Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/4670 E. , 2022/4117 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/4670
Karar No : 2022/4117
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ecrimisil alacağının tahsili amacıyla 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ticaret sicilinden terkin edilen asıl amme borçlusu … Eğitim Öğretim İşletmeleri Anonim Şirketinin kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına düzenlenen 461.911,09-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla; davalı idarece savunma dilekçesi ve eklerinde asıl amme borçlusu … Eğitim Öğretim İşletmeleri Anonim Şirketinin malvarlığı araştırması sonucunda herhangi bir kayda rastlanılmadığına ilişkin belgeler sunulmuş olsa da, söz konusu alacağın tahsili amacıyla mezkur şirket adına düzenlenen … sayılı ödeme emrinin 16/11/2016 tarihinde e-tebligat olarak tebliğ edildiğinin … tarih ve … sayılı yazı ile bildirildiği, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlen ödeme emrinin ise 15/08/2016 tarihli olduğu ve aynı tarihte dairede rızaen davacıya tebliğ edildiği görülmekle, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında asıl borçlu şirket adına ödeme emri tebliği suretiyle yasal takip yolları tüketilmeden kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; asıl amme borçlusu … Eğitim Öğretim İşletmeleri A.Ş.'nin malvarlığına OHAL kapsamında Hazinece el konulduğu, bu nedenle amme alacağının tahsil edilebileceği bir şirket malvarlığına rastlanılmadığından, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Esenler ilçesi, … Mahallesi mevkiisinde bulunan … ada, … parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 4.919,88 m² yüzölçümlü taşınmazın, 14/07/2010-01/07/2013 tarihleri arasında 1.824,38 m²'si üzerine davacının kanuni temsicisi olduğu ve 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ticaret sicilinden terkin edilen … Eğitim Öğretim İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından okul (tek katlı yapı+basketbol sahası-kreş+basketbol sahası+okul bahçesi) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen 461.911,09-TL tutarındaki ecrimisil alacağının asıl amme borçlusu şirketten tahsil edilememesi üzerine kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen 461.911,09-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle ''Ödeme emri'' başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmış olup, ''Ödeme emrine itiraz'' başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Ödeme emrine konu alacağın dayanak işlemine karşı dava açılmış ise, bu davanın sonucuna göre ödeme emrinin hukuki denetiminin yapılması gerektiği açıktır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince, öncelikle asıl borçlu şirket adına takip yapılması gerektiği gerekçesi ile karar verilmiş ise de, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali talebiyle açılan davada; … İdare Mahkemesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararı ile kısmen iptal, kısmen ret kararı verildiği, karşılıklı istinaf başvurularının ise … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … günlü, E:… , K:… sayılı kararıyla açıklama eklenmek suretiyle reddedildiği, tarafların temyiz istemleri üzerine söz konusu kararın Dairemizin 14/09/2022 günlü, E:2021/5759, K:2022/4114 sayılı kararıyla; … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı adına İstanbul Valiliği Defterdarlık Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından tesis edildiği, bu nedenle, Hazine ve Maliye Bakanlığının, aslında, tahakkuk ettirilen ecrimisilin nihai alacaklısı olduğu göz önüne alındığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ileri sürülen davayı takip hakkının kendisine geçtiği iddiasının, Hazine ve Maliye Bakanlığının kendisine karşı dava açması sonucunu doğuracak olması, bir başka ifadeyle, davacı ile davalı sıfatlarının aynı kişide birleşmesine olanak bulunmaması nedeniyle kabul edilemeyeceği, görülmekte olan bir davada davacı ve davalı sıfatlarının aynı kişide birleşmesi hukuken mümkün olmadığından, Bölge İdare Mahkemesince Hazine ve Maliye Bakanlığının kapatılan … Eğitim Öğretim İşletmeleri Anonim Şirketi adına davayı takip etme isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek verilen kararda usule ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, bozulduğu görülmüştür.
İdare Mahkemesince, öncelikle Şirket adına ödeme emri düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle iptal hükmü kurulmuş ise de; davacının yönetim kurulu üyesi olduğu şirketin hukuksal durumu karşısında davalı idarece, anılan Şirket nezdinde takip yapılabilmesi hususu; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; Dairemizce verilen bozma kararı üzerine yapılacak yargılama sonucunda verilecek karara bağlı olarak ortaya çıkacağından, bu duruma göre ödeme emri konusunda da yeniden bir karar verilmesi gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14/09/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunduğundan, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.