T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/5038
Karar No:2023/706
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Belediye Başkanlığı'nca 14/11/2018 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "2019 Yılı Akaryakıt Alım İşi" ihalesi uhdesinde bırakılan davacının mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 05/05/2020 tarih ve 31118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yasaklama konusu ihaleye yönelik olarak davacı tarafından el atmanın önlenmesi istemiyle açılan davada …. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında alınan 23/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "...İdarece yükleniciye … tarih ve E…. sayılı yazı ile ihtarda bulunularak talep edilen akaryakıt miktarının teslim edilmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedilerek kesin teminatın gelir kaydedileceğinin bildirildiği, davacının da, davalı idareye çektiği … Noterliği'nin … nolu ve 07/08/2019 tarihli ihtarnamesi ile 828.404,56-TL alacağının ödenmesini istediği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve … Değişik İş, … nolu kararı ile teminat mektubuna İhtiyati tedbir kararı koyulduğunun anlaşıldığı, davacının taahhüdünü sözleşmede belirlenen programa uygun olarak yerine getirmediğini, ancak idarenin de yüklenicinin yaptığı işin bedelinin sözleşme ve eklerine uygun olarak ödemediğinin anlaşıldığı, hakedişin süresinde ödenmemesi nedeniyle yüklenicinin süre uzatımı hakkı bulunduğunun değerlendirildiği, idarenin 01/08/2019 fesih uyarısı yazısını 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesine göre yaptığı, ancak işin 27/02/2020 tarihinde feshedildiği, davalı ve davacının ortak kusurlu oldukları, bu durumda sözleşmenin fesih değil, tasfiye edilmesinin gerektiğinin düşünüldüğü,..., bu durumda yüklenicinin yaptığı işin bedelini alabileceği hususlarının değerlendirildiği," görüş ve kanaatine varılldığı, Mahkemece usul ekonomisi uyarınca yeniden bilirkişi incelemesi kararı alınmasına gerek görülmeyerek anılan raporun esas alınmasına karar verildiği, söz konusu raporun Mahkeme'nin 30/11/2020 tarihli ara kararı ile taraflara tebliğ edildiği, davalı idarece rapora yapılan itirazların yerinde görülmediği, 2019 yılı Akaryakıt Alım İşi Mal Alımına Ait Sözleşmesi'nin 25.2.1. maddesinde; idarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağının düzenlendiği, her ne kadar davacının taahhüdünü sözleşmede belirlenen programa uygun olarak yerine getirmediği hususu açık ise de; idarenin de davacının yaptığı işin bedelini sözleşme ve eklerine uygun olarak ödemediği, hakedişin süresinde ödenmemesinin idareden kaynaklanan ve yüklenicinin iş yapabilme kabiliyetini olumsuz etkileyen bir durum olduğu, ihaleyi gerçekleştiren Döşemealtı Belediyesi tarafından söz konusu işin/ihalenin yüklenicisi olan davacıya gerekli olan hak edişlerin zamanında ödenmediği gibi davacıya süre uzatımı da verilmediği; dolayısıyla Döşemealtı Belediyesi tarafından üzerine düşen yükümlülüğün yerine getirilmemesi karşısında, 4735 sayılı Kanun'un 25/f maddesinde yer alan koşulların davacı yönünden gerçekleştiğinin kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından, davacının bir yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihaleyi gerçekleştiren idarece yapılan yazılı ihtara rağmen davacının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun biçimde taahhüdünü yerine getirmediği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 21/02/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.