T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/4957
Karar No : 2024/1333
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar ilçesi, 1. Etap 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu parselin bulunduğu alana 1/5000 ölçekli nazım imar planında getirilen kullanım kararlarının üst ölçekli plan olan 1/100000 ve 1/50000 ölçekli çevre düzeni planı ile 1/25000 ölçekli nazım imar planı hükümlerine aykırılık veya çelişki oluşturmadığı, öngörülen gelişme yapısının Ortahisar ilçesinin mevcut gelişme yapısı ile uyumlu olduğu, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanları düzenlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alındığı, mevcut plana göre donatı miktarı artırılsa da dava konusu planda açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarına Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların altında alan ayrıldığı, bu nedenle planlama alanında donatı dengesinin sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı, donatı miktarı açısından mevcut plandaki olumsuzlukların dava konusu planda da devam ettiği, özellikle gelişme konut alanlarında öngörülen donatı alanları açısından dava konusu planın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu, dava konusu parselin batı kısmı kuzey-güney yönünde dere yatağı boyunca park alanı kullanımının getirildiği, planlama alanının bu bölümünün kendine özgü jeolojik yapısı ve yapılaşma açısından elverişsiz olması nedeniyle yapılaşma dışı tutulması ve bu tür alanların yeşil alan sisteminin bir parçası olarak kurgulanmasının şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından doğru bir yaklaşım olduğu, batı kısmı dere yatağı ve taşkın alanında kalan taşınmaza ilişkin bu durumun DSİ 22. Bölge Müdürlüğünün kurum görüşü gereği olduğu, bu kapsamda, davacıya ait parselin batı kısmının park alanı olarak planlanmasında bir sakınca bulunmadığı, yine parselin bir kısmında düzenlenen 15 metrelik imar yolunun güneydeki yerleşimlere ulaşımı sağlayan ana ulaşım akslarından olması da dikkate alındığında, ulaşım hiyerarşisinin sağlanabilmesi için söz konusu yolun gerek güzergahı gerekse de genişliği ile ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliği açısından gereklilik olduğu, ancak parselin park alanı olarak planlanan güney kısmının dere yatağı veya taşkın alanında kalmadığı, parselin bulunduğu alanda dere yatağı nedeniyle kuzey-güney yönünden düzenlenen 2 adet yeşil alan aksı olduğu da dikkate alındığında, parselin güney kısmının bir semt parkı niteliğinde düzenlenmesinde yürüme mesafeleri ve hizmet etki alanlarının dikkate alınmadığı, park alanı olarak planlanmasının hizmet sunum kalitesini ve amaçlanan sağlıklı kentleşmeyi olumsuz etkilemesi dışında donatı kurgusu açısından uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığından, 1/5.000 ölçekli nazım imar planının parselin güney kısmına getirilen park alanı kullanım kararı yönünden imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu planın planlama esaslarına uygun olduğu, planın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek temyiz isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan Ortahisar ilçesi 1. Etap 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun ve dayanağı olan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının tamamının iptali istemiyle TMMOB Şehir Plancıları Odası Trabzon Şubesi tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 27.02.2024 tarih ve E:2020/10190, K:2024/1308 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun tamamının iptaline karar verilmesi nedeniyle dava konusu taşınmaza ilişkin olarak da planın iptaline karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, bu kararın uyuşmazlığa konu taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu anlamına gelmediği, planın bütününe ilişkin iptal kararı üzerine yeniden planlama yapılırken taşınmaza şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun bir fonksiyon verileceği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.