Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/489 E. , 2024/484 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/489
Karar No : 2024/484
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... (... ) Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Metal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "hurda bakır" cinsi eşyaya ait menşe belgesinin sahte olduğu ve Irak'tan ithal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen çevre katkı payı ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; olayda, İran'dan ithal edilen hurda bakır cinsi eşyaya yönelik davalı idarece yapılan yurt dışı araştırmasında, beyanname ekinde yer alan menşe belgesinin Azerbaycan makamları tarafından düzenlenmediği bildirildiğinden anılan belgenin sahte olduğunun anlaşıldığı, ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı beyanname ile işbu dava konusu beyannamede aynı tarih ve sayılı menşe belgesinin ibraz edildiği, eşyalar üzerinde yapılan fiziki incelemede Irak devletine ait ibareler (telefon, adres vb.) bulunduğu, Irak'tan yapılan hurda ithalatı ve radyoaktif maddeler ile silah, mühimmat gibi patlayıcıların ithalinin yasaklandığı, dava konusu beyanname muhteviyatı eşyaların içerisinde hurda anahtar, kilit vb. eşya dışında havan, tabanca, uzun namlulu silah mermisi kovanlarının da yer aldığının anlaşılması karşısında, Irak'tan ithal edildiği anlaşılan ithali yasak eşyaya ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, eşyanın Irak menşeli olduğuna dair davalı idarece yapılmış herhangi bir somut ve fiziki tespitin bulunmadığı, dava dışı ... tarih ve ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların ambalajları üzerinde Irak devletine ait ibareler (telefon, adres vb.) bulunduğunun tespit edildiği; öte yandan, davalı idarece Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğüne gönderilen yazıda, İran menşeli olarak beyan edilen bakır hurdası cinsi eşyaların fiziki muayenesinde, "Made in Syria" yazan ibareler görüldüğü, söz konusu eşyalar içerisinde hurda anahtar, kilit vb. eşya dışında havan, tabanca, uzun namlulu silah mermisi kovanları görüldüğü belirtilerek eşyaların ithalatında nasıl bir işlem tesis edileceği konusunda görüş sorulduğunun anlaşıldığı, anılan yazıya ekli fotoğrafların ...-... ve ...-... tarih ve sayılı beyanname muhteviyatı eşyalara ilişkin olduğu; idarenin işbu davaya konu beyanname muhteviyatı eşyaların fiziki muayenesinde Irak menşeli olduğunun tespit edildiğine yönelik iddiasını tevsik edecek herhangi bir fotoğraf, tutanak, inceleme raporu vb. belgenin bulunmadığı, ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda davaya konu beyannamenin sarı hattan muayene işlemini yapan muayene memurunun "...Belge kontrolünde herhangi bir olumsuzluğa rastlanılmamıştır" şeklinde ifade verdiğinin görüldüğü, ayrıca, İran'dan sevkiyatı yapan firmanın yerleşik adresinin Irak'ta olmasının da eşyanın Irak'tan ithal edildiği sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu eşyanın Irak menşeli olduğuna dair somut tespit olmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı hurda bakır cinsi eşyanın İran'dan ithal edildiği sabit olup, düzenleyici işlemlerle Irak ve Suriye'den ithalinin yasaklandığı anlaşılmakla birlikte, muhtelif hurdadan oluşan eşya menşeinin farklı ülkeler olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, menşe belgesinin sahte veya gönderici firmanın Irak'ta yerleşik olması eşyanın İran'dan ithal edildiği sonucunu değiştirmeyeceğinden, söz konusu eşyanın dolaylı yollardan Irak'tan ithal edildiğine yönelik somut ve hukuken geçerli herhangi bir tespite dayanmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli ... tarih ve ... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "hurda bakır" cinsi eşyaya ait menşe belgesinin sahte olduğu ve Irak'tan ithal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle ek olarak tahakkuk ettirilen çevre katkı payı ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti halinde, eşyanın gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
Gümrükler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında belirtildiği üzere, Devlet Bakanlığı Makamı'nın 28/06/2005 tarihli ve 31822 sayılı Onay'ında, Dış Ticaret Müsteşarlığı koordinatörlüğünde yapılan ve Genel Kurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Çevre Ve Orman Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrük Müsteşarlığı, MKEK ve TAEK yetkililerinin katılımı ile gerçekleştirilen toplantı sonucunda, Irak'tan her türlü hurda ithalatının yasaklanması, Irak'tan getirilecek hurdanın ülkemiz üzerinden transit geçişinin yasaklanması, Irak hurdasının diğer ülkeler üzerinden veya farklı şekillerde ülkemize girişinin engellenmesi amacıyla ilave önlemler alınması, diğer ülkelerden yapılacak hurda ithalatında uygunluk ve kontrol belgesi uygulamasına devam edilmesi, diğer ülkelerden yapılacak hurda ithalatında sadece metal hurdayı ergiterek işlem yapan sanayi tesislerine uygunluk veya kontrol belgesi düzenlenmesi hususunda mutabakata varıldığı ve söz konusu hususlarda ilgili kurumlarca gerekli tedbirlerin alınması gerektiği; ...tarihli ... sayılı yazısında da, Irak’tan her türlü hurda ithalatının ve Irak’tan getirilecek hurdanın ülkemiz üzerinden transit geçişinin yasaklandığı ve söz konusu yasaklama kararının temel nedeninin Irak’tan ülkemize radyoaktif madde girişinin engellenmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.
Yine, Gümrükler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında; Suriye'de yaşanmakta olan iç çatışmalar göz önünde bulundurulduğunda Suriye'den ithal edilen hurdalar ile radyoaktif maddeler ve silah/mühimmat gibi patlayıcıların ülkemize girebileceği ve bu durumun kamu güvenliği ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturabileceği sebebiyle anılan ülkeden hurda ithalatı gerçekleştirmenin riskler içerdiğinin görüldüğü, bu çerçevede, 19/02/2014 tarih ve 2014/81 sayılı Bakanlık Onayı ile her türlü metal hurdasının, hurda metallerin ergitilmesiyle elde edilen külçe metallerin ve metal içeren hurda eşyanın Suriye'den ithalatı ile söz konusu ürünlerin ülkemiz üzerinden transit geçişi ve farklı şekillerde ülkemize girişinin yasaklandığı aktarılmıştır.
Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı "Irak ve Suriye'den Metal Külçe İthalatı" konulu yazısında ise; Irak’tan yapılan metal hurda ve külçe ithalatı ile radyoaktif maddeler ve silah/mühimmat gibi patlayıcıların ülkemize girmesi ve bu durumun kamu güvenliği ve halk sağlığı açısından tehdit oluşturabileceği nedenlerinden dolayı Devlet Bakanlığı Makamının ... tarihli ve ...sayılı onayı ile Irak’tan metal hurdaların ithalatı ve ... tarihli ve ... sayılı onayı ile Irak’tan metal külçelerin ithalatının yasaklandığı, ayrıca, Suriye’de yaşanmakta olan iç çatışmaların Irak’takine benzer riskler içerdiği düşünülerek ilgili kurumların görüşü doğrultusunda ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Onayı ile metal hurda ve külçenin anılan ülkeden ithalatı yasaklandığı; öte yandan, muhtelif firmaların anılan ülkelerden değişik zamanlarda metal külçe ithalatı gerçekleştirme talepleri çevresinde, söz konusu metal külçelerin mühürlü konteynerler ile taşınması, her konteynerde tek bir Gümrük Tarife Pozisyonunda (4’lü) yer alan ürünün bulunması, radyasyon ölçüm sistemine haiz gümrük kapılarından geçirilmesi, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’ndan radyasyon ölçümü yapabilme uygunluk belgesine sahip uluslar arası gözetim firmaları marifetiyle radyasyon ölçümünün yaptırılması ve anılan ülkelerden ithal edilen metal külçelerin içinde radyoaktif malzeme tespit edilmesi durumunda menşeine iade edilmesi hususlarında ilgili Kurum ve Kuruluşlarca gerekli tedbirlerin alınması şartıyla, Irak ve Suriye’den her türlü metal külçe ithalatına izin verilmesinin ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı Onayı ile uygun görüldüğü açıklanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, Irak ve Suriye'den yapılacak hurda ithalatının olay tarihinde yasak olduğu, ... tarihli ve ... sayılı Bakanlık Makamı onayında ise mühürlü konteynerler ile taşınması, her konteynerde tek bir Gümrük Tarife Pozisyonunda (4’lü) yer alan ürünün bulunması şartıyla radyasyon ölçümü yaptırılarak, uygun görülmesi halinde ithaline izin verilebileceği; genel düzenleyici işlemlerle ithalatı yasak olan eşyanın gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu beyanname muhteviyatı "hurda bakır" cinsi eşyanın, radyasyon ölçümü yapılmak koşuluyla ithaline izin verilecek nitelikte bulunmadığından Irak ve Suriye'den ithalinin yasak olduğu, davacı hakkında tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda incelenen eşyalar içerisinde hurda anahtar, kilit vb. eşya dışında havan, tabanca, uzun namlulu silah mermisi kovanları da yer aldığının tespit edildiği, yerleşik adresi Irak olan firma tarafından Azerbaycan menşeli beyan edilerek İran üzerinden gönderildiği, davalı idarece yapılan yurt dışı araştırmasında, beyanname ekinde yer alan menşe belgesinin Azerbaycan makamları tarafından düzenlenmediğinin tespit edildiği, öte yandan, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı beyanname ile işbu dava konusu beyannamede ibraz edilen... tarih ve ... sayılı menşe belgesinde tek kalemde "86 big bags copper scrap (büyük torbalarda bakır hurdası)" olarak belirtilen toplam 122.410 kg eşyanın, 73.225 kg'lik kısmının söz konusu ...tarih ve ... sayılı beyanname ile kalan 49.185 kg'lik kısmının ise dava konusu beyanname kapsamında ithal edildiğinden, söz konusu ... tarih ve ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyalar üzerinde yapılan fiziki incelemede Irak devletine ait ibareler (telefon, adres vb.) bulunduğunun anlaşılması karşısında, uyuşmazlık konusu eşyanın Irak üzerinden ithal edildiği sonucuna varılmış olup, doğru olmayan menşe beyanında bulunan davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda ek tahakkuk ve para cezasının miktar yönünden hukuka uygunluğunun ve 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin yeni halinin (ek tahakkuk yönünden) değerlendirilmesi gerektiği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 31/01/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyoruz.