ecrimisil istenen dönemde dava konusu olan 915 m² inşaat alanın davalı Belediye adına tescilli olduğu dikkate alındığında, belediye adına tescilli olduğu dönem için ecrimisil istenebileceği açık olduğundan, yukarıda yer verilen bilgiler de gözönünde bulundurularak yeniden değerlendirme yapılması gerektiğinden, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 27/04/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.