Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/5152 E. , 2022/2151 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/5152
Karar No:2022/2151
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Deposu Vinç Taahhüt Turizm Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti davalı idareye ait olan ve Kütahya ili, Emet ilçesi, … Mahallesi, … Sokakta bulunan tapunun … ada … sayılı parselinde kayıtlı turizm tesisinin işletilmesi amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle 20 yıllığına kiraya verilmesine ilişkin olarak 19/08/2021 tarihinde gerçekleştirilen ve davacı uhdesinde kalan ihalenin, kesin teminat tutarının süresi içerisinde yatırılmadığından bahisle iptal edilmesi ve 432.000,00-TL geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı … Belediye Başkanlığı işleminin iptali ile irat kaydedilen tutarın işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihalenin davacı şirketin uhdesinde kalması üzerine … tarih ve … sayılı işlemle, kesin teminat tutarı olarak belirlenen 2.894.400,00-TL'nin 15 gün içerisinde ödenmesi, aksi hâlde ihalenin iptal edilerek daha önce yatırılan bedelin irat kaydedileceğinin bildirildiği, … tarih ve … sayılı işlem ile de yatırılan teminat tutarının mahsubu sonucu kalan 2.749.400,00-TL bakiye teminatın ödenmesinin tebliğ edildiği, anılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu durumda, kesin teminat tutarının hukuka ve hesaplama yöntemine uygun olduğu ve bu tutarın davacı tarafından yatırılmadığı açık olduğundan, ihalenin iptal edilmesine ve geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, geçici teminatın yatırılmış olmasının kesin teminatın kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, geçici teminat ile kesin teminat arasında hukukî bir bağlantının bulunmadığı, bir yıllık kira bedelinin ihale bedeli olduğunun şartnamede açıkça belirtildiği, davalı idarenin şartnameye aykırı işlemleri nedeniyle sözleşme imzalanamadığı, sorumluluğun davalı idarede olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti davalı idareye ait, Kütahya ili, Emet ilçesi, … Mahallesi, … Sokakta bulunan tapunun … ada … sayılı parselinde olan ve kayıtlı turizm tesisinin işletilmesi amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle 20 yıllığına kiraya verilmesine ilişkin ihale 19/08/2021 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
İhalenin davacı şirketin üzerinde kalması üzerine, davalı idarece … tarih ve … sayılı işlem ile kesin teminat tutarı olarak belirlenen 2.894.400,00-TL'nin 15 gün içerisinde ödenmesi, aksi hâlde ihalenin iptal edilerek daha önce yatırılan bedelin irat kaydedileceği davacı şirkete bildirilmiştir.
Davacı şirket tarafından, ilk yıl kira bedeli üzerinden hesaplanan … tarih ve … sayılı 145.000,00-TL tutarındaki teminat mektubu davalı idareye sunulmuştur.
Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle de, yatırılan teminat tutarının mahsubu sonucu kalan 2.749.400,00-TL'nin ödenmesi talep edilmiştir.
Bunun üzerine davalı idarenin … tarih ve … sayılı davacıya konu işlemiyle, kesin teminat tutarının süresi içerisinde yatırılmadığından bahisle ihalenin iptal edilmesine ve 432.000,00-TL geçici teminatın gelir kaydedilmesine karar verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür. Birinci fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir."; "Geçici teminat" başlıklı 25. maddesinde, "İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici teminat alınır. 10'uncu madde uyarınca yapılacak ihalelerde geçici teminat teklif edilen bedelin, tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında ise satışa esas bedelin % 3'ünden az olamaz."; "Sözleşme yapılmasında müteahhit veya müşterinin görev ve sorumluluğu" başlıklı 57. maddesinde, "Sözleşme yapılması gerekli olan hâllerde müteahhit veya müşteri 31'inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hâllerde vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır. Satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu ihalenin davacı şirket uhdesinde kalması üzerine, kesin teminat tutarı olarak belirlenen 2.894.400,00-TL'nin 15 gün içerisinde ödenmesi, aksi hâlde ihalenin iptal edilerek daha önce yatırılan bedelin irat kaydedileceğinin bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile yatırılan teminat tutarının mahsubu sonucu kalan 2.749.400,00-TL bakiye teminatın ödenmesi talebini içeren … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı Dairemizin 18/05/2022 tarih ve E:2021/5012, K:2022/2150 sayılı kararıyla bozularak, dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiğinden, kesin teminat tutarının süresi içinde yatırılmadığından bahisle ihalenin iptal edilmesi ve davacı şirket tarafından yatırılan 432.000,00-TL geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin dava konusu işlemin hukukî dayanağı kalmamıştır.
Bu itibarla, Dairemizin anılan kararıyla hukukî dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmadığından, davalı idarece irat kaydedilen 432.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, …TL'nin dava tarihi olan 29/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı …-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde ilk derece aşamasında kullanılmayan ….-TL, temyiz aşamasında kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harçları ile temyiz aşamasında fazladan yatırılan …-TL harcın davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.