T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2021/4724
Karar No : 2021/4449
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Davacı ... tarafından, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca Türk Vatandaşlığına kabul edilmesi istemiyle PTT aracılığıyla İstanbul Valiliği Nüfus ve Vatandaşlık İşleri İl Müdürlüğü'ne 29/01/2021 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddedilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle İçişleri Bakanlığı'na karşı açılan davada, Ankara ... İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararı ile İstanbul ... İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesi, 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.
Öte yandan 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin "Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılmasında komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı;
a) Başvuruda aranan şartları taşıyıp taşımadığı,
b) Soy durumu,
c) Türkçe konuşma yeterliliği,
ç) Geçimini ne şekilde sağladığı,
d) Türkiye’nin toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamadığı,
hususlarının tespiti için komisyon tarafından mülakata tabi tutulur. Mülakat sonucunda oluşan kanaat vatandaşlık mülakat formuna açık bir şekilde yazılır. Komisyon ayrıca 17 nci maddede belirtilen belgelerin dosyada bulunup bulunmadığını da tespit eder.
(2) Yabancının soy durumu; Türk kültürüne yakınlığı, örf ve adet birlikteliği ile geldiği bölge ve ana veya babanın soyu esas alınarak; Türk soylu, yabancı soylu veya soyu tespit edilemeyen şeklinde belirlenir.
(3) Doktor raporu ile tespit edilmesi halinde, konuşamayan ve duyamayanların mülakatları, bunların işaretlerinden anlayanlar aracılığıyla ya da okuma ve yazma biliyorlarsa yazılı olarak yapılır.
(4) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancının dosyası il müdürlüğünce, karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
(5) Komisyonca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının dosyası Bakanlığa gönderilmez ve il müdürlüğünce ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır.
" düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca müracaat makamı olan Valilikler tarafından Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 19. maddesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde bir ön inceleme yapılmadan vatandaşlık başvurularının Bakanlığa gönderilmediği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Fas uyruklu davacının İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne Türk vatandaşlığına alınma istemiyle yaptığı başvurunun, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 37. maddesi ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 11. ve 17. maddeleri uyarınca istenilen belgelerle birlikte ikamet edilen yer Valiliğine bir dilekçe ile başvurulmadığı gerekçesiyle İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından, istenilen belgelerle Türk Vatandaşlığına kabul edilmesi istemiyle PTT aracılığıyla 29/01/2021 tarihli dilekçe ile İstanbul Valiliği'ne başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Bu haliyle, davacının Türk vatandaşlığına alınma istemiyle yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin dava konusu işlemin İstanbul Valiliği tarafından tesis edildiği, dolayısıyla davacı hakkında İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilmiş herhangi bir işlem bulunmadığı görüldüğünden, işbu davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun’un 32/1. maddesi uyarınca zımni ret işlemini tesis eden merciin bulunduğu yer olan İstanbul ilinin idari yargı yeri bakımından bağlı bulunduğu İstanbul İdare Mahkemesi yetkili bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dosyanın İstanbul ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara ... İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 30/09/2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.