Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/5021 E. , 2022/5156 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/5021
Karar No : 2022/5156
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- … VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2019 tarih ve E:2019/6552, K:2019/7042 sayılı kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasına, bu cezaya aynı Kanun maddesinin (c) bendinin 1,10, ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısımlarının onanması, temel para cezasına aynı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise bozulması ve davalı idarece karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine, karar düzeltme isteminin kabul edilerek, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/04/2020 tarih ve E:2020/1804, K:2020/7864 sayılı kararıyla davacılardan … 'in yargılama devam ederken 17/01/2018 tarihinde vefat ettiği, bu nedenle anılan davacının vefat ettiği göz önünde bulundurularak 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, davacı … yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dilekçenin iptali, davacı … yönünden ise dava konusu encümen kararının 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6 numaralı alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptali yolunda … . İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın iptale ilişkin kısmının, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Davacı vekilinin kararın aleyhine olan kısmını temyiz etmemiş olması nedeniyle, "aleyhe bozma yasağı" uyarınca sadece davalı idarenin temyiz dilekçesine istinaden inceleme yapılarak; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ve İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacı vekilinin kararın aleyhine olan kısmını temyiz etmemiş olması nedeniyle "aleyhe bozma yasağı" uyarınca sadece davalı idarenin temyiz dilekçesine istinaden inceleme yapılarak, işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın iptale ilişkin kısmı ve bu kısmın dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın temyiz edilen kısmının ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 26/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; idari mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu; istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 10/09/2019 tarih ve E:2019/6552, K:2019/7042 sayılı kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasına, bu cezaya aynı Kanun maddesinin (c) bendinin 1,10, ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısımlarının onanması, temel para cezasına aynı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının ise bozulması ve davalı idarece karar düzeltme isteminde bulunulması üzerine, karar düzeltme isteminin kabul edilerek, Danıştay Altıncı Dairesinin 17/04/2020 tarih ve E:2020/1804, K:2020/7864 sayılı kararıyla davacılardan … yargılama devam ederken 17/01/2018 tarihinde vefat ettiği, bu nedenle anılan davacının vefat ettiği göz önünde bulundurularak 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmasına karşın; İdare Mahkemesince davacı … yönünden dava konusu encümen kararının tamamının incelenmesi ve Dairemizin 10/09/2019 tarih ve E:2019/6552, K:2019/7042 sayılı kararında belirtilen gerekçeler dikkate alınmak suretiyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasına, bu cezaya aynı Kanun maddesinin (c) bendinin 1,10, ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısımlar yönünden davanın reddine; temel para cezasına aynı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısımlar yönünden ise işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken; yalnızca dava konusu encümen kararının 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 6 numaralı alt bendi uyarınca artırım uygulanmasına ilişkin kısmının iptali yolunda karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda; davacılardan … yönünden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının tamamı hakkında hukuki inceleme yapılmaksızın hüküm kurulduğu anlaşıldığından; temyize konu kararın davacılardan … 'e ilişkin kısmının "eksik inceleme" ve "eksik hüküm" sebebiyle bozulması gerektiği, Mahkemesince eksik hükümle karar verilmesi halinde, eksik hüküm nedeniyle kararın bozulmasında temyiz eden taraf yönünden farklılık bulunmadığı, eksik hüküm gerekçesiyle verilecek bozma kararının "aleyhe bozma yasağı" kapsamında değerlendirilemeyeceği, aksi halde davacının dava açma ve Mahkemeye erişim hakkının kısıtlanması sonucunun doğacağı düşüncesiyle, davacı vekilinin kararın aleyhine olan kısmını temyiz etmemiş olduğundan bahisle "aleyhe bozma yasağı" uyarınca sadece davalı idarenin temyiz dilekçesindeki iddialarla sınırlı olarak inceleme yapılmak suretiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasına ilişkin Dairemiz kararına katılmıyorum.