Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/5037 E. , 2022/673 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/5037
Karar No:2022/673
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) …Kurumu
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVACI) …Yapı Teknolojileri Merkezi İnşaat
Taahhüt Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının davalı idare tarafından; davanın reddine ilişkin kısmının ise davacı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Bolu İl Özel İdaresi'nce 15/04/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu Sosyal Hizmet Merkezi ve İl Müdürlüğü Hizmet Binası" yapım işi ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun 2. ve 3. iddialar yönünden reddine ilişkin 29/07/2021 tarih ve 2021/UY.II-1441 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; anılan ihalenin 04/05/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı şirket üzerinde bırakıldığı, aynı ihale komisyonu kararında …Mimarlık İnşaat Emlak Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & …-…İnşaat & … İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif dosyasında …İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname'nin 7.4.2. maddesinde belirtilen "yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y sunmaları gerekmektedir." düzenlemesine aykırı olarak belge sunulmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, anılan iş ortaklığı tarafından yapılan 06/05/2021 tarihli şikâyet başvurusu üzerine şikâyetin kabulüne karar verilerek 09/06/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile, iş ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin uhdesinde bırakıldığı, davacı şirketin teklifinin ise en avantajlı 2. teklif konumunda kaldığı, bunun üzerine davacı tarafından şikâyet yoluna başvurulduğu, şikâyetin reddi üzerine 28/06/2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu itirazen şikâyet başvurusunun Kurul'un dava konusu kararı ile reddedilmesi üzerine 2. ve 3. iddialar yönünden verilen ret kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;
Dava konusu Kurul kararının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen 2. iddia yönünden yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda ikinci iddia olarak, …Mimarlık İnşaat Emlak Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & …İnşaat & … İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif dosyasında, …İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, İdari Şartname'nin 7.4.2. maddesinde belirtilen "...yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y sunmaları gerekmektedir." düzenlemesine aykırı olarak belge sunulmadığı, anılan belge eksikliğinin tamamlanamaz nitelikte olduğu, iş ortaklığının yeniden değerlendirmeye alınmasının Kanun'a aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'ne göre yalnızca bilgi eksikliğinin giderilebileceği, idari şartnamede açıkça istenilen bir belgenin tamamlatılamayacağı ileri sürülmüş ise de; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesinde yer verilen, katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmayacağı, ilgili belgelere ilişkin değerlendirmenin sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı yönündeki düzenleme ve somut olayda ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortaklarından …İnş. Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulmayacak belgeler tablosunda bilanço için teyit bilgisinin belirtildiği dikkate alındığında, anılan isteklinin bilanço oranlarını gösterir belgelerini teklif kapsamında sunmasına gerek bulunmadığı, diğer yandan, …İnş. Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden bu hususta belge tamamlatılmasına yönelik işlem yapılmadığı, mevcut belgeler üzerinden değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından, davacının 2. iddiası bakımından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Dava konusu Kurul kararının itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen 3. iddia yönünden yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda üçüncü iddia olarak, …Mimarlık İnşaat Emlak Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & …İnşaat & …İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen BIII sınıfı yapım işine uygun olmadığı ileri sürülmüş; dava konusu Kurul kararında, "... iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen BIII sınıfı yapım işine uygun olmadığına yönelik iddiası hakkında 05/05/2021 tarihinde tebliğ edilen ilk ihale komisyonu kararı ile bilgi sahibi olduğu, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin …Mim. İnş. Eml. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- …- … İnş. Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen BIII sınıfı yapım işine uygun olmadığına yönelik iddiası hakkında 05/05/2021 tarihinde tebliğ edilen ilk ihale komisyonu kararı ile bilgi sahibi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği, başvuru sahibi tarafından 05/05/2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde söz konusu iddiaya yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, söz konusu iddiaya ilişkin olarak 15/06/2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. ..." gerekçesiyle davacının bu iddiasının süre yönünden reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, 04/05/2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile, ihalenin en avantajlı teklif sahibi olarak davacı şirket üzerinde bırakıldığı, aynı ihale komisyonu kararında …Mimarlık İnşaat Emlak Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & …İnşaat & …İnşaat Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, anılan iş ortaklığının 06/05/2021 tarihli şikâyet başvurusu üzerine şikâyetin kabulüne karar verilerek 09/06/2021 tarihli ihale komisyon kararı ile, iş ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, davacı şirketin ise en avantajlı 2. teklif konumunda kalması üzerine 15/06/2021 tarihinde şikâyet yoluna başvurduğu, her ne kadar davacı şirketin 04/05/2021 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen BIII sınıfı yapım işine uygun olmadığı hakkında bilgi sahibi olduğundan bahisle, anılan iddia yönünden on gün içerisinde şikâyet yoluna gitmeyerek 15/06/2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması nedeniyle başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiş ise de, 04/05/2021 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin davacının üzerinde bırakıldığı ve anılan iş ortaklığının da değerlendirme dışı kaldığı göz önüne alındığında, ihale dışı bırakılan isteklinin belgelerinin şartnameye uygun olmadığı yönünde şikâyet yoluna gitmesinin davacıdan beklenemeyeceği, zira anılan tarihte davacının şikâyet yoluna gitmesinde hukuki menfaati bulunmadığı gibi, davacının uhdesinde bırakılan ihaleye karşı şikâyet başvurusunda bulunmasının hayatın olağan akışına da aykırı olacağı anlaşıldığından, davacının 3. iddiası yönünden süre ret kararı verilerek esastan inceleme yapılmamasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu Kurul kararı kısmen hukuka uygun, kısmen de hukuka aykırı bulunarak davanın kısmen reddine, kısmen de dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının anılan iş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen BIII sınıfi yapım işine uygun olmadığına yönelik iddiası hakkında 05/05/2021 tarihinde tebliğ edilen ilk ihale komisyonu kararı ile bilgi sahibi olduğu, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği, buna karşın davacı tarafından 05/05/2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde söz konusu iddiaya yönelik şikâyet başvurusunda bulunulmadığı. söz konusu iddiaya ilişkin olarak 15/06/2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, davacının iddiasının dava konusu Kurul kararı ile süre yönünden reddinin hukuka uygun olduğu, idarelerin ihtiyaçlarını uygun zamanda ve şartlarla karşılamaları ve bunun sonucu olarak da kamu hizmetinin kesintisiz bir şekilde sürdürülmesinin sağlanmasının, 4734 sayılı Kanun'un temel ilkeleri arasında sayıldığı, zorunlu idari başvuru yolunun mümkün olan en kısa süre içerisinde tüketilmesinin Kanun'un temel amaçlarından birini teşkil ettiği, bu nedenle, idareye şikâyet başvuru süresinin de bu amaca uygun olarak idarece gerçekleştirilen eylem ve işlemlerin öğrenildiği tarihten itibaren başlatılması gerektiği, bu sürenin sürekli ötelenmesinin şikâyet ve itirazen şikâyet mekanizmasının öngördüğü temel amaçlardan biri olan hızlı inceleme sürecini sekteye uğratacağı, İdare Mahkemesi kararının dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31. maddesi gereğince katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgelerin sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmayabileceği, bu durumda ilgili belgelere ilişkin değerlendirmenin sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılacağı, …Mim. İnş. Eml. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- …İnş. Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının ortaklarından …İnş. Mim. Müh. Müş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulmayacak belgeler tablosunun doldurulduğu, ilgili tabloda bilanço için teyit bilgisinin “VKN …(kendisi) için 2019 yılı bilançosu, VKN … (kendisi) için 2018 yılı bilançosu” olarak belirtildiği, bu açıdan anılan isteklinin bilanço oranlarını gösterir belgelerini teklif kapsamında sunmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla da idare tarafından ikinci ihale komisyonu kararı ile bahse konu iş ortaklığının teklifinin geçerli kabul edilmesi işleminde ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı, idare tarafından şikâyet başvurusu kapsamında yapılan incelemede belge tamamlatma yoluna başvurulmadığı, şikâyetin mevcut belgeler üzerinden değerlendirildiği, anılan iş orlaklığının İdari Şartname'nin 7.4.2. maddesinde yer alan şartları sağladığı, dava konusu Kurul kararının ve temyize konu Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının ve davalının temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın kısmen reddi kısmen de dava konusu işlemin iptali yolundaki …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.