Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/465 E. , 2021/4688 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/465
Karar No : 2021/4688
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Boya Petrol Ürünleri Teks. Oto İnş. Nak. Turz. Gıda
San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av.
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın gerekçeli onanmasına dair Danıştay (kapatılan) Onyedinci Dairesinin 19/01/2016 günlü, E:2015/10835, K:2016/109 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan LPG (otogaz) istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda, belediye sınırları ve mücavir alanları içinde LPG istasyonları yapılabilmesi için nazım imar planında LPG istasyonu olarak gösterileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, nazım ve uygulama imar planlarına uygun olmasının yeterli görüldüğü, dolayısıyla nazım imar planında konut dışı kentsel çalışma alanı ve uygulama imar planında da kentsel çalışma alanı olarak belirlenen uyuşmazlık konusu yerde ilgili mevzuat hükümleri gereği LPG istasyonlarının yapılabileceği belirtilerek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay (kapatılan) Onyedinci Dairesinin 19/01/2016 günlü, E:2015/10835, K:2016/109 sayılı kararıyla; uyuşmazlığa konu olayda, LPG istasyonunun bulunduğu alanın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... günlü, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli “Susuz İstanbul Yolu Bandı Revizyon Nazım İmar Planı” kapsamında konut dışı kentsel çalışma alanı kullanımında kaldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da söz konusu alanın kentsel çalışma alanı olarak gösterildiği, ilgili mevzuat hükümlerine göre konut dışı kentsel çalışma alanlarına LPG ikmal istasyonlarının yapılabileceğinin açık olduğu, bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar palanında taşınmazın gösterildiği konut dışı kentsel çalışma alanı fonksiyonu; akaryakıt ve bakım istasyonlarını da içerdiğinden ve 5393 sayılı Kanun'un 80. maddesine de uygun olan konut dışı kentsel çalışma alanı gösterimi nedeniyle söz konusu taşınmaza işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine hukuki bir engel bulunmadığından Mahkeme kararının sadece bu gerekçe yönünden onanması gerektiği gerekçesiyle temyize konu İdare Mahkemesi kararı gerekçeli onanmıştır.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davaya konu işlemin yasaya ve usule uygun olduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesince Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesininin 19/01/2016 günlü, E:2015/10835, K:2016/109 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan LPG (otogaz) istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü düzenlenmiştir.
03/01/2002 günlü, 2002/3563 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, 12/02/2002 günlü, 24669 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (lpg) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet Ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmelik"in 5. maddesinde (Değişik: 18/6/2003 - 2003/5928 K.) "LPG ikmal istasyonlarının kurulacağı alanların 1/5000’lik ve 1/1000’lik imar planlarına “LPG ikmal istasyonu” olarak işlenmesi şarttır." düzenlemesine yer verilmiş ise de, anılan yönetmelik, 15/12/2008 günlü, 2008/14468 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, 10/01/2009 günlü, 27106 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (lpg) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet Ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik" ile yürürlükten kaldırılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunun “Şehirlerarası Özel Otobüs Terminali İşletmesi ve Akaryakıt İstasyonları” başlıklı 80. maddesinde, “Belediye sınırları ve mücavir alanları içinde, kara yolu ile yolcu taşıma hakkına sahip gerçek ve tüzel kişilerin şehirlerarası otobüs terminali kurmalarına ve işletmeleri ile her türlü akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) istasyonlarına nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmak kaydıyla belediye tarafından izin verilebilir. Akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 2. maddesinde "6) Akaryakıt istasyonu: Dağıtıcı veya bunlarla tek elden satış sözleşmesi yapmış bayilerce ilgili mevzuata uygun (teknik, kalite ve güvenlik) olarak kurulup, bir veya farklı alt başlıktan birer akaryakıt dağıtıcısının tescilli markası altında faaliyette bulunan ve esas itibarıyla araçların akaryakıt, madeni yağ, otogaz LPG, temizlik ve ihtiyarî olarak bakım ile kullanıcıların tüplü LPG hariç diğer asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan yerleri, ... ifade eder" hükmü düzenlenmiştir.
Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 16. maddesinin 22. bendinde, “Konut dışı kentsel çalışma alanları: İçerisinde motel ve lokanta da bulunabilen akaryakıt ve bakım istasyonları, resmi ve sosyal tesisler, dumansız, kokusuz atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike yaratmayan imalathaneler ile patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların yapılabileceği alanlardır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği’nin 16/3-l maddesinde de, konut dışı kentsel çalışma alanı, içerisinde motel ve lokanta da bulunabilen akaryakıt satış ve bakım istasyonları, LPG ve doğalgaz ikmal istasyonları, resmi ve sosyal tesisler, 1593 sayılı Kanun ve İlgili Yönetmeliğine uygun olarak dumansız, kokusuz, atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike yaratmayan imalathaneler ile patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların yapılabileceği alanlar olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan LPG (otogaz) istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle 18/09/2009 tarihinde yapılan başvurusunun, davacının LPG istasyonunun bulunduğu alanın nazım imar ve uygulama imar planına uygun olduğuna dair bilgi ve belgenin bulunmadığından bahisle ... günlü, ... sayılı işlem ile reddedildiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen 03/01/2002 günlü, 2002/3563 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, 12/02/2002 günlü, 24669 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (lpg) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet Ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmelik" in 5. maddesinde (Değişik: 18/6/2003-2003/5928 K.) "LPG ikmal istasyonlarının kurulacağı alanların 1/5000’lik ve 1/1000’lik imar planlarına “LPG ikmal istasyonu” olarak işlenmesi şarttır." düzenlemesi bulunmakta ise de, anılan yönetmelik, 15/12/2008 günlü, 2008/14468 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen, 10/01/2009 günlü, 27106 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (lpg) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik" ile yürürlükten kaldırılmış olup davacının idareye başvuru yaptığı 18/09/2009 tarihinde ve idarece başvurusunun reddedildiği 18/01/2010 tarihinde LPG ikmal istasyonlarının kurulacağı alanların 1/5000’lik ve 1/1000’lik imar planlarına “LPG ikmal istasyonu” olarak işlenmesi hususuna ilişkin herhangi bir yönetmelik düzenlemesi bulunmamaktadır. Ancak, 5393 sayılı Belediye Kanunun 80. maddesi yürürlükte bulunduğundan bu madde hükmü doğrultusunda bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Her ne kadar Mahkemece 5393 sayılı Belediye Kanununda, belediye sınırları ve mücavir alanları içinde yapılacak akaryakıt istasyonlarına belediyeler tarafından izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi gerektiğinin hükme bağlandığı ancak LPG istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında LPG istasyonu olarak gösterileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı dolayısıyla nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olmasının yeterli görüldüğü gerekçesine yer verilmiş ise de, yukarıda aktarılan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 2. maddesinde tanımlanan Akaryakıt istasyonu ifadesinin LPG istasyonlarını da kapsadığının belirtilmiş olması ve 5393 sayılı Belediye Kanunun “Şehirlerarası Özel Otobüs Terminali İşletmesi ve Akaryakıt İstasyonları” başlıklı 80. maddesinde de, akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi gerektiğinin belirtilmiş olması karşısında, anılan Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; akaryakıt istasyonu ifadesinin kapsamına, kullanıcıların otogaz, LPG gibi asgarî ihtiyaçlarını karşılayacak imkânları sunan yerlerin de dahil edildiği anlaşılmış olup, davacı şirketin LPG istasyonuna ruhsat verilebilmesi için nazım imar ve uygulama imar plânına uygun olması ve nazım imar plânında LPG istasyonu olarak gösterilmesi şarttır.
Bu durumda, Mahkemenin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda, belediye sınırları ve mücavir alanları içinde LPG istasyonları yapılabilmesi için nazım imar planında LPG istasyonu olarak gösterileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, nazım ve uygulama imar planlarına uygun olmasının yeterli görüldüğü gerekçesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; Mahkemece LPG istasyonunun bulunduğu alanın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... günlü, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli “Susuz İstanbul Yolu Bandı Revizyon Nazım İmar Planı” kapsamında konut dışı kentsel çalışma alanı kullanımında kaldığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da söz konusu alanın kentsel çalışma alanı olarak gösterildiği ve yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre de konut dışı kentsel çalışma alanlarına LPG ikmal istasyonlarının yapılabileceği yönünde değerlendirme yapılmak suretiyle dava karara bağlanmıştır.
Ancak, davacı şirketin Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, No:... adresinde bulunan LPG (otogaz) istasyonunun bulunduğu taşınmazın, imar planlarında konut dışı kentsel çalışma alanında kalması ve konut dışı kentsel çalışma alanlarında belirtilen kullanımlar arasında akaryakıt istasyonlarının da bulunmasından hareketle, konut dışı kentsel çalışma alanı gösterimi nedeniyle söz konusu taşınmaza işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine hukuki bir engel bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ise de; istasyonun bulunduğu taşınmazın konut dışı kentsel çalışma alanlarında bulunması yeterli olmayıp imar planında taşınmazın bu kullanım adı altında hangi amaca özgülendiğinin ayrıntılı olarak gösterilmesi ve imar planında bu kullanım lejantıyla birlikte yer alması gerekmektedir
Bu durumda, davacı şirketin LPG istasyonu için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun, LPG istasyonunun bulunduğu alanın nazım imar planına ve uygulama imar planına uygun olduğuna dair bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın 2577 sayılı Kanun’un temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49/1-b maddesi uyarınca BOZULMASINA;
3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 02/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.