Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2021/5171 E. , 2022/485 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2021/5171
Karar No:2022/485
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1. … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2. … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Turizm İnşaat Enerji Akaryakıt Nakliye ve
Taşımacılık Gıda Temizlik Otomotiv Oto Kiralama İthalat
İhracat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kamu İhale Kurulu tarafından … tarihinde yayımlanan … sayılı kararda belirtilen "2018/11818 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Çerçevesinde Özel Tüketim Vergisindeki Değişikliklere Bağlı Fiyat Farkı Uygulaması" çerçevesinde fiyat farklarından kesinti yapılmayarak 4.030.717,08-TL tutarında fazla ödeme yapıldığından bahisle söz konusu tutarın davacının idarede bulunan alacaklarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edileceğine ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin Kamu İhale Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararına istinaden tesis edildiği, söz konusu Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle dava dışı bir şirket tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da açılan davada, söz konusu düzenleyici işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle Danıştay Onüçüncü Daire'nin 11/09/2019 tarih ve E:2019/2394 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, davalı idare ile davacı şirket arasında imzalanan 01/06/2018 tarihli "Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı" sözleşmesinin 14.2. maddesinde, bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağı kuralına yer verildiği, bu hâliyle davalı idare tarafından Kamu İhale Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca fiyat farkı hesabı yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,
Öte yandan, davacı şirket tarafından her ne kadar Kamu İhale Kurulu'nun düzenleyici kararının geçmişe yönelik uygulanmak istenildiği, Kamu İhale Kurumu'nun sözleşmeler düzenlendikten sonra sözleşmelerin yürürlüğünde değişiklik yapmaya yönelik bir yetkisinin olmadığı ileri sürülmüş ise de; Kurul kararının, anılan 14/05/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu kararının nasıl uygulanacağına ilişkin açıklayıcı nitelikte bir düzenleme olduğu, Bakanlar Kurulu kararının uygulandığı dönem için geçerli olduğu belirtildiğinden, bu durumun geriye yürümezlik ilkesinin ihlâli niteliğinde yorumlanamayacağı; geçmişe yürümenin ise, yeni getirilen düzenlemenin eski kural döneminde tamamlanmış ve hukukî sonuçlarını doğurmuş hukuksal durum, ilişki ve olaylara uygulanması durumunda söz konusu olacağı açık olduğundan, Kurul kararının uygulanmasına yönelik dava konusu işlem ile söz konusu ilkenin de ihlâl edilmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesince; 4735 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasında fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usûlleri tespite Kamu İhale Kurumu'nun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nun (Cumhurbaşkanı'nın) yetkili olduğunun belirtildiği, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na bakıldığında, kararda, fiyat farkına ilişkin olarak bir kesinti veya ödemenin yapılıp yapılmaması noktasında bir iradenin ortaya konulmadığı, 4735 sayılı Kanun'da Kamu İhale Kurumu'na verilen yetki, esas ve usulleri tespite yetkili olan Cumhurbaşkanı'na esas ve usulleri teklif etmekle sınırlı olduğundan, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu kararının uygulandığı dönemde, Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5. maddelerindeki formüllerle yapılan hesaplamalara göre yüklenicilere fazla ödenen kısmın geri alınmasına ilişkin Kurul kararı, esas ve usulleri tespite yetkili makamın yürürlüğe koyduğu 5. maddelerde yer alan formüllerin dolaylı olarak değiştirilmesi sonucunu doğurduğundan, dava konusu işlemin dayanağı olan Kurul kararının açıklayıcı ve yorumlayıcı görev ve yetkisinin kullanılması sonucu tesis edilen bir karar olduğunun kabulüne imkân bulunmadığı, bu durumda dava konusu işlemin taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinde bulunmayan bir hesaplama yöntemi ile hukuka aykırı olarak tesis edildiği ve iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … günlü ve E:… , K:… sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından, Kamu İhale Kurumu’nca 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde meydana gelecek değişikliğe ilişkin fiyat farkı hesaplamalarının nasıl yapılacağına ilişkin olarak … sayılı Kurul kararının tesis edildiği, anlan kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davalarda Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından Kurul kararının hukuka uygun bulunduğu, Kurul kararının sözleşmeye müdahale olarak nitelendirilemeyeceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idarelerden Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından, Adana Büyükşehir Belediyesi'nin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek, 2560 sayılı Kanun'da belirtilen görevleri yerine getirmek üzere Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nün (ASKİ) 01/04/1987 tarihinde kurulduğu, ASKİ'nin Adana Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olduğu, dava konusu işlemin ASKİ'ye ait olduğu, kendilerinin hasım mevkiinden çıkarılmaları gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Başkan … 'ün, "davanın, taraflar arasındaki eşitliğe dayalı olan ve bu nedenle de özel hukuk hükümlerine tâbi bulunan ihale sözleşmesinin imzalanmasından sonra ve anılan sözleşmenin fiyat farkına ilişkin maddeleri uyarınca davacıya ödenen fiyat farkı tutarlarından, Kurul'un … sayılı kararı üzerine 4.030.717,08-TL tutarında fazla ödeme yapıldığından bahisle söz konusu tutarın davacının idarede bulunan alacaklarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edileceğine ilişkin Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nce tesis edilen işlemin iptaline karar verilmesi isteminin görüm ve çözümünde adlî yargı yerleri görevli olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu sebeple bozulması gerektiği" yolundaki usûle ilişkin ayrışık oyuna karşı; davanın görüm ve çözümünde idarî yargı yerinin görevli olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 01/06/2018 tarihli "Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı" sözleşmesi imzalanmıştır. … tarih ve … sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararı doğrultusunda yapılan hesaplamalar sonucu 4.030.717,08-TL tutarında fazla ödeme yapıldığından bahisle söz konusu tutarın davacının idarede bulunan alacaklarından mahsup edilmek suretiyle tahsil edileceğinin bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinde, Kamu İhale Kurumu'nun, bu Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek konusunda görevli ve yetkili olduğu; Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu; Kurul'un ve Kurum'un yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı kurala bağlanmıştır.
4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasında, sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nun yetkili olduğu kuralına yer verilmiş; 02/07/2018 tarih ve 700 sayılı KHK’nin 140. maddesiyle, fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2013/5217 ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca yürürlüğe konulan, sırasıyla, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 5. maddelerinde, fiyat farkı formüllerine yer verilerek formüllerde yer alan katsayılar ile temel ve güncel endeksler tanımlanmış; Yapım İşlerine İlişkin Esasların 6. maddesinin 12. ve Hizmet Alımlarına İlişkin Esasların 7. maddesinin 14. fıkrasında, akaryakıt girdisinin nevine uygulanan ÖTV'de değişiklik gerçekleşmesi hâlinde, bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında yol açtığı artış veya azalış dikkate alınarak, b (yapım işlerinde "b3", hizmet alımlarında "b1") katsayısının hesaplanmasında esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için bu vergide birim başına meydana gelen değişiklik miktarının, 5. maddeye göre yapılan fiyat farkı hesabından bağımsız olarak ayrıca ödeneceği veya kesileceği kuralına yer verilmiştir.
… tarih ve … sayılı Kurul kararında, ÖTV'de değişiklik meydana gelmesi ve bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında artış veya azalış meydana getirmesi durumunda, söz konusu değişiklikten kaynaklanan fiyat farkı uygulamasının nasıl hesaplanacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
17/05/2018 tarih ve 30424 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 14/05/2018 tarih ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Karar'ın 1. maddesinde ise, "17/05/2018 tarihi itibarıyla bu Karar eki listedeki malların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatlarına esas alınan yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında, bu tarihten itibaren, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek artış durumunda, söz konusu malların tâbi olduğu özel tüketim vergisi tutarları, gerçekleşen artış tutarı kadar azalış yapılmak suretiyle; uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek azalış durumunda, söz konusu malların tâbi olduğu özel tüketim vergisi tutarları, 17/05/2018 tarihinde uygulanan özel tüketim tutarlarını geçmeyecek şekilde uygulanır." kuralına yer verilmiş, ekli listede kurşunsuz benzin, motorin, otogaz dâhil olmak üzere onüç ürüne yer verilmiştir.
Dava konusu işlemin dayanağı … tarih ve … sayılı Kurul kararında, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde ÖTV'ye bağlı fiyat farkı uygulamasına ilişkin olarak,
"1- … tarihli ve … sayılı Kurul Kararının tesis edildiği tarih itibarıyla iptaline,
2- Hizmet alımı ile yapım işi sözleşmelerinde, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönem için akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan ÖTV’de meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan fiyat farkı hesabının bu Kurul Kararında belirtilen kurallara göre yapılmasına ve Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5'inci maddesine göre hesaplanan fiyat farkından bağımsız olarak kesilmesine; hesaplama neticesinde artı değer bulunması hâlinde herhangi bir işlem tesis edilmemesine,
3- Bu Kararın, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönem için geçerli olmasına, bu dönemde ÖTV’de meydana gelen değişiklikler nedeniyle … tarihli ve … sayılı Kurul Kararının uygulanmamasına, anılan Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerinin herhangi bir nedenle uygulanmaması durumunda … tarihli ve … sayılı Kurul Kararında yer verilen esasların dikkate alınmasına,
4- Bu Kararın yayımı tarihinden sonra 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan ÖTV’de değişim meydana gelmesi hâlinde; yapılacak hesaplamalara esas olarak, anılan Bakanlar Kurulu Kararının yeniden uygulanmaya başladığı tarihten önce ihale edilen işlerde bu uygulamanın başladığı tarihe, söz konusu tarihten sonra ihale edilen işlerde ise ihale tarihine ait ilgili TÜİK endekslerinin ve akaryakıt bayi satış fiyatlarının dikkate alınmasına" karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan düzenlemelerden, Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6. maddesinin 12. fıkrasında ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7. maddesinin 14. fıkrasında, akaryakıt girdisinin nevine uygulanan ÖTV'de değişiklik gerçekleşmesi hâlinde, bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında yol açtığı artış veya azalış dikkate alınarak, yapım işlerinde "b3", hizmet alımlarında "b1" katsayısının hesaplanmasında esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için bu vergide birim başına meydana gelen değişiklik miktarının, 5. maddeye göre yapılan fiyat farkı hesabından bağımsız olarak ayrıca ödeneceği veya kesileceği öngörülmüş, ancak bu hesaplamanın nasıl yapılacağına ilişkin bir kurala yer verilmemiş, bu kapsamda yapılacak hesaplamalara ilişkin kurallar, … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile açıklanmıştır.
14/05/2018 tarih ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, karara ekli listede belirtilen onüç ürüne ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen akaryakıt bayi fiyatlarına esas alınan yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek artış veya azalış durumlarında ÖTV'deki değişimin nasıl olacağını belirleyen bir düzenlemeye yer verilmiş ve bu düzenlemenin uygulaması ise ekli listede belirtilen onüç ürünle sınırlı tutulmuştur.
Buna göre, anılan Bakanlar Kurulu Kararına ekli listede yayımlanan kurşunsuz benzin, motorin, LPG dâhil olmak üzere onüç adet ürüne ilişkin ÖTV tutarı; petrol fiyatlarında artış meydana gelmesi durumunda gerçekleşen artış tutarı kadar azalmakta, tersi durumda ise ÖTV tutarı artmaktadır. Bu sistemle, petrol fiyatlarında ve kurda meydana gelebilecek değişimler karşısında ÖTV miktarı, değişimin yönüne bağlı olarak ters orantılı çalışan bir yapıya dönüştürülmüştür.
Buna karşılık, ÖTV'de meydana gelen değişiklikler nedeniyle yapılacak hesaplamalara ilişkin kuralların düzenlendiği 06/05/2015 tarih ve 2015/DK.D-86 sayılı Kurul kararının uygulanabilmesi için sözleşme konusu iş kapsamında kullanılan akaryakıt türüne uygulanan ÖTV'de değişiklik meydana gelmesi ve bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında artış veya azalış meydana getirmesi şartlarının bir arada gerçekleşmesi gerektiğinden, anılan Kurul kararında düzenlenen esasların 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümlerinin geçerli olduğu dönemde uygulanması imkânsız hâle gelmiştir.
Zira, 2013/5217 ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca yürürlüğe konulan Esaslarda yer verilen "b1" ve "b3" katsayılarını temsil eden akaryakıtlarda kendi içinde bir ayrım yapılmaksızın, tüm akaryakıtların ağırlık oranına ilişkin sabit bir katsayı şeklinde düzenlendiğinden, … tarih ve … sayılı Kurul kararında da söz konusu sabit katsayılara uygun olarak ÖTV'deki değişim miktarı nedeniyle ortaya çıkan fiyat farkı hesabı yapılmıştır.
2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında ÖTV'deki değişimin onüç akaryakıt ürünüyle sınırlı tutulmuş olması, … tarih ve … sayılı Kurul kararında ise ayrım yapılmaksızın "b1" ve "b3" katsayısının hesaplanması nedeniyle, Bakanlar Kurulu Kararını açıklayıcı nitelikte olmak üzere kararda belirtilen onüç ürüne ilişkin olarak "b1" ve "b3" katsayısının ÖTV'deki birim başına meydana gelen değişiklik miktarının idarelerce nasıl hesaplanması gerektiğinin tekrar açıklığa kavuşturulmasını gerekli kılmıştır.
Dava konusu işlemin dayanağı olan … tarih ve … sayılı "2018/11818 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Çerçevesinde Özel Tüketim Vergisindeki Değişikliklere Bağlı Fiyat Farkı Uygulaması"na ilişkin Kurul kararında; fiyat farkına ilişkin düzenlemelerin temel amacının sözleşmelerin taraflarını enflasyonist risklerden koruyarak, yüklenicilerin ihale tarihinde teklif ettiği bedele göre sözleşme süresi içerisindeki maliyetlerini uyumlaştırmak olduğu belirtilerek, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönemde ÖTV'ye ilişkin değişikliklerden kaynaklanan fiyat değişimlerinin hakediş tutarlarına yansımasının da sağlıklı biçimde uyumlaştırılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, anılan Bakanlar Kurulu Kararının belirli sayıda akaryakıt ürünü ile sınırlı tutulduğu ve akaryakıt dışında kalan bitüm, LNG ve benzeri katı ve sıvı yakıtlardaki fiyat değişimlerini düzenleme amacı taşımadığı ifade edilerek, Esaslara göre sözleşmelerde belirlenen "b1" ve "b3" katsayıları içerisinde akaryakıt girdileri bulunması hâlinde bu girdilerin etkilerinin hesaplara yansıtılmaması gerektiği vurgulanmıştır. Bu çerçevede, sözleşmesinde fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenen ve akaryakıt girdisine ilişkin olarak "b1" veya "b3" katsayısı belirlenen hizmet alımları ile yapım işleri sözleşmelerinde, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönem için akaryakıt girdisinin nev'ine uygulanan ÖTV'de meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan fiyat farkının, Esaslar'ın 5. maddesine göre hesaplanan fiyat farkından bağımsız olarak hangi esaslara göre hesaplanacağı gösterilmiştir.
Dolayısıyla, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca genel düzenleyici işlem yapmak suretiyle uygulamayı yönlendirici işlem yapma yetkisini haiz Kamu İhale Kurumunca, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde meydana gelen değişikliğe ilişkin fiyat farkı hesaplamasının nasıl yapılacağına ilişkin olarak dava konusu Kurul kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Kurul kararında, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönemde geçerli olmak üzere, "b1" ve "b3" katsayısının hesaplanmasında esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için ÖTV'de birim başına meydana gelen değişiklik miktarının hesaplanmasına ilişkin olarak formüllere yer verildiğinden, Kurul kararının, anılan Bakanlar Kurulu Kararının idarelerce nasıl uygulanacağına dair açıklama niteliğinde olduğu ve uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesinin amaçlandığı görülmektedir.
Diğer yandan, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönemde akaryakıt fiyatlarında ÖTV artışı yapılmadığından akaryakıt pompa fiyatları değişmemiştir. Akaryakıt pompa fiyatları değişmediğinden, ÖTV'de meydana gelen değişiklikler nedeniyle yapılacak hesaplara ilişkin kuralların düzenlendiği … tarih ve … sayılı Kurul kararı uygulanamamıştır. Ancak yürürlükteki Esaslar uyarınca gerek yapım işlerinde, gerekse hizmet alımlarında akaryakıt girdisindeki fiyat değişiminin tespitine esas olan ve TÜİK tarafından yayımlanan 19, 19.1 ve 19.2 numaralı endekslerin hesabında ÖTV dikkate alınmadığı için, akaryakıtın nihaî tüketici fiyatı aynı kalmasına rağmen ilgili endekste yaşanan artışlar nedeniyle, akaryakıt girdilerine ilişkin maliyetlerde herhangi bir artış olmamasına rağmen yüklenicilere reel akaryakıt maliyetlerinin üzerinde olacak şekilde yersiz ve fazladan fiyat farkı ödendiği tespit edildiğinden, dava konusu … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile, Esaslara göre sözleşmelerde belirlenen "b1" veya "b3" katsayıları içerisinde yer alan akaryakıt dışındaki girdilerin etkilerinin hesaplara yansıtılmaması amacıyla ilgili formüle düzeltme katsayısı (k) eklenmiştir. Nitekim, 2013/5217 ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları uyarınca yürürlüğe konulan Esaslarda, Kamu İhale Kurumu'na katsayı belirleme yetkisi verilmiştir.
Kurul kararının, anılan Bakanlar Kurulu Kararının nasıl uygulanacağına ilişkin açıklayıcı nitelikte bir düzenleme olduğu, Bakanlar Kurulu Kararının uygulandığı dönem için geçerli olduğu belirtildiğinden, bu durumun geriye yürümezlik ilkesinin ihlâli niteliğinde yorumlanamayacağı; geçmişe yürüme ise, yeni getirilen düzenlemenin eski kural döneminde tamamlanmış ve hukukî sonuçlarını doğurmuş hukukî durum, ilişki ve olaylara uygulanması durumunda söz konusu olacağından dava konusu Kurul kararıyla söz konusu ilkenin ihlâl edilmediği; öte yandan, dava konusu Kurul kararının tesis edilmesinin ÖTV'deki değişimden kaynaklandığı dikkate alındığında, sözleşmeye müdahale olarak da nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca, 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun'un uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz Kamu İhale Kurumu'nca, 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde ÖTV'deki değişikliklere bağlı olarak fiyat farkı uygulamasına ilişkin tesis edilen Kurul kararının uygulanmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca, … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine ilişkin Dairemizin 16/12/2020 tarih ve E:2019/1847, K:2020/3708 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20/12/2021 tarih ve E:2021/798, K:2021/3215 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmektedir.
Öte yandan, Adana Büyükşehir Belediyesi'nce tesis edilmiş herhangi bir işlemin bakılan davanın konusunu oluşturmadığı, dava konusu işlemi tesis eden idarenin, 2560 sayılı Kanun'da belirtilen görevleri yerine getirmek üzere Adana Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olan Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü olduğu görüldüğünden, Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı hasım mevkiinden çıkarılmadan görülen davada bu yönüyle de usûle uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usûl ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … -TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalılardan … Genel Müdürlüğü'ne iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … İdarî Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 16/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.