T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4665
Karar No : 2024/1623
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aksaray ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacının uhdesinde bulunan S:… sayılı IV(a) grubu alçıtaşı işletme ruhsat sahasında yapılan denetimlerde daimi nezaretçi defterinin uygun tutulmadığının tespit edildiğinden bahisle 3213 sayılı Maden Kanun'un 10/6. maddesi uyarınca tesis edilen Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işlemi ile 25.098,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait S:… (ER:…) sayılı IV (a) Grubu (alçıtaşı) işletme ruhsatlı üretim sahasına ait daimi nezaretçi defterinin, ruhsatın iptal edilmesine rağmen tutulmaya devam ettiğinden ve noter onay işleminden önce de defter tutulmasından dolayı idari para cezası verilmişse de, para cezasına konu ruhsatın iptal edilmesi ile ilgili davalı idare ile davacı arasında hukuki uyuşmazlık bulunduğu, ruhsat iptali işleminin Mahkemelerince öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve akabinde iptaline karar verildiğinin anlaşıldığı, hukuki durumunun tartışmalı olduğu ve ruhsat iptali işleminin iptal edildiği bir döneme ilişkin olarak işlem tesis edildiği görülmekle, davacı şirketin daimi nezaretçi defterinin tutulması ve noter onayı olmadan tutulmaya devam edilmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı sonucuna varılmakla, daimi nezaretçi defterinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak tutulduğunda bahisle idari para cezası verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, faaliyette bulunulan ocak koordinatlarının doğru şekilde daimi nezaretçi defterinde belirtilmediği, eski daimi nezaretçi defterinin 13/05/2018 tarihine kadar tutulduğu ve bu dönemde üretim faaliyetlerinin devam ettiği, ayrıca diğer nezaretçi defterinin de noter onaysız olarak 26/06/2018 tarihinde doldurulmaya başlandığı, onayın 10/07/2018 tarihinde yaptırıldığı, yine bu defterde de faaliyette bulunulan ocak koordinatlarının belirtilmediği tespit edildiğinden işlem tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Aksaray ili, Merkez ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:… (ER:…) sayılı IV (a) Grubu (alçıtaşı) işletme ruhsat sahası ile ilgili olarak 31/08/2018-03/09/2018 tarihleri arasında mahalinde yapılan denetimde, ruhsat sahasına ait daimi nezaretçi defterinin noter onayından önce tutulmaya başlandığı, eski daimi nezaretçi defterinin ise 13.05.2018 tarihine kadar tutulduğu ve bu dönemde üretim faaliyetlerinin devam ettiği, bu nedenle daimi nezaretçi defterinin uygun tutulmadığı tespit edildiğinden 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "Defter ibraz edilmemesi veya düzenli tutulmaması halinde 20.000,00 TL idari para cezası verilir" hükmü gereğince davacı adına 2018 yılı güncel tutarı üzerinden 25.095,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihinde yürürlükte bulunan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasında "Daimi nezaretçinin, atandığı ruhsat sahasındaki faaliyetleri düzenli bir şekilde denetleyerek tespit ve önerilerini daimi nezaretçi defterine kaydetmesi zorunludur. Aksi taktirde daimi nezaretçi uyarılır. İkinci kez aynı ruhsat ile ilgili olarak bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda daimi nezaretçi hakkında beşinci fıkra hükümleri uygulanır. Daimi nezaretçi defterini, daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi veya vekili imzalar. Defterin ibraz edilmemesi veya düzenli tutulmaması hâlinde, ruhsat sahibine 20.000 TL idari para cezası verilir." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 4. maddesinin k. bendinde, "Daimi nezaretçi defteri: Noter tarafından onaylanmış olan, daimi nezaretçi/nezaretçilerinin proje faaliyetlerine ilişkin eksiklik, aksaklık ve önerilerinin yazıldığı, vardiyalı çalışan işletmelerde ise teknik elemanın da ilgili bölümlerini doldurduğu, istihdam edenler ile birlikte imzaladığı Ek-4’de yer alan formata uygun olarak düzenlenen defteri" tanımına, aynı yönetmeliğin, 125. maddesinin 1/g fıkrasında, "Daimi nezaretçi defterinin; daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi/hammadde üretim izin sahibi/rödövansçı/faaliyeti gerçekleştiren ile birlikte imzalanması zorunludur. Daimi nezaretçi defterinin muhafazası daimi nezaretçiyi istihdam edenin sorumluluğundadır. Defterin ibraz edilmemesi veya Ek-4’te belirtilen bilgileri içerecek şekilde düzenli tutulmaması halinde, ruhsat sahibi hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı fıkrası gereğince işlem tesis edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Maden Yönetmeliği Ek-4'te daimi nezaretçi defterinde rapor edilmesi gereken hususlara yer verilmiş olup, bu hususlar arasında "mevcut ocak/ocakların temsili koordinatı", "basamak şev açısı, basamak yüksekliği, genişliği ve basamak sayısı", "üretim ve stok miktarı" , "üretim yapan hakkında bilgi" , "üretim yöntemi hakkında bilgi" gibi üretime yönelik düzenlemelere yer verilmiş; ayrıca defterde yer alması gereken hususlarda herhangi bir değişikliğe uğramayanların defterde en az bir kez açıklanmasının yeterli olduğu, değişiklik olması durumunda defterin revize edilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu S:… sayılı ruhsat sahasının, davalı idare teknik elemanlarınca 31.08.2018-03.09.2018 tarihleri arasında mahallinde tetkik edildiği, söz konusu ruhsat sahasının … tarih ve … sayılı yazısıyla 11/01/2018 tarihi itibariyle iptal edilmesinden dolayı daimi nezaretçi atamasının da iptal edildiği, ruhsat iptal işlemine karşı … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına kayden açılan davada, Mahkemesince 17/04/2018 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı verildiği, fakat daimi nezaretçinin, … numaralı daimi nezaretçi defterini, ruhsatın iptal edildiği tarihten, açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilen 17/04/2018 tarihine kadar doldurmuş olduğu, iptal edilen ruhsat sahasında bu aşamaya kadar faaliyette bulunulamayacağının şüphesiz olduğu, bu nezaretçi defterinin 13/05/2018 tarihine kadar doldurulduğu ve bu dönemlerde üretim faaliyetinde bulunulduğunun davalı idare teknik personelleri tarafından tetkik esnasında tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Bunun yanında, davacı tarafından, … numaralı biten daimi nezaretçi defterinin yerine, … numaralı defterin alındığı, doldurulan yeni daimi nezaretçi defterinin de noter onaylı olması gerekirken, noter onaysız olarak 26/06/2018 tarihinde doldurulmaya başlandığı, noter onayının da 10/07/2018 tarihinde yaptırıldığı, noter onaysız defterin mevzuat gereği yok hükmünde sayıldığı, ayrıca doldurulan yeni daimi nezaretçi defterinde faaliyette bulunulan ocağın, ocak koordinatlarının belirtilmediği tetkik esnasında davalı idare teknik personelleri tarafından tespit edildiğinden dolayı hem Maden Yönetmeliğinin Ek-4 Formuna uygun tutulmaması hem de Maden Kanununun 10. maddesinin 6. fıkrasına uygun olmaması nedeniyle dava konusu idari para cezası uygulandığı görülmektedir.
Bu durumda, davalı idarenin savunması ve dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Maden Kanununun 10. maddesinin 6. fıkrası gereği ve Maden Yönetmeliğinin Ek-4'te daimi nezaretçi defterinde rapor edilmesi gereken hususların nezaretçi defterinde eksik şekilde yer aldığı gerekçesi ile işlemin tesis edildiği anlaşılmakta olup, bu haliyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak 20/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.