T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/478
Karar No : 2023/7149
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının ifadesinde, viconcept isimli sisteme para yatırdığını, ancak üye kaydı yapmadığını, düzenlenen Onecoin seminerlerine, bilgilendirme toplantılarına katıldığını, üyeliğin eşinin adına olduğunu belirttiği, yine disiplin soruşturması kapsamında dosyadaki bilgi ve belgelerde ve alınan diğer tanık ifadelerinde davacının bu kapsamdaki faaliyetlerinin sosyal medya üzerinden yayınlanan fotoğraflar ile sabit olduğu ve imam hatip olarak görev yapan davacının, söz konusu fiilleri nedeniyle, imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşıma şartını kaybettiği anlaşıldığından, davacının görevinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; imam hatip olarak görev yapan davacıya isnat edilen,"VİCONCEPT" isimli oluşuma yüksek kazanç elde etmek maksadıyla para yatırdığı, bazı din görevlilerinin üye olmaları ve para yatırmaları için çalıştığı ve bu durumun çevresinde olumsuz sonuçlara neden olduğu, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre sabit ise de; davacının bu eylemlerinden dolayı kınama cezası ile cezalandırılmış olması da göz önüne alındığında, anılan eylemlerinin imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, 'itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu' şeklinde ortak bir nitelik taşımak şartını kaybettirecek ve dolayısıyla 657 sayılı Kanunun 98/b maddesi gereği Diyanet İşleri Başkanlığı'ndaki görevinin sonlandırılmasını gerektirecek nitelik ve ağırlıkta bir eylem olmadığı sonucuna varıldığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca, bulunduğu hizmet sınıfı dışında "Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"nda durumuna uygun bir kadroya atanması da mümkün olduğundan, davacının üzerine atılı eylemlerinden dolayı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin 16/01/2018 tarih ve E.6482 sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Zonguldak ili, Kozlu ilçesi, … Köy Camii imam hatibi olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bir kısım şahıslar hakkındaki şikayet üzerine başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen … tarih ve … sayılı raporda; davacının, 2015 yılından itibaren araç takip ve filo yönetimi sistemleri pazarlayan "viconcept" isimli network marketim (internet üzerinden satış) sistemiyle faaliyet gösteren oluşumda, B. B. isimli bir kadına bağlı olarak çalışmaya başladığı, piramit yöntemiyle satış yapan anılan şirkete yeni üyeler kazandırmak amacıyla din görevlilerini davet ettiği, bazı kişilerin kendi rızalarıyla para yatırmak süretiyle üye oldukları, bir müddet sonra söz konusu "viconcept" isimli oluşumun iflas ettiğinin belirtildiği ve para yatıranların ellerinde herhangi bir resmi belge, fatura, dekont vs., bulunmaması nedeniyle yasal yollardan sonuç alamadıkları, dolayısıyla bu kişilerin mağduriyetine sebep olduğu gerekçesiyle, bu eylemi nedeniyle kınama cezasıyla cezalandırıldığı ve görev yerinin değiştirilmesinin teklif edildiği, teklifin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunda görüşülmesi sonucu; davacının eylemleriyle din görevlisine olan güven ve itimadı sarsıcı nitelikte, islam törelerine uygun olmayan bir davranışta bulunduğu, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle Diyanet İşleri Başkanlığının görevine son verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, davacının 2015 yılından itibaren araç takip ve filo yönetimi sistemleri pazarlayan "viconcept" isimli network marketing (internet üzerinden satış) sistemiyle faaliyet gösteren oluşuma katıldığı ve bu oluşuma katılmaya kişileri teşvik ettiği sabit ise de; bu eylemlerinden dolayı kınama cezası ile cezalandırılmış olması, söz konusu eylemleri gerçekleştirdiği tarihte Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından verilmiş bir fetva bulunmaması, davalı idarece fetva verilmesi üzerine caiz olmadığını kesin olarak öğrendikten sonra sistemden çıkması da göz önüne alındığında, anılan eylemlerinin imam hatip kadrosuna yapılacak atamalarda aranan, 'itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu' şeklinde ortak bir nitelik taşımak şartını kaybettirecek ve dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının; davacının Din Hizmetleri Sınıfında görev yapamayacağı açık olmakla birlikte, adı geçenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca, bulunduğu hizmet sınıfı dışında "Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"nda durumuna uygun bir kadroya atanması da mümkün olduğu yönündeki gerekçesine hukuki isabet bulunmamakta ise de; sözü edilen husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.