T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/5231
Karar No : 2023/4114
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- … Kurumu Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av…
2- ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararına istinaden düzenlenen … tarih ve … sayılı iki nolu ihbarnamenin kaldırılması ve yürütmesinin durdurulması istemiyle ... ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan davada 16/04/2019 tarihli yürütmenin durdurulması kararı verildiği, yürütmenin durdurulması kararı üzerine daha önce 04/02/2019 tarihinde ödenen 20.322.455,01 TL'nin 24/06/2019 tarihinde iade edildiği, ancak iade yapılırken faiz ödenmemesi nedeniyle oluşan 1.714.881,14 TL zararın ödemenin yapılacağı tarihe kadar hesaplanacak tecil faiziyle beraber tazmini istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; faizin, konusu bir miktar paranın ödenmesinden ibaret olan borcun doğduğu veya muaccel olduğu tarihten ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen sürede bu alacaktan dolayı kişinin yoksun kaldığı geliri yada faydalanamamanın karşılığını ifade ettiği, hukuki yönden fer'i bir borç olduğu ve faizin doğmasının asıl borcun varlığına bağlı olduğu, uyuşmazlıkta, idari işlemlerden kaynaklanan bir zararın söz konusu olduğu, bu zararın davacı tarafından ödenen tutarın faiz hesaplanmaksızın ödenmesi nedeniyle uğradığı değer kaybından ibaret olduğu dikkate alındığında, davacının mahrum kaldığı ve idarenin tasarrufunda kalan bir meblağ nedeniyle doğan zararın tazmini için tecil faizi oranında faiz ödenmemiş olmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, ancak davacının mahrum kaldığı tutara ilişkin, ödemenin yapıldığı tarih ile iadenin yapıldığı tarihler arasında hesaplanacak faize, söz konusu faizden mahrum kaldığından bahisle faiziyle iade edilmesine dair talebi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 121/3 maddesi ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine Dair Kanun'un 3. maddesi kapsamında faize faiz yürütülmesine yol açacağından tecil faizine faiz yürütülmesi talebi yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine ve davacıdan tahsil edilen tutara tahsil tarihi ile iade tarihleri arasında hesaplanacak tecil faizinin ödenmesine, zarar üzerinden talep edilen tecil faizine ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, haksız ve yersiz tahsil edilen, idarenin uhdesinde kalan ve yargı kararı üzerine iade edilecek vergilere yürütülmesi gereken faizin tecil faizi olduğu dikkate alındığında, tecil faizi ödenmemesi nedeniyle meydana gelen zarar için de faiz uygulanması gerektiği, hukuka aykırı olarak tahsil edilen verginin idarenin uhdesinde kaldığı sürece mahrum kalınması nedeniyle ödenen ve tazminat niteliğinde olan tutarların tecil faiziyle ödenmesinin "faize faiz yürütülmesi" olarak nitelendirilemeyeceği, bu yönde emsal yargı kararları bulunduğu, talep edilen tazminatın salt faiz niteliğinde olduğu ve talep konusu edilen tazminat tecil faizine ilişkin olup, tecil faizi ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunda düzenlendiğinden, 3095 sayılı Kanun veya 6098 sayılı Kanunda düzenlenen mürekkep faiz yasağına tabii olmadığı belirtilerek kararın aleyhe olan kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın aleyhe olan kısmının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Vergi Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2023/1563, K:2023/4090 sayılı kararı dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusunun, ... ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının redde ilişkin kısmına istinaden düzenlenen … tarih ve … sayılı iki nolu ihbarnamenin tebliği üzerine, davalı idareye 04/02/2019 tarihinde ödenen 20.322.455,01 TL' nin kaldırılması ve yürütmesinin durdurulması istemiyle ... ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında aynı tarihte (04/02/2019) açılan davada, 16/04/2019 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı verilmesi üzerine 24/06/2019 tarihinde davacıya iade edilen 20.322.455,01 TL'nin üzerinden tecil faizi ödenmemesi nedeniyle oluşan 1.714.881,14 TL'lik zararın ödemenin yapıldığı 24/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle iadesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
UYAP ortamında yapılan araştırmada, … tarih ve … sayılı iki nolu ihbarnameye karşı açılan davada, ... ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında 16/04/2019 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı verilmişse de, sonrasında verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile dava konusu ihbarnamenin … tarih ve … sayılı düzeltme fişi ile iptal edilerek yerine … tarih ve … sayılı iki nolu ihbarnamenin düzenlendiği ve bakılan davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, söz konusu karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddi üzerine temyiz yoluna başvurulduğu, Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2020/2568, K:2023/4109 sayılı kararıyla tarafların temyiz istemlerinin reddi ile Vergi Dava Dairesi kararının onanmasına karar verildiği, ayrıca uyuşmazlığın kökenini oluşturan ve iki nolu ihbarnamenin de dayanağı olan davada ... ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının redde ilişkin kısmının Danıştay Dördüncü Dairesinin 19/11/2019 tarih ve E:2019/1508, K:2019/7532 sayılı kararıyla bozulması ve davalı idare tarafından başvurulan kararın düzeltilmesi isteminin reddi üzerine ... ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K… sayılı kararıyla Danıştay bozma kararına uyularak davanın kabulüne karar verildiği, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2023/1563, K:2023/4090 sayılı kararıyla Vergi Mahkemesi kararının bozulduğu anlaşıldığından, söz konusu karar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz istemlerinin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 15/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Danıştay Dördüncü Dairesinin 15/06/2023 tarih ve E:2023/1563, K:2023/4090 sayılı kararında yer alan karşı oy doğrultusunda, temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.