T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4701
Karar No : 2023/2877
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- …Belediye Başkanlığı/ …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 06/05/2019 tarih ve E:2015/3567, K:2019/3619 sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, davalı idare tarafından, iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının hissedarı olduğu İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, …Mahallesi, … ada, … parsel sayılı da taşınmazı kapsayan alanda Başakşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile kabul edilen, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile onaylanıp 26.12.2012 tarihinde Başakşehir Belediye binasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli Altınşehir-Güvercintepe Bölgesi Uygulama İmar Planını ile enerji nakil hattı altında kalan taşınmazlara imar hakkı transferi hakkı tanıyan ve kademeli emsal artışı öngören plan notlarının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen K2 (300 kişi/ha) konut alanı, kısmen park alanı, kısmen de 10 metrelik yol alanı olarak belirlemesi açısından yapılan değerlendirmede; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi inclemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, üst ölçekli 21/09/2011 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli Altınşehir-Güvercintepe Nazım İmar Planına, planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına dolayısıyla hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, taşınmazın dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen enerji nakil hattı olarak belirlenmesi açısından yapılan değerlendirmede; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notlarında, enerji nakil hattı altında kalan taşınmazlara imar transferi hakkı tanınmış ve imar hakkı transferine konu olan parsellerin yeşil alan olarak kamuya terk edilmeden bu haktan yararlanamayacağı belirtilmiştir. Transfer kavramının ismen çeşitli mevzuatlara girdiği görülmekte ise de; kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen bu yöntemin, başta İmar Kanunu olmak üzere yasa ile özel olarak tanımlanması ve hüküm altına alınması gerektiği ve bu kavramın uygulanmasına ilişkin esasların da yine yasal mevzuatta düzenlemesi gerektiği açıktır. Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle; kısmen K2 (300 kişi/ha) konut alanı, kısmen park alanı, kısmen de 10 metrelik yol alanı -fonksiyonları yönünden davanın reddine; enerji nakil hattında kalan taşınmazlara imar hakkı transferi tanıyan plan notlarına ilişkin kısmı bakımından ise dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARININ ÖZETİ: Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacının hissedarı olduğu İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Başakşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile kabul edilen, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile onaylanıp 26.12.2012 tarihinde Başakşehir Belediye binasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli Altınşehir-Güvercintepe Bölgesi Uygulama İmar Planını ile enerji nakil hattı altında kalan taşınmazlara imar hakkı transferi hakkı tanıyan ve kademeli emsal artışı öngören plan notlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Enerji nakil hattında kalan taşınmazlara imar hakkı transferi tanıyan plan notlarına ilişkin kısmına yönelik olarak;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Kademeli emsal artışı getiren plan notu ilgili kısmına yönelik olarak ise;
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
Bu durumda; davacı tarafından iptali istenilen uygulama imar planında kademeli emsal artışı getiren plan notu ilgili olarak İdare Mahkemesince ayrı bir hukuki inceleme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, temyize konu kararın bu kısmında, eksik hüküm kurulmuş olması sebebiyle hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine ilişkin temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının iptale ilişkin kısmının ONANMASINA, kademeli emsal artışı getiren plan notu ilgili kısmı ile ilgili olarak hüküm kurulmamış olması yönünden BOZULMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 21/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.