T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/5220
Karar No : 2023/1185
DAVACI : …
DAVALI : … İdaresi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca Maliye Hazinesine ait Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı bulunan 7.746,33 metrekare yüzölçümlü taşınmazın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun uyarınca "satış" yöntemiyle özelleştirilmesini teminen 11/03/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak davacı tarafından ihale bedelinde indirim yapılması, bu talebin yerine getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde ise ihalenin iptali ile ihale için yatırmış olduğu geçici teminatının irat kaydedilmeyip yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile geçici teminat bedelinin şimdilik 1.000,00-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Söz konusu taşınmazın satışına ilişkin ihalenin üzerinde bırakıldığı, ihale sonrasında yapılan inceleme ve araştırma sonucunda İhale Şartnamesinde ve diğer dokümanlarda yer almayan ve kendisine bilgi verilmeyen ayıpların öğrenildiği, arsanın daha önce 10-12 metre yüksekliğinde çöp ve sair dolgu malzemeleri ile doldurulmuş olduğunun ihale sürecinde geçici teminat yatırıldıktan sonra öğrenildiği, bu hususun idarece gizlenmiş ayıp niteliğinde olduğu, ihaleden önce fark edilmesi mümkün olmayan bir durum teşkil ettiği, zira söz konusu ayıbın taşınmaz üzerinde fiziki bir ayıp niteliğinde olmayıp durumun fark edilmesi için arsada detaylı bir zemin etüdünün yapılması gerektiği, söz konusu çalışmayı yapabilmesinin hukukî dayanağını geçici teminat yatırmasının sağladığı, son teklif verme tarihinden önce yerinde ve resmî kuruluşlar nezdinde gerekli incelemeleri yapabilmesinin mümkün olmadığı, kamu arsası üzerinde hukukî bir yarar olmaksızın zemin etüdü yapılmasının haksız fiil oluşturduğu, cezai ve maddi sorumluluğa neden olacağı, geçici teminat yatırıldıktan sonra detaylı bilgi almak amacıyla zemin etüdü yaptırıldığı, zeminde temel kazık yapılması gerekmesi üzerine kazıklı temel projesi çizdirildiği, taşınmazda bulunan ayıpların ortadan kaldırılabilmesi için temel kazık işlemi yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, üç firmaya fiyat çalışması yaptırıldığı, fiyat ortalamasının 2.556.635,00-TL olduğu, temel kazık yaptırmanın ihaleye ek bir külfet olarak yansıdığı, taşınmaz için teklif edilen bedelin %30'unu aşan bir miktar olduğu, yani ihalenin belirlenen fiyat üzerinden alınması hâlinde, idarenin kusurlu eyleminden kaynaklı olarak %30 zarara uğrayacağı, ayıpların giderilmesi için söz konusu bedel ile ayıpları öğrenme masraflarının taşınmazın bedelinden düşülmesi gerektiği, idarece başvurusuna cevap verilmediği, arsanın ihale bedeli ile alınması mümkün olmadığından sözleşme imzalanmadığı ve kesin teminatın ödenmediği, idarece yeniden gerçekleştirilen ihaleye ilişkin Tanıtım Dokümanında taşınmazın üzerinde moloz, çöp vb. dolgu malzemelerinin bulunduğu bilgisine yer verildiği, idarenin dahi sonradan öğrendiği ve ağır ihmali sonucu gizlenmiş ayıp niteliği taşıyan taşınmazın bu özelliğini, basiretli tacir sıfatıyla kendisinin bilmesinin beklenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davacının ihaleye girmeden önce İhale Şartnamesi hükümlerini okuduğunu ve anladığını Şartname'nin her bir sayfasını imzalayarak beyan ettiği, teklif vermeden önce ihaleye konu taşınmazı hem tapu sicilinde hem de yerinde görerek fiziki olarak incelediği ve buna göre teklif verdiği, davacının taşınmazın ayıplı olduğu gerekçesiyle ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak herhangi bir talepte bulunmasının mümkün olmadığı gibi, bedel indiriminde bulunulmasının da mümkün olmadığı, birebir yapılan pazarlık görüşmeleri sırasında da ihale komisyonunca davacıya söz konusu taşınmaz hakkında bilgi sahibi olup olmadığı, taşınmaz ile ilgili öğrenmek istediği herhangi bir husus olup olmadığının sorulduğu, davacının da taşınmaz hakkında bilgi sahibi olduğunu ve öğrenmek istediği herhangi bir şey olmadığını beyan ettiği ve bu beyanın 1. tur pazarlık görüşme tutanağı ile kayıt altına alındığı, davacının taşınmazla ilgili gerekli gördüğü her türlü incelemeyi ihale öncesi yapması ve taşınmazın hukukî ve fiziki durumunu bilerek ihaleye girmesi gerektiği, Tanıtım Dokümanı'ndaki bilgilerin yetersiz, eksik, kat'i ya da olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, bilgiler ya da bilgilerin değerlendirilmesi ile elde edilen herhangi bir sonuçtan dolayı katılımcı ya da üçüncü kişilerin doğrudan ya da dolaylı olarak uğrayacakları zararlardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, Tanıtım Dokümanı'nın ilgili kurum ve kuruluşlarla ilgili özel sektör temsilcilerinden sağlanan bilgilerle hazırlandığı, söz konusu bilgi ve belgelerin idare ve danışman tarafından denetlenmediği veya bağımsız olarak doğrulanmadığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; özelleştirme kapsam ve programına alınan Hazine adına kayıtlı, Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen 11/03/2021 tarihinde yapılan ihaleye ilişkin olarak ihale bedelinde indirim yapılması, bu talebin yerine getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde ise ihalenin iptali ile ihale için yatırmış olduğu geçici teminatın yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi yolundaki Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin iptali ve teminatın şimdilik 1.000,00-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 37. maddesinin (b) bendinde, bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların idarece çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükmüne yer verilmiş ve bu maddeye dayanılarak yayımlanan Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin 19. maddesinde, ihale sonuçlarının onaylanmasından sonra idare tarafından süre belirtilmek suretiyle sözleşme imzalanması konusunda ihale üzerinde kalan teklif sahibine yazılı bildirimde bulunulacağı, idarece verilen süre içinde ihale üzerinde kalan tarafından istenilen teminatın verilmemesi, diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve sözleşme imzalanmaması hâlinde alınan teminatların idare lehine irat kaydedileceği ve kararda yer alması hâlinde diğer teklif sahiplerine sırası ile aynı usulün uygulanacağı kuralı yer almıştır.
Davaya konu taşınmazın özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesinin "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlığını taşıyan 3. maddesinde, "... Teklif sahiplerince, son teklif verme tarihinden önce, taşınmazın yerinde ve tapu sicilinde incelenmesi esastır. Teklif sahiplerinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imza tarihi ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğu kabul edilir. Teklif sahipleri/Alıcı ihale ilanı ve şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılır.";15. maddesinin c) bendinde,"ihaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı, ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları vb.) her türlü bilgi ve belgeyi alarak tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatları vb. inceleyerek her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık ve gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazineden herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini, kabul ve taahüt eder" şeklinde düzenlemelere yer verildiği görülmektedir.
İhale konusu taşınmaza ilişkin tanıtım dokümanında da; ihale konusu taşınmaza ilişkin tanıtım dokümanında yer alan, bilgi ve belgelerin ilgili kurum ve kuruluşlarla ilgili özel sektör temsilcilerinden sağlanan bilgilerle hazırlandığı, söz konusu bu bilgi ve belgelerin idare ve danışman tarafından denetlenmediği ve bağımsız olarak doğrulanmadığı, bu nedenle, idarenin dokümanda yer verilen bilgilerin yetersiz ve eksik olması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı, taşınmazın bulunduğu bölgenin şehir dışında konumlandığı, konut ağırlıklı çevreye yakın olduğu, sanayi alanında kaldığı, parselin etrafının boş ve yapılaşma olmadığı, taşınmazın tarımsal vasfının bulunmadığı, çim ve yabani otlarla kaplı üzerinde başka yerden taşındığı düşünülen molozlar bulunduğu da belirtilmiştir.
"Geçici ve Ek Geçici Teminatların İrat Kaydedilmesi" başlıklı 8/e maddesinde de, komisyon tarafından ihale sonucu verilen nihai kararın onayına ilişkin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakip onay kararında satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından bildirilecek süre içinde, ek geçici teminatı getirmemesi, satış bedeli veya peşinat ve teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, Şartnamede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina etmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici, var ise ek geçici teminatların İdare lehine irat kaydedileceği düzenlenmiştir.
Dosyada mevcut belge ve bilgilerden, özelleştirme kapsam ve programına alınan Hazine adına kayıtlı, Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, Merkez Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla yapılan ihale sonrasında en yüksek teklifi veren davacıya ihale şartnamesi çerçevesinde satılmasına ilişkin 21/05/2021 tarih ve 4017 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 22/05/2021 tarih ve 31488 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, taşınmaz satış sözleşmesinin imzalanmasını teminen 25/06/2021 gününe kadar süre verildiğini bildiren yazının 25/05/2021 tarih ve 8564 sayılı yazı ile kendilerine bildirildiği, davacının, 08/06/2021 günlü başvurusu ile, ihale konusu arsa üzerinde ihale sonrası yapılan inceleme ve araştırma sonrasında taşınmazın daha önceleri çöplük alanı olarak kullanıldığı ve yaklaşık 7-8 m yüksekliğinde çöp malzemesiyle doldurulduğunu öğrendikleri ve zemin etüt mühendislerinin yaptıkları çalışmalar sonucunda hazırlanan zemin etüt ön raporlarına göre, yaklaşık 7-8 m yüksekliğinde dolgu olduğunun şifaen bildirildiği, on gün içinde kesin etüt raporlarının ellerinde olacağı, durumun doğrulanması hâlinde dolgu alanına yapılacak inşaat maliyetinin çok yüksek olacağı, ayrıca zemin ıslahı yapılması gerektiğinden, satış kararını yeniden gözden geçirecekleri, bu nedenle verilen sürenin 30 gün daha uzatılmasını talep ettikleri, davalı idarenin 16/06/2021 günlü cevap yazısıyla ihale şartnamesi hükümlerine atfen ek süre taleplerinin, sözleşme imzalanması için verilen süre tamamlanmadan önce, ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminat getirilmesi kaydıyla değerlendirilebileceğinin bildirildiği, bunun üzerine davacı tarafından, ihale konusu taşınmaz üzerinde ihale şartnamesinde ve dokümanlarda bilgisi verilmeyen ayıpların zemin etüdü sonucunda tespit edildiği, 10-12 metre yüksekliğinde çöp dolgu malzemesinin yer aldığı, taşınmaza kazıklı zemin etüdü gerektiği, bunun maliyetinin yüksek olduğu, bazı firmalardan teklif alındığı, fiyat ortalamasının 2.556.635,00-TL olduğu, bunun ihale satış bedeline ek maliyet getirmesi nedeniyle, ihale bedelinde indirim yapılması, bu talebin yerine getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde ise ihalenin iptali ile ihale için yatırmış olduğu geçici teminatın yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi istemiyle 23/06/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu, idarece yanıt verilmeyerek zımnen reddedilmesi üzerine de, bu davanın açıldığı ve davacının sözleşme imzalanması için kendisine verilen süre içinde yükümlülüklerini yerine getiremediği anlaşılmaktadır.
Davacı her ne kadar ihale öncesi söz konusu taşınmazın daha önce çöp alanı olarak kullanıldığını bilmedikleri, idare tarafından bu yönde bir bilgi verilmediği, konunun gizlendiği, bu nedenle kendilerinden gizlenen bu ayıbın sorumluluğunun idarede olduğu ileri sürülmekte ise de; ihale dokümanında, ihale konusu taşınmaz üzerinde, "başka yerden taşındığı düşünülen molozlar bulunduğu" bilgisinin yer aldığı düşünüldüğünde, taşınmazın incelenmesi ve araştırılması sorumluluğunun davacıya ait olduğu, ayrıca teklif sahibi olarak davacının ihaleye girmeden önce ihale şartnamesi hükümlerini okuduğunu, anladığını, böylece bu hükümlerini kabul ettiğini, şartnamenin her bir sayfasını imzalayarak beyan ettiği, ihaleye ilişkin teklif vermeden önce ihaleye konu taşınmazı hem tapu sicilinde, hem de yerinde görerek fiziki olarak inceleyip teklif verdiğini beyan ettiği görülmektedir. Bütün bunlara ek olarak, pazarlık görüşmeleri sırasında da, ihale komisyonu tarafından, davacıya, taşınmaz hakkında bilgi sahibi olup olmadığı, taşınmaz ile ilgili sorusu olup olmadığı sorulmuş ve davacının da ihale konusu taşınmaza ilişkin bilgi sahibi olduğu ve öğrenmek istediği herhangi bir hususun bulunmadığını beyan ettiği ve konunun 1. tur pazarlık görüşme tutanağında imza altına alındığı açıktır.
Bu nedenle, 1. sırada en yüksek teklifi veren davacının verilen süre içinde satış sözleşmesini imzalamadığı için geçici teminatının irat kaydedilebileceği, dava konusu işlemin 4046 sayılı Yasa ve Yönetmelik ile İhale Şartnamesi hükümlerine aykırılık taşımadığı ve davacı yanın iddialarının da işlemi sakatlar nitelikte olmadığı anlaşıldığından; ihale bedelinde indirim yapılması, bu talebin yerine getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde ise ihalenin iptali ile ihale için yatırmış olduğu geçici teminatın yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi yolundaki Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işleminin iptali ve teminatın şimdilik 1.000,00-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ :
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca Maliye Hazinesine ait Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı bulunan 7.746,33 metrekare yüzölçümlü taşınmazın "satış" yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla 11/03/2021 tarihinde teklif sahiplerinin katılımıyla yapılan görüşmede nihai teklifler alınmış, … tarih ve … sayılı İhale Komisyonu kararıyla, taşınmazın en yüksek teklifi veren davacı ...'e İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına, davacının sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde teminatının irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline karar verilmiştir.
22/05/2021 tarih ve 31488 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 21/05/2021 tarih ve 4017 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, söz konusu İhale Komisyonu kararının onaylanmasına ve bu karar çerçevesinde taşınmaz satış sözleşmesinin imzalanması ile karar gereklerinin yerine getirilmesi hususlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın yetkili kılınmasına karar verilmiştir.
25/05/2021 tarih ve 8564 sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işlemiyle, davacı 25/06/2021 Cuma günü saat 15:00'e kadar sözleşme imzalaması için sözleşmeye davet edilmiştir.
Davacı tarafından 08/06/2021 tarihli başvuruyla, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan, ihale sonrasında taşınmaz üzerinde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda taşınmazın daha önce çöplük alanı olarak kullanıldığının öğrenildiği, bunun üzerine zemin etüdü yaptırıldığı ve zemin etüt ön raporuna göre taşınmazın yaklaşık 7,8 metre yüksekliğinde doldurulduğunun öğrenildiği, kesin zemin etüt raporlarının 10 gün içinde elinde olacağı, teknik raporların ön raporu doğrulaması hâlinde dolgu alanına yapılacak inşaat maliyetinin çok yüksek olacağı ve ayrıca zemin ıslahı yapmak gerekeceğinden satışa dair kararın gözden geçirilmesi gerekeceği belirtilerek verilen sürenin 30 gün uzatılması talebinde bulunulmuş;
16/06/2021 tarih ve 10263 sayılı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı işlemiyle, ek süre talebinin sözleşme imzalanması için verilen süre tamamlanmadan önce ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminat getirilmesi kaydıyla değerlendirileceği davacıya bildirilmiştir.
Davacı tarafından 23/06/2021 tarihli başvuruyla, İhale Şartnamesi ve diğer dokümanlarda yer almayan ve idarece bilgi verilmeyen ayıpların ihale sonrasında yapılan araştırma sonucu öğrenildiği, taşınmazın daha önce 10-12 metre yüksekliğinde çöp ve sair dolgu malzemeleri ile doldurulmuş olduğu, bu hususun gizlenmiş ayıp niteliğinde olduğu ve ihaleden önce sadece keşif yapılması suretiyle fark edilmesi mümkün olmayan bir durumun söz konusu olduğu, detaylı zemin etüdü yaptırıldığı, ayıbın ortadan kaldırılabilmesi için temel kazık işlerinin yapılması gerektiği, bunun için üç ayrı firmadan fiyat alındığı ve bunların ortalamasının 2.556.635,00-TL olduğu, ihaleye ek bir külfet olarak yansıyacağı, teklif edilen bedelin %30'unu aşan bir miktar olduğu, bu maliyetin ihalede verilen teklif üzerinden sözleşme imzalanması hâlinde %30 oranında zarara uğranılacağı belirtilerek ayıpların giderilmesi için 2.556.635,00-TL ve bu ayıpları öğrenme masraflarının taşınmazın bedelinden düşürülmesi, aksi hâlde ihalenin sonlandırılması ve geçici teminatının iade edilmesi talebinde bulunulmuş, davalı idarece başvuruya herhangi bir cevap verilmemiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile geçici teminat bedelinin şimdilik 1.000,00-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, … tarih ve … sayılı Özelleştirme İdaresi Başkan Vekili Olur'u ile davacının geçici teminatın irat kaydedilmesine ve ihalenin iptaline karar verilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde, bu Kanun'un amacının, bu maddede sayılan kuruluşların ekonomide verimlilik artışı, kamu giderlerinde azalma sağlamak ve Hazine'ye ait taşınmazları değerlendirmek suretiyle kamuya gelir elde etmek için özelleştirilmesine ilişkin esasları düzenlemek olduğu; 2. maddesinde, özelleştirme uygulamalarındaki ilkeler sayıldıktan sonra, son fıkrasında, Kanun'da yer verilen amaç ve ilkeler doğrultusunda alınacak kararlarda öncelikler ile bunların tâbi olacağı özelleştirme uygulamalarına ilişkin esas ve usûllerin, kuruluşların nitelikleri ve ülke ekonomisinin gerektirdiği şartlar da dikkate alınarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca belirleneceği; 3. maddesinde, kuruluşların, satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflar ile devredilmelerine ilişkin özelleştirme yöntemlerinden hangisi ile özelleştirileceğini belirlemenin ve özelleştirme programına alınan kuruluşların "satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni haklarının tesisi ve işin gereğine uygun sair hukukî tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi" yöntemleriyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen nihai kararları onaylamanın Kurul'un görevleri arasında olduğu belirtilmiş; ''Özelleştirme Yöntemleri, Değer Tespiti, İhale Yöntemleri'' başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinde, özelleştirme yöntemleri belirlenmiş; (C) bendinde, (A) bendinde yer alan özelleştirme yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin ihale işlemlerinin bu Kanun'a göre oluşturulan ihale komisyonları tarafından yürütüleceği; 37. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak, bu Kanun kuralları gereğince yapılacak uygulamalar ile ihale usullerine ilişkin esasların İdarece çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği kurala bağlanmıştır.
09/07/2018 tarih ve 30473 (3. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 85. maddesinde, "24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un; ... e) ... 3. maddesinin birinci fıkrası ... yürürlükten kaldırılmıştır. f) Geçici 28. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. Geçici Madde 29- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca görülmekte olan işler Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makam tarafından sonuçlandırılır." kuralına yer verilmiştir.
İhale tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, özelleştirme uygulamalarında değer tespiti ve ihaleye ilişkin işlemleri düzenlemektir.
"; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu yönetmelikte geçen; ... g) İhale Şartnamesi: İhale konusu işin genel ve özel şartlarına ilişkin belgeyi, ... ifade eder." kuralı yer almıştır.
Yalova ili, Çiftlikköy ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel numaralı taşınmazın özelleştirilmesine ilişkin İhale Şartnamesi'nin "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlıklı 3. maddesinde, "... İşbu Şartname ekindeki Tanıtım Dokümanı, taşınmaz ile ilgili bilgi, belge ve açıklamaları içermektedir. İdare ve/veya Hazine, Tanıtım Dokümanı'nda yer alan bilgi, belge ve açıklamaların doğruluğundan, tamlığından ve maddi hatalardan sorumlu değildir. Tanıtım Dokümanı'nda yer alan bilgi, belge ve açıklamalar hiçbir surette idare ve/veya Hazine'yi ilzam etmez. Teklif sahiplerince, son teklif verme tarihinden önce taşınmazın yerinde, ilgili Belediye ve Tapu Müdürlüğü'nde incelenmesi esastır. Teklif sahiplerinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imza tarihi ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğu kabul edilir. Teklif sahipleri/alıcı İhale İlanı ve Şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılır." kuralına yer verilmiş;
"Geçici ve Ek Geçici Teminat" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, sözleşme imzalanması için kendisine verilen süre içerisinde ek süre talep eden teklif sahibine, bir defaya mahsus olmak üzere ihalede verilen geçici teminat tutarı kadar ek geçici teminatın getirilmesi şartıyla ek süre verilebileceği; (e) bendinde, satışın kendisine yapılmasına karar verilen teklif sahibinin idare tarafından verilen süre içerisinde, ek geçici teminatı getirmemesi, satış bedeli veya peşinat ve teminatlarla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi, şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerini yerine getirmemesi, sözleşme imzalamaktan imtina etmesi hâllerinden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda geçici teminatın idare lehine irat kaydedileceği kurala bağlanmış;
“Teklif Sahibi ve/veya Alıcının Yükümlülükleri” başlıklı 15. maddesinde ise, “Teklif sahibi ve/veya alıcı, şartnamede belirtilen yükümlülüklerinin yanı sıra;
a) Taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle idare ve/veya Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını,
b) “İdare ve/veya Hazine'nin yükümlülükleri” maddesindeki hükümler saklı kalmak kaydıyla, şartnamenin “Sözleşmenin imzalanması, devir ve teslim” maddesinde belirtilen hususlara ilave olarak tapu devrinin yapıldığı tarihten önceki döneme ilişkin yapılmış olan her türlü işlem ve işlem sonuçları ile ilgili olarak idare ve/veya Hazine'yi ilzam edecek hiçbir başvuru ve rücu hakkının bulunmadığını,
c) İhaleye teklif verdiği, sözleşme imzaladığı ve tapu devrinin yapıldığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumunu önceden görüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb.) her türlü bilgi ve belgeyi alarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatları vb. inceleyerek, her türlü bilgi ve belgeyi bilerek teklif vermiş olduğunu ve sözleşmeyi imzalayacağını ve taşınmazı devir alacağını, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını ve bedel indirimi talep etmeyeceğini, … kabul, beyan ve taahhüt eder.” kuralına yer verilmiştir.
İhale konusu taşınmaza ait Tanıtım Dokümanı’nın “Taşınmaza İlişkin Genel Bilgiler" başlıklı 3. bölümünün "Taşınmazın Özellikleri" başlıklı 3.3. maddesinde, "Parselin özellikleri, geometrik şekli, topoğrafik ve jeolojik özellikleri / Taşınmaz hakkında bilgi, yapılaşması, kullanım şekli: ... Herhangi bir amaçla kullanılmamaktadır ve boştur. Üzerinde herhangi bir yapı bulunmamaktadır ve çim-yabani otlarla kaplıdır. Üzerinde başka yerden taşındığı düşünülen molozlar bulunmaktadır." açıklamasına yer verilmiştir.
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
Özelleştirme uygulamalarında, ihale şartnameleri, ihalenin genel ve özel şartlarını belirleyen belgeler olup, ihaleler bu şartname kurallarına göre yürütülmekte ve sonuçlandırılmaktadır. Buna göre, şartnameyi hazırlayan ve kuralları belirleyen idare ile şartnameleri imzalayarak ihalelere katılanlar açısından şartname kurallarının bağlayıcı olduğu ve uyuşmazlıkların çözümünde esas alınacağı açıktır. Keza, 4046 sayılı Kanun, Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuata aykırı olmayan hususlara ilişkin olarak şartname kurallarının esas alınması gerektiği kuşkusuzdur.
Bu itibarla, İhale Şartnamesi'nin 3. maddesinde, teklif sahiplerince, son teklif verme tarihinden önce taşınmazın yerinde, ilgili Belediye ve Tapu Müdürlüğü'nde incelenmesinin esas olduğu, teklif sahiplerinin ihalenin her aşamasında, sözleşmenin imza tarihi ve tapu devrinin yapıldığı tarih itibarıyla taşınmaz hakkında tam bilgi sahibi olduğunun kabul edildiği; 15. maddesinde, taşınmazın yüzölçümünün tapu kaydında belirtilen miktardan eksik olduğu veya taşınmazın tecavüzlü bulunduğu veya başka bir gerekçeyle idareden ve/veya Hazine'den herhangi bir hak talebinde bulunulmayacağı, ihaleye teklif verilen ve sözleşme imzalandığı tarihler itibarıyla taşınmazın mevcut fiziki durumununun önceden görülüp, ilgili mercilerden (ilgili belediyeler, tapu kadastro müdürlükleri, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, vb.) her türlü bilgi ve belgenin alınarak, tapu kayıtları, imar durumları, muhdesatlar vb. incelenerek, her türlü bilgi ve belge bilinerek teklif verilmiş olduğu ve sözleşme imzalanarak taşınmazın devir alınacağı, bunlarla ilgili olarak daha sonra açık veya gizli ayıp iddiasıyla ayıba ve zapta karşı tekeffül hükümlerine dayanarak idare ve/veya Hazine'den herhangi bir maddi talepte bulunulmayacağı ve bedel indirimi talep edilmeyeceğinin kabul, beyan ve taahhüt edildiğinin kurala bağlandığı; davacının da bu şartlar dahilinde ihaleye katıldığı ve Tanıtım Dokümanı'nda taşınmazın üzerinde başka yerden taşındığı düşünülen molozların bulunduğunun belirtilmiş olduğu dikkate alındığında, davacı tarafından taşınmaz üzerinde dolgu malzemesi bulunduğundan bahisle ihale bedelinde indirim yapılması, bu talebin yerine getirilmesinin mümkün olmaması hâlinde ise ihalenin iptali ile ihale için yatırmış olduğu geçici teminatının irat kaydedilmeyip yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, geçici teminat bedelinin şimdilik 1.000,00-TL tutarındaki kısmının idareye başvuru tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 15/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.