T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5097
Karar No : 2023/6520
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'nde okumakta iken 2016-2017 güz döneminde Ankara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'ne yatay geçiş yapan davacı tarafından, yüksek not ortalamasıyla mezun olduğundan bahisle bölüm birinciliğinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, yatay geçiş yaptığı Üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesinden en az 181 AKTS kredilik ders almadığından bahisle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işleme dayanak olarak alınan Ankara Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararının 6. maddesinde yer alan: "Üstün Başarı, Çok Üstün Başarı, Prof. Dr....Çok Üstün Başarı ve Derece öğrencisi olabilmek için, yukarıdaki maddelerde belirtilen koşulların yanı sıra, kayıtlı olduğu programın tüm derslerinden en az %75'ini (örneğin mezuniyet için 240 AKTS gerektiren programlar için 180 AKTS kredilik dersi) Ankara Üniversitesi'nde almış olmak gerekir." düzenlemesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava konusu Ankara Üniversitesi Senatosu'nun 11/03/2019 tarih ve 4573 sayılı kararının 6. maddesinde yer alan "Üstün Başarı, Çok Üstün Başarı, Prof. Dr....Çok Üstün Başarı ve Derece öğrencisi olabilmek için, yukarıdaki maddelerde belirtilen koşulların yanı sıra, kayıtlı olduğu programın tüm derslerinden en az %75'ini (örneğin mezuniyet için 240 AKTS gerektiren programlar için 180 AKTS kredilik dersi) Ankara Üniversitesi'nde almış olmak gerekir" düzenlemesinin iptali istemine ilişkin olarak; davacının Kastamonu Üniversitesi'nde almış olduğu derslerin hangilerinden muaf tutulacağına karar verildiği ve muaf tutulduğu derslerden aldığı notların dönüşümünün sağlanarak Ankara Üniversitesince düzenlenen transkripte işlendiği, gerek yatay geçişin yapılmasına ilişkin Senato kararında gerekse üst hukuk normlarında, davacının yatay geçiş yapmadan önceki yükseköğretim kurumunda almış olduğu derslerin yatay geçiş yapılan yükseköğretim kurumunda okutulan derslerle aynı değerlendirilemeyeceğine veya içerik olarak farklı değerlendirilip eşit kabul edilmeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, dolayısıyla daha önceki öğretim kurumunda alınan ve yatay geçiş aşamasında muaf tutulan derse ilişkin puanın da, mevzuatta öngörülen dönüşüm tablosuna göre dönüşümünün yapılarak karşılığının belirlenmesinin akabinde, sonradan farklı değerlendirmelere tabi tutulamayacağı, bunun ötesinde başarı belgesi düzenlenebilmesi için öğrenim görülen kurumda belli sayıda veya kredide ders alınmasına dair bir üst hukuk normu düzenlemesinin bulunmadığı ve bu yönde daraltıcı bir düzenleme yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, bu durumda; her ne kadar Üniversite Senatolarına üst hukuk normlarına uygun olmak şartıyla düzenleme yapma yetkisi verilmiş ise de, dava konusu düzenlemenin, gerek 2547 sayılı Kanun'da gerekse bu Kanuna dayanılarak çıkarılan alt düzenleyici işlemlerde yasal dayanağının bulunmadığı ve eğitim-öğretimde birlik ilkesine ve fırsat eşitliği ile eşitlik ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemenin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu; dava konusu Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemine ilişkin olarak; Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'nden 2019 yılı Haziran ayında mezun olan davacının toplam 242 AKTS kredilik ders alarak 3,51 genel akademik başarı not ortalaması mezun olduğu ve bölümünde kendisi ile birlikte mezun olanlar içinde en yüksek not ortalamasına sahip olduğu görülmekte olup, her ne kadar bölüm birinciliğinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, 179 AKTS kredilik dersi Ankara Üniversitesi'nden aldığı, fakat yukarıda yer verilen Senato kararının 6. maddesinde öngörülen en az (toplam 242 AKTS'lik dersin %75'i) 181 AKTS kredilik dersi anılan Üniversitede almadığından bahisle reddedilmiş ise de, bahse konu Senato kararının hukuka aykırı bulunduğu dikkate alındığında, hukuka aykırı düzenlemeye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem ve dayanağı olan Ankara Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararının 6. maddesinde yer alan düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, düzenleyici işlem ve bireysel işleme karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiği, Senato kararının iptal edilmesi için dayanılan gerekçenin hukuka uygun olmadığı, Anayasa ve ilgili mevzuat gereği eğitim öğretimde birlik ilkesinin bulunduğu, fakat her Üniversitenin sınavda alınan puan ve başarı sıralamasına göre yerleştirme yaptığı, her bir Üniversitede verilen ders muhteviyatı aynı olsa da usule ilişkin farklılıklar olduğu, bu durumun muafiyet ile yahut eğitim öğretimde birlik ve eşitlik ilkesiyle ilgisi bulunmadığı, eşitlik ilkesinden anlaşılması gerekenin sadece mutlak eşitlik olmayıp nispi eşitliğin de olduğu, Senato kararının yerindeliğinin denetlenemeyeceği, dava konusu işlem ve düzenlemenin hukuka uygun olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 28/11/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY : (X)- Dava; Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'nde okumakta iken 2016-2017 güz döneminde Ankara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'ne yatay geçiş yapan davacı tarafından, yüksek not ortalamasıyla mezun olduğundan bahisle bölüm birinciliğinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, yatay geçiş yaptığı Üniversitenin Fen Edebiyat Fakültesinden en az 181 AKTS kredilik ders almadığından bahisle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işleme dayanak olarak alınan Ankara Üniversitesi Senatosunun … tarih ve … sayılı kararının 6. maddesinde yer alan "Üstün Başarı, Çok Üstün Başarı, Prof. Dr....Çok Üstün Başarı ve Derece öğrencisi olabilmek için, yukarıdaki maddelerde belirtilen koşulların yanı sıra, kayıtlı olduğu programın tüm derslerinden en az %75'ini (örneğin mezuniyet için 240 AKTS gerektiren programlar için 180 AKTS kredilik dersi) Ankara Üniversitesi'nde almış olmak gerekir" düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Senato" başlıklı 14. maddesinde, Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, Senato'nun görevleri arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'nde öğrenim gören davacının, 2016-2017 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Ankara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü'ne yatay geçiş yaptığı, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında 2 yarıyıl Kastamonu Üniversitesi'nde okuyan davacının 26/06/2019 tarihinde 3,51 not ortalamasıyla bölüm birincisi olarak mezun olduğu, anılan Bölümü birincilikle bitirmesine rağmen Ankara Üniversitesi Senatosu'nun … tarih ve … sayılı kararının 6. maddesinde yer alan "Üstün Başarı, Çok Üstün Başarı, Prof. Dr....Çok Üstün Başarı ve Derece öğrencisi olabilmek için, yukarıdaki maddelerde belirtilen koşulların yanı sıra, kayıtlı olduğu programın tüm derslerinden en az %75'ini (örneğin mezuniyet için 240 AKTS gerektiren programlar için 180 AKTS kredilik dersi) Ankara Üniversitesi'nde almış olmak gerekir" düzenlemesi gerekçe gösterilerek, 179 AKTS kredilik dersi Ankara Üniversitesi'nden aldığı, fakat yukarıda yer verilen Senato kararının 6. maddesinde öngörülen en az (toplam 242 AKTS'lik dersin %75'i) 181 AKTS kredilik dersi anılan Üniversitede almadığından Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile bölüm birinciliğinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddedildiği, bunun üzerine anılan işlem ve dayanak düzenlemenin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdarelerin işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları açıktır. İdarelerin; düzenleme yetkisine sahip olduğu alanlarda, uygulamaları çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak değiştirip, yeniden düzenlemesi, kamu hizmetine egemen olan ilkelerden biri olan uyarlama (değişkenlik) ilkesi uyarınca hem bir görev hem de bir yetki niteliği taşımaktadır.
Davacı, Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 1. sınıfına kayıt olmuş ve Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lİsans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelikte belirlenen esaslara göre bu okulda 1. sınıf eğitimini alarak 2016-2017 eğitim yılında gereken bu koşulları sağladığı için Ankara Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü 2. sınıfına kayıt olma hakkı kazanmıştır.
Dava konusu kararın, yatay geçiş ile başka bir üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilerin mezuniyetlerini etkileyecek bir şart öngörmediği, ancak okul derecesi tespitinde yatay geçiş yaparak geldiği üniversiteye birinci sınıftan itibaren kayıt olan öğrenciler ile yatay geçiş yaparak gelen öğrenciler arasında fırsat eşitliği sağlamak için getirildiği anlaşılmaktadır.
Aksi yorumun, kendi yükseköğretim kurumlarının belirlediği yönetmelik hükümlerine göre ilk iki yarıyılda da burada öğrenim görmüş olan diğer öğrencilerin fırsat eşitliğini zedeleyeceği ve davacı lehine haksız bir durum yaratacağı kuşkusuzdur
Bu nedenle, takdir hakkı kapsamında alınan Senato kararında ve bu karar uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.