Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/4606 E. , 2021/4494 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4606
Karar No:2021/4494
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : Sınırlı Sorumlu ...No'lu ...Minibüsçüler ve Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : Sınırlı Sorumlu ...No'lu ...Tarsus Minibüsçüleri ve Otobüsçüleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mersin ili, Tarsus ve Çamlıyayla ilçeleri arasında yolcu taşımacılık işi yapan davacı Kooperatif tarafından, başlangıç noktası Tarsus olmak üzere ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...- ...ve varış noktası ...(...) olan 77,7 km güzergâhın ve tersi yönde istikamet olmak üzere 12 araçlık bir hattın 10 yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 21/04/2021 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; müdahil Kooperatifin ...Mahallesi - ...- ...hattında yolcu taşımacılığı yapma talebinin 23/07/2014 tarih ve 27 sayılı Mersin Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararı ile kabulüne karar verilmesi üzerine davacı tarafından açılan davanın reddine ilişkin .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 25/12/2017 tarih ve E:2016/6570, K:2017/9737 sayılı kararıyla "... bölgenin ulaşım ihtiyacına yönelik çalışma yapılmadan ve ihale usulü ile hizmet satın alınma yoluna gidilmeden, idarenin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluğuna dair herhangi bir sebep göstermeden tesis ettiği dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulduğu, davalı idarece söz konusu güzergâhta yolcu taşımacılığı ihtiyacının tespitine yönelik mahallinde inceleme ve araştırma yapılması amacıyla oluşturulan alt komisyonca yapılan çalışma neticesinde bölgede ulaşım ihtiyacının bulunduğu belirtilerek, daha önce taşımacılık faaliyeti yürüten ve hâlihazırda başvuruları bulunan 12 adet araç sahibine ...Mahallesi - ...- ...hattında yolcu taşımacılığı izni verilmesine ilişkin olarak alınan ...tarih ve ...sayılı UKOME Genel Kurulu kararının iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla "Uyuşmazlıkta, davalı idarece Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 25/12/2017 tarih ve E:2016/6570, K:2017/9737 sayılı kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda, bölgenin ulaşım ihtiyacına yönelik saha araştırması yaptırıldığı, yapılan inceleme sonucunda hazırlanan komisyon raporunda, güzergâhta bulunan araç sayısı, yolcu potansiyeli gibi hususlar somut olarak ortaya konulmak suretiyle, bölgede ek güzergâhın verilmesine ulaşım yönünden ihtiyaç olduğunun somut verilerle ortaya konulduğu görülmekle birlikte, bölgenin ulaşım ihtiyacının varlığının tespiti sonrasında ihale usulü ile hizmet satın alınma yoluna gidilmeden tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ...Bölge İdari Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla reddedildiği, ...tarih ve ...sayılı UKOME Genel Kurul Kararı ile, ...tarih ve ...sayılı UKOME Genel Kurul Kararının iptal edilerek ulaşım ihtiyacının belirlenmesinden sonra yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için ...-...-...arasında 77,7 km'lik hat güzergâhının ihale edilmesinin uygun olacağı hakkında düzenlenmiş alt komisyon raporunun kabulüne karar verildiği, 19/02/2020 tarih ve 168 sayılı Mersin Büyükşehir Belediye Encümeni kararıyla söz konusu güzergâhta 12 araçlık bir hattın 3 yıl süreyle 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 18/03/2020 tarihinde kira ihalesine çıkarılmasına karar verilmesi üzerine davacı tarafından açılan davanın reddine dair .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 21/01/2021 tarih ve E:2020/3094, K:2021/216 sayılı kararıyla "Davalı Belediye'ye ait 12 araçlık hattın 2886 sayılı Kanun uyarınca 3 yıl süreyle kiralama yoluyla işlettirilmesi yetkisinin büyükşehir belediye meclisine ait olduğu hususu dikkate alındığında, dava konusu ihaleye veya daha önce söz konusu güzergâhtaki hattın kiralanması için dava konusu 12 aracı da kapsar şekilde ihaleye çıkarılmasına ilişkin olarak Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi'nce herhangi bir karar alınmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ...tarih ve ...sayılı Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile söz konusu güzergâhta 12 araç ile 10 yıllığına ihaleye çıkılmasına ve Encümene yetki verilmesine karar verildiği, 12 araçlık hattın 30.100,00-TL+KDV tahmini bedel üzerinden kiralanması için 21/04/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,
Davalı idarece, bölgenin ulaşım ihtiyacına yönelik yapılan saha araştırması sonucunda hazırlanan komisyon raporunda, güzergâhta bulunan araç sayısı, yolcu potansiyeli gibi hususların belirtildiği, bölgede ek güzergâhın verilmesine ulaşım yönünden ihtiyaç olduğunun somut verilerle ortaya konulduğunun yargı kararıyla sabit olduğu, ihtiyaçlar ve mahkeme kararlarındaki hususlar değerlendirmeye alınarak söz konusu hat güzergâhının ihale edilmesinin uygun olacağına yönelik ...tarih ve ...sayılı UKOME kararının alındığı, 2886 sayılı Kanun'da öngörülen süreçler işletilerek ihalenin sonuçlandırıldığı, halkın ulaşım hizmetine yönelik taleplerinin bulunduğu ve ulaşım hizmetindeki rekabetin halkın yararına olacağı hususları da göz önüne alındığında dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı,
Öte yandan, davacı tarafından, ihale şartnamesinin tek bir kooperatife özel olarak hazırlandığı, ihaleyi kazanan kooperatifin şartnameye uygun olmadığı, zira güzergâh izin belgesinin iptal edildiği, bu nedenle C plakanın da iptal edilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, ileri sürülen iddiaların soyut nitelikte olduğu, ihaleye davacı da dahil başkaca herhangi bir isteklinin katılmadığı, sözleşmeyi imzalayan yüklenici tarafından kira sözleşmesi kapsamında kullanılacak araçlar için kira sözleşmesinin sona ereceği güne kadar C Plaka Yönetmeliği'nin ilgili maddesine göre, her yıl 01-31 Ocak tarihleri arasında işletme izin belgesi işlemlerinin gerçekleştirmek zorunda olunduğu, ayrıca sözleşmede 3 ay içerisinde C Plaka İşletme İzin Belgesi almak için Ulaşım Dairesi Başkanlığı'na başvuru yapılması şartının getirildiği anlaşıldığından söz konusu iddialara itibar edilmediği belirtilmiştir.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, toplam 22 hattı mevcutken bunlardan 15'inin çalışmasına izin verildiği, birçok kez kullanılmayan araçların da sahaya çıkması için başvuru yapılmasına rağmen her defasında reddedildiği, bölgenin ihtiyacına yönelik saha çalışmasının yapıldığına ve güzergâhta bulunan araç sayısı ya da potansiyeline ilişkin dosyaya sunulan evrakların ve Komisyon raporunun hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığı, raporda belirtilen yolcu ihtiyacının en az 10 katına yetecek kadar bir kapasitenin hâlihazırda mevcut olduğu, İhale Şartnamesi'nde ihale üzerinde bırakılan isteklinin adeta tarif edildiği, ihalenin 12 araca ilişkin olmasının sebebinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin 12 aracının bulunmasına dayandığı, iptal edilen kararların adlarının değiştirilerek tekrar tekrar işleme konulduğu, iptal edilen kararların aylarca uygulanmayarak fiili durum yaratıldığı, nüfus yoğunluğunda bariz bir düşüş görüldüğü, hizmet alanının mahalli özelliklerinin belirtilmediği, 10 yıllık ihale süresinin çok uzun ve muhammen bedelin çok düşük olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin şartnameye uygun olmadığı, C plakalarının iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mevzuat doğrultusunda verilen yetki ve sorumluluk çerçevesinde alt komisyon oluşturularak bölgenin ulaşım ihtiyacına yönelik olarak yerinde saha araştırması yaptırıldığı ve inceleme sonucunda söz konusu güzergâhta araç sayısı, yolcu potansiyeli gibi hususlar somut olarak ortaya konulmak suretiyle, bölgede ek güzergâhın verilmesine ihtiyaç olduğunun somut olarak ortaya konulduğu, bu durumun yargı kararlarıyla da sabit olduğu, alınan UKOME kararı ve yargı kararları doğrultusunda 2886 sayılı Kanun'da öngörülen süreçler işletilerek ihalenin sonuçlandırıldığı, halkın ulaşım hizmetlerine yönelik taleplerinin bulunduğu, ulaşım hizmetindeki rekabetin halkın yararına olacağı, işlemin mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun şekilde tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuş; davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki .... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.