T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4800
Karar No : 2023/8111
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Sancaktepe ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan imar planı değişikliğinin iptali ile taşınmazın eski hale getirilmesi istemiyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ve ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karara esas alınan bilirkişi raporunun ve dosyanın birlikte incelenmesinden, dava konusu 12/07/2013 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli Paşaköy Deresi ve Kolları ile Yakın Çevresi Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği yapılırken ilgili kurum ve kuruluşlardan alınması gereken görüşlerin alınmamasının planlama esaslarına aykırı olduğu, kaldırılan yeşil alan kullanımı yerine eşdeğer alan ayrılmamasının imar mevzuatına aykırılık taşıdığı, imar planları kapsamında park alanına ilişkin ihtiyacın değerlendirilmediği, Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Ek-1 listesinde, endüstri meslek liseleri için belirlenen asgari alan büyüklüğünün altında kalacak şekilde meslek lisesi kullanım kararı getirildiği, alanda imar planı değişikliği yapılması gerekçesinin oluşmadığı, kentsel mekanda oluşacak fiziki ve sosyal etkinin açıklama raporuna yansıtılmaması nedeniyle şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve dolayısıyla hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu işlemlerin iptali istemiyle aynı parselde bulunan diğer bağımsız bölüm malikleri tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karara esas alınan bilirkişi raporunun ve dosyanın birlikte incelenmesinden; davaya konu imar planlarının İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) İçmesuyu Havzaları Yönetmeliğinde, İSKİ Genel Müdürlüğü'nce yapılan değişiklik ve İSKİ dere yataklarına yönelik ıslah çalışmaları üzerine önceki planlarda dere koruma bandında kalan, ancak düzenlemeyle birlikte dere koruma bandından çıkarılan alanların güncel ihtiyaçlara cevap vermesine yönelik olarak yapıldığı, üst ölçekli plan ve plan kararlarına uygun olduğu tespit edilen söz konusu değişiklik ile sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırdığının görüldüğü, bu nedenle, davaya konu taşınmazın kısmen yol kısmen mesleki eğitim alanı olarak ayrılmasına dair uyuşmazlığa konu imar planı değişikliklerinin ve davacı tarafından yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın, hukuka aykırı olduğu, bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ :
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyize konu kararın usul ve Yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
... Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, davaya konu imar planlarına askı süresi içinde itiraz edilmediği, bu nedenle askı süresinin son gününden itibaren en geç altmış gün içinde, 17/03/2014 tarihine kadar, dava açılması gerekirken 21/03/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, alanda yapılan imar planı değişikliğinin iptali ile taşınmazın eski hale getirilmesi istemiyle yapılan ve 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında olması nedeniyle dava açma süresini canlandırmayan davacı başvurusu üzerine açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda, sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) İçmesuyu Havzaları Yönetmeliğinde, dere koruma bandı olarak ayrılacak alanların 100 metreden 10 metreye düşürülmesine ilişkin değişiklik neticesinde önceki imar planlarında dere koruma bandında kalan, ancak düzenlemeyle birlikte dere koruma bandından çıkarılan alanların planlanması amacıyla uyuşmazlığa konu ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmıştır.
16/12/2013-14/01/2014 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile davacının maliki olduğu parselden ruhsat aşamasında terk edilerek oluşturulan yeşil alan kullanımında kalan uyuşmazlık konusu parselin kullanım kararı mesleki eğitim alanı olarak değiştirilmiştir. Davacı tarafından, anılan kullanım kararına karşı askıda itiraz edilmemiş ve askı süresini izleyen dava açma süresi içinde dava açılmamıştır.
Bununla birlikte, 04/12/2018 tarihinde davacı tarafından, bu davanın da konusu olan ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanan imar planlarının ve bu planların iptal edilmesi ve eski haline getirilmesi istemiyle Sancaktepe Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile, dava konusu imar planı değişikliklerine askıda itiraz edilmediğinden askı süresinin son gününden itibaren altmış gün içerisinde, en son 17/03/2014 tarihine kadar, dava açılması gerekirken bu süre geçtikten çok sonra, işlemi tesis eden idare olmayan Sancaktepe Belediye Başkanlığı'na yapılan ve dava açma süresini canlandırmayan başvuru üzerine 22/06/2018 tarihinde açılan davanın imar planları açısından süre aşımı nedeniyle reddine, itirazın reddi cevabı olduğu ileri sürülen işlemin ise kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmadığı neticesine varıldığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karar, Dairemizin 12/04/2021 tarih ve E:2019/14458, K:2021/5372 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.
İdare Mahkemesince, davanın kısmen süre aşımı nedeniyle, kısmen incelenmeksizin reddi yolunda verilen anılan kararı üzerine davacı tarafından, bu kez, 04/12/2018 tarihinde, aynı istemlerle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulmuş, idarenin 01/02/2019 tarihli ret cevabı üzerine 22/03/2019 tarihinde, ret cevabının ve dayanak nazım ve uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, aynı Kanunun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği; ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, 16/12/2013-14/01/2014 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle, askı süresinin son günü olan 14/01/2014 tarihini izleyen itibaren altmış gün içerisinde, en son 17/03/2014 tarihine kadar, dava açılması gerekirken 22/03/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yapılan 04/12/2018 tarihli başvuruda, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi, ifraz edilerek oluşturulan yeşil alanda getirilen kullanım kararının kaldırılması ve imar planlarının eski haline getirilmesi taleplerine yer verilmesi karşısında, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında olduğu neticesine varılan bahsi geçen başvurunun, dava açma süresini canlandırma olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
Bununla birlikte, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararına dayanak yapılan bilirkişi raporunun alındığı davada, ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararı, Dairemizin 09/11/2023 tarih ve E:2021/286, K:2023/8108 sayılı kararı ile yukarıda yer verilen gerekçe ile onanarak kesinleşmiştir.
Öte yandan, davacı tarafından davalı idareye, İSKİ İçmesuyu Havzaları Yönetmeliğinin 6. maddesinin 9. fıkrasının g) bendi kapsamındaki değişiklikler gözetilmek suretiyle alanda yeniden planlama yapılması yahut dava konusu imar planlarında farklı bir kullanım kararı getirilmesi istemiyle 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında her zaman yeniden başvuru yapılarak dava açılmasının mümkün olduğu açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararının yukarıda yer verilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Uyuşmazlıkta, 16/12/2013-14/01/2014 tarihleri arasında askıya çıkarılan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle, askı süresinin son günü olan 14/01/2014 tarihini izleyen itibaren altmış gün içerisinde, en son 17/03/2014 tarihine kadar, dava açılması gerekirken 22/03/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, öte yandan, davacı tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yapılan 04/12/2018 tarihli başvuruda, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi, ifraz edilerek oluşturulan yeşil alanda getirilen kullanım kararının kaldırılması ve imar planlarının eski haline getirilmesi taleplerine yer verilmesi karşısında, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında olduğu anlaşılan bahsi geçen başvurunun, dava açma süresini canlandırma olanağı bulunmadığı neticesine varıldığından davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda karar verilmesi gerekirken işin esası incelenmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.