Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/4858 E. , 2022/166 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/4858
Karar No:2022/166
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Asfalt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Genel Müdürlüğü ... Bölge Su ve Kanal İşletme Dairesi Başkanlığı'nca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "…" ihalesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idare Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına karar verildiği, 05/10/2021 tarihli ara kararıyla davalı idareden; son yıllarda meydana gelen sel ve taşkınların köprülü kavşak ve alt geçitlerde oluşturduğu hasarın liste hâlinde gönderilmesi ve bu bölgede daha önce görülen hizmetlerin hangi şekilde yapıldığının açıklanmasının istenildiği, gelen cevabi yazılarda, 35 kavşak ve köprünün ismine yer verildiği, anılan bölgede daha önceki hizmetlerin açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı ihale sonucunda dava dışı başka bir şirket tarafından yapıldığı ve ihalenin de 09/09/2021 tarihinde sona ereceğinin bildirildiğinin görüldüğü; pazarlık usulü ile ihale yapılmasının istisna olduğu, ancak belli şartların gerçekleşmesi hâlinde uygulanabileceği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21/b maddesinde, "Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hâllerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu" olduğu durumlarda ihalenin pazarlık usulü ile yapılabileceği, ancak işbu ihalede böyle bir durumun mevcut olmadığı gibi anılan bölgede daha önce görülen hizmetlerin açık ihale usulü uygulanmak suretiyle ihale edildiği, ihale konusu işin sözleşme bitim tarihinin çok önceden bilindiği her ne kadar davalı idarece söz konusu bölgede sel ve taşkınların olması ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesine dayanak gösterilmiş ise de, söz konusu sel ve taşkınların aylara sari şekilde olduğu, bu hizmetin daha önceden ihale edilmek suretiyle gerçekleştirildiği gibi, bu ihaleye ilişkin sözleşmenin 09/09/2021 tarihinde biteceğinin daha önceden belli olduğu, bu gerekçenin 21/b maddesinde geçen sebeplerden hiçbirine girmediğinden davalı idarenin bu itirazlarına itibar edilmediği; bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, pazarlık usulü ile ihalenin istisna olduğu ve hangi hâllerde pazarlık usulü ile ihale çıkılacağının madde metninde sayıldığı, işbu ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına olanak bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarece pazarlık usulü ile gerçekleştirilen "…" ihalesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davacı tarafın işbu davayı açmakta ehliyeti ve hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu ihalenin dava tarihi ve cevap tarihi itibarıyla Yönetim Kurulu tarafından onaylanmadığı, dolayısıyla ortada iptali istenebilecek bir idari işlem söz konusu olmadığı, ayrıca dava açmadan önce usulen yapılması zorunlu müracaatların yerine getirilmediği; esasa ilişkin olarak, dava konusu ihale ve sözleşmenin yasal prosedüre uygun olarak gerçekleştirildiği ve 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesi koşullarının mevcut olduğu, hizmetlerin aksamaması, zaman ve iş kaybının önlenmesi amacıyla, Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesine göre ihaleye çıkılmasına karar verildiği, ilçelerde yaşayan nüfusun içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanamaması gibi insan sağlığını ve yaşamını doğrudan ilgilendiren büyük bir risk söz konusu olması sebebiyle ihale konusu işin 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen kriterler çerçevesinde acilen pazarlık usulü ile yapılmasının zorunluluk arz ettiği, dava konusu ihale işlemlerinde idarenin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dava konusu ihalenin, dava tarihi ve cevap tarihi itibarıyla Yönetim Kurulu tarafından onaylanmadığı ve ihale sürecinin tamamlanmamış olduğu belirtilmesine rağmen Mahkemece ihale sonucunu beklenmeden hüküm tesis edildiği, nitekim dava konusu ihalenin Yönetim Kurulu'nun … sayılı kararı ile süreç tamamlanmadan iptal edildiği, dolayısıyla işbu davanın konusunun da olmadığı, tüm bu sebeplerle davanın reddi gerekirken işlemin iptali yönünde hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.