Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/522 E. , 2021/4085 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/522
Karar No : 2021/4085
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Otop. Gıda Turz. Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; mülkiyeti Hazineye ait olan ve Yunus Emre Devlet Hastanesi yerleşkesi içerisinde yer alan Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kantinin, işletmecisi olan davacı tarafından, anılan taşınmazdan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi uyarınca tahliye edilmesine ilişkin Tepebaşı Kaymakamlığının ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Kira sözleşmesinin süresi dolmadan idarece tek taraflı feshedilip feshedilemeyeceği yönünden; kiralayan davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceği hususunun, davacı şirket ile kiralayan idare arasında imzalanan Kira Sözleşmesi'nde açıkça düzenlenmiş olduğu, süresi dolmamasına rağmen sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda kira sözleşmesinin idarece tek taraflı olarak feshedilebileceğinin kabulü gerektiği, taşınmazın, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliye edilmesi yönünde işlem tesis edilip edilemeyeceği yönünden ise; 6570 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması nedeniyle, kira sözleşmesinin sözleşme hükümleri gereğine idarece feshedilebilmesi için adli yargıda tahliye davası ya da sözleşmenin feshi davası açılması gerektiği yönünde herhangi bir mevzuat hükmü bulunmaması nedeniyle, taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliyesine karar verilebileceğinin kabulü gerektiği, adli yargı yerinde herhangi bir dava açılmadığı gibi sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali istemiyle de herhangi bir dava açılmadığının belirtildiğinden, 21/03/2012 tarihinden itibaren üç yıl süreli olarak kantin işletmeciliği sözleşmesi imzalayan davacı şirketin, kira bedeli, elektrik ve su bedellerini ödememesi nedeniyle yapılan ihtara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Kira Sözleşmesi uyarınca sözleşmenin feshine karar verilmesi, anılan işleme karşı dava açılmaması karşısında, sözleşmesi feshedilen Hazine taşınmazlarının tahliye edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kira sözleşmesinin devam ettiği, Yunus Emre Devlet Hastanesi ile imzalanmış kira sözleşmesinin bulunduğu, öncelikle özel hukuk hükümlerine göre adli yargıda tahliye davası açılması ve bu dava da verilecek karar sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, kira sözleşmesi sona ermeden tahliye kararı verilemeyeceği, kira bedelinin süresinde ödenmemesinin sözleşmenin tek taraflı feshini gerektirmeyeceğinden, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğundan, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Mülkiyeti hazineye ait olan ve Yunus Emre Devlet Hastanesi yerleşkesi içerisinde yer alan Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan kantinin işletmecisi olan davacı tarafından, anılan taşınmazdan 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliye edilmesine ilişkin Tepebaşı Kaymakamlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, ecrimisilin idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilerek isteneceği; 3. fıkrasında, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı; 4. fıkrasında ise, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükümlerine yer verilmiştir.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 89. maddesinde de, kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlardan süresi dolduğu hâlde tahliye edilmeyen, sözleşmesi feshedilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzuli olarak işgal edilen Hazine taşınmazlarının tahliyesi; hasat sezonu, iş ve hizmetlerin mevsimlik faaliyet dönemi de dikkate alınarak defterdarlık veya malmüdürlüğünün talebi üzerine, bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde sağlanarak, taşınmazın İdarece görevlendirilecek memurlara boş olarak teslim edileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, 23/02/2012 tarihinde yapılan ihale ile Yunus Emre Devlet Hastanesi yerleşkesi içerisinde bulunan 622,00 m² yüzölçümlü taşınmazda kantin işletmeciliğinin üç yıl süreyle ihale edildiği ve davacı şirket ile Yunus Emre Devlet Hastanesi Baştabipliği arasında 21/03/2012 günlü kira sözleşmesinin imzalandığı, davacının kira bedellerini ödememesi nedeniyle 14/10/2014 günlü, dilekçesi üzerine borçlarının yapılandırıldığı, ancak davacının bu yapılandırma şartlarına uymadığının anlaşılması üzerine 22/12/2014 gününde tebliğ edilen ... günlü, ... yevmiye numaralı ihtarname ile birikmiş kira, elektrik ve su bedellerinin 10 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağının bildirildiği, verilen süre içerisinde ödeme yapılmaması gerekçesiyle, kira sözleşmesinin 13. maddesine istinaden ... günlü, ... yevmiye numaralı ihtarname ile kira sözleşmesi feshedilerek 08/01/2015 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edilmesine rağmen davacı tarafından taşınmazın tahliye edilmemesi üzerine 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca 10/02/2015 tarihine kadar taşınmazın tahliye edilmesi, aksi halde tahliye işleminin gerçekleştirileceği yönünde tesis edilen Tepebaşı Kaymakamlığının ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca ihale yapılmak suretiyle kiraya verilen taşınmazın davacı tarafından kira sözleşmesine aykırı davrandığı gerekçesiyle sözleşmenin feshedildiği, davacı tarafından, bu fesih işlemine karşı kanun yoluna başvurulmadığı görüldüğünden, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca taşınmazın tahliye edilmesi, yönünde tesis edilen Tepebaşı Kaymakamlığının işleminde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Mahkeme kararında, dava konusu işlemin tesis edilmesine dayanak olan kira sözleşmesinin 13. maddesine istinaden, sözleşmenin feshedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmiş ve kira sözleşmesine ilişkin hukuki inceleme adli yargının görev alanında olduğundan bu gerekçede hukuki isabet bulunmamakta ise de kararda yer verilen diğer gerekçe ile temyize konu karar, sonucu itibarıyla hukuka uygundur.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E: ..., K: ... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.