T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5241
Karar No : 2022/5306
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Kemer Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde arkeolog olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin 31/12/2019 tarihi itibariyle yenilenmemesine ilişkin Kemer Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma ve personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olup idare bir bildirimde bulunmasa bile 31/12/2019 itibarıyla davacının sözleşmesinin sona ereceği, bu durumda, gerek idarenin sözleşme yapma konusunda takdir yetkisinin bulunması ve idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı gerekse davacının hizmet sözleşmelerinin devam ettiği dönemde araç şoförü, gerçekleştirme görevlisi, insan kaynakları ve eğitim müdürlüğü bünyesinde olmak üzere farklı birimlerde görevlendirilmesi hususu da dikkate alındığında, hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, idarece; haklı nedenlerin bulunması durumunda personelin sözleşmesinin sözleşme süresi dolmadan feshedilebilmesinin de mümkün olduğu, ancak asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerektiği, dosya kapsamının tüm bilgi ve belgeler ile birlikte incelenmesinden; davacının hizmet sözleşmesinin, hizmetine ihtiyaç bulunmaması nedeniyle feshedildiği belirtilmiş ise de hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun somut olarak ortaya konulamadığı, buna ilişkin olarak davalı idarece hukuken kabul edilebilir hiçbir somut bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı, ayrıca davacının herhangi bir disiplinsizliği yahut hakkında açılmış bir soruşturmanın da bulunmadığı nazara alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Sözleşmenin mali yıl ile sınırlı olduğu, sözleşme süresi sona eren personelin sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi hususunda idarenin takdir yetkisinin olduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, arkeolog kadrosuna ihtiyaç kalmadığından sözleşmenin yenilenmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Kemer Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli personel statüsünde arkeolog olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmesinin 31/12/2019 tarihi itibariyle sona ererek sözleşemesinin yenilenmeyeceğine ilişkin Kemer Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde " Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde "Norm kadro ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir. Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur. Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli olarak istihdam edileceklere ödenecek net ücret, söz konusu kadro unvanı için birinci derecenin birinci kademesi esas alınmak suretiyle 657 sayılı Kanun'a göre tespit edilecek her türlü ödemeler toplamının net tutarının yüzde 25 fazlasını geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla belirlenir. Genel hükümlere göre birinci dereceden kadro ihdas edilemeyen kadro unvanları için ise o kadro unvanından ihdası yapılmış en yüksek kadro derecesinin birinci kademesi esas alınır ve yapılacak ödemenin azami tutarı yukarıda belirtilen usûle göre tespit olunur. Bu fıkra hükümlerine göre çalıştırılacak personel için İçişleri Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilir. Avukat, mimar, mühendis (inşaat mühendisi ve harita mühendisi olmak kaydıyla) ve veteriner kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle bu unvanlarda kadrolu personel istihdamına ihtiyaç duyulmayan belediyelerde, bu hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, haftanın ya da ayın belirli gün veya saatlerinde kısmi zamanlı olarak sözleşme ile personel çalıştırılabilir. Kısmi zamanlı olarak çalıştırılacak personel sayısı yukarıda belirtilen her unvan için birden fazla olamaz ve bunlarla yapılacak sözleşme süresi takvim yılını aşamaz. Bunlara ödenecek net ücret, aynı unvanlı kadroların birinci derecesinin birinci kademesi için yapılması gereken bütün ödemeler toplamının net tutarının yarısını geçmemek ve çalıştırılacak süre ile orantılı olmak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilir. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli personel olarak çalıştırılanlar için iş sonu tazminatı ödenmez ve işsizlik sigortası primi yatırılmaz. Bunlardan yaptıkları başka işler sebebiyle herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi olanlar için sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primi yatırılmaz ve aynı kişi birden fazla belediye veya bağlı kuruluşta çalıştırılamaz. Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına gönderilir..." hükmü öngörülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 14/03/2016 tarihinde imzaladığı sözleşme ile davalı idarede 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında tam zamanlı arkeolog olarak göreve başladığı ve her yıl yenilenen hizmet sözleşmeleri ile çalışmaya devam ettiği, … tarih ve … sayılı işlem ile 31/12/2019 tarihinde sona erecek olan sözleşmenin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükümleri uyarınca belediyelerin sözleşmeli personel istihdam etmek ve sözleşmelerini yenilemek hususlarında takdir yetkilerinin bulunduğu açık olmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp sebep ve maksat yönlerinden yargı denetimine tabi olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Uyuşmazlıkta, davalı idarenin arızi ihtiyacına binaen 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3. fıkrası kapsamında takdir yetkisini kullanarak davacıyı istihdam ettiği, ihtiyacının kalmaması nedeniyle yine takdir hakkı çerçevesinde sözleşmesini yenilemeyeceğini bildirdiği, söz konusu takdir yetkisini subjektif kullandığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin ortaya konulamadığı gibi sözleşme dönemi içinde istihdam edildiği arkeolog görevi dışında şoför, gerçekleştirme görevlisi v.b. işlerde çalıştırıldığı, dolayısıyla arkeolog ihtiyacı olmadığını ileri sürerek 2020 yılı içerisinde uyuşmazlık konusu kadroda herhangi bir personel istihdam etmeyen davalı idarenin yargı kararı ile sözleşmeli personel çalıştırmaya zorlanamayacağı dikkate alındığında, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek tesis olunan sözleşmesinin yenilenmeyeceği yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.