T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/5263
Karar No : 2022/43
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Dava, … İnşaat Gıda Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nce 02/10/2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ''Kütahya Gediz 500 Kişilik Prefabrik Öğrenci Yurdu İkmal İnşaatı'' ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 01/04/2015 tarih ve 2015/UY.I-936 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının ihaleyi yapan idarece yanlış uygulanması nedeniyle uğranılan zarara karşılık şimdilik 40.000,00-TL maddi ve 60.000,00-TL manevi tazminatın ihalenin yapıldığı 02/10/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle … Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne karşı açılmıştır.
Kütahya İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacı şirketin tazminini istediği maddi ve manevi zararın ihaleyi yapan idarenin 02/10/2014 tarihli işleminden kaynaklandığı, söz konusu işleme yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda, başvurunun süre yönünden reddine dair 17/06/2015 tarih ve 2015/UY.IV-1716 sayılı Kurul kararına karşı Ankara ... İdare Mahkemesi'nde açılan davada, davanın reddi yönünde verilen kararın Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 27/10/2020 tarih ve E:2015/6524, K:2020/2816 sayılı kararıyla bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, davacı tarafından 02/10/2014 tarihli işlemden kaynaklanan maddi ve manevi zararın ödenmesi istemiyle açılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında idari işlemden kaynaklı tam yargı davası niteliğinde olduğu ve söz konusu idari işlem sebebiyle ortaya çıkan uyuşmazlığın Ankara İdare Mahkemesi'nde görüldüğü, anılan Kanun'un 36. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen özel yetki kuralı uyarınca, bakılan uyuşmazlığın çözümünde, zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Ankara ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla ise, davacı şirketçe tazminat talebinin, 01/04/2015 tarih ve 2015/UY.I-936 sayılı Kurul kararının ihaleyi gerçekleştiren Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nce yanlış uygulanmasına (… İnş. Taah. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken belge eksikliği giderilerek ihalenin yeniden üzerinde bırakılması) dayandırıldığı, bir başka deyişle zararın söz konusu idarece yapılan hatalı uygulamadan kaynaklandığı ve bu nedenle uğranılan zararın tazmininin talep edildiği, uyuşmazlıkta iptal üzerine açılan tam yargı davasından bahsedilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 36/1-a maddesinde düzenlenen özel yetki kuralı uyarınca bakılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili Kütahya İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesine karar verilmiştir.
Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümlerin saklı kalması koşuluyla, bu Kanun'da veya özel yasalarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinin 1. fıkrasında da, idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin sırasıyla; "a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hâllerde davacının ikametgâhının bulunduğu yer" idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nce 02/10/2014 tarihinde açık ihale usulü ile “Kütahya Gediz 500 Kişilik Prefabrik Öğrenci Yurdu İkmal İnşaatı” ihalesinin gerçekleştirildiği, isteklilerden … İnşaat Taahhüt Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin (… İnşaat) teklifi sınır değerin altında kaldığından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idare tarafından uygun bulunarak 07/11/2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak … İnşaat, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise davacı şirketin belirlendiği, anılan ihale komisyonu kararına yönelik olarak davacı şirket tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından bahisle davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 24/12/2014 tarih ve 2014/UY.I-4109 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararı ile, ihale üzerinde bırakılan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiğinden bahisle düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi üzerine … İnşaat tarafından yeniden sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 11/02/2015 tarihli ve 2 sayılı düzeltici ihale komisyonu kararıyla, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin … İnşaat, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise davacı şirket olarak belirlenmesine karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından, "... aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu" iddiasıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kurul’un 01/04/2015 tarih ve 2015/UY.I-936 sayılı kararıyla, "... sunulan proforma faturaların kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu” gerekçesiyle ihale komisyonu kararının iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğinden bahisle düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, ihaleyi gerçekleştiren idarece alınan … tarihli ve … sayılı düzeltici ihale komisyonu kararıyla, … İnşaat tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki eksikliğin bilgi eksikliği olduğuna, bilgi eksikliği olarak değerlendirilen söz konusu 4 adet proforma faturadaki meslek mensubuna ait beyanların tamamlanmasının istenilmesine karar verildiği, anılan istekli tarafından söz konusu eksikliklerin giderilmesinden sonra alınan 07/05/2015 tarihli ve 4 sayılı düzeltici ihale komisyonu kararında, "ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasındaki bilgi eksikliklerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.6.1. maddesinin (b) bendine uygun olarak tamamlatıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tekrar … İnşaat, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin tekrar … İnşaat olarak belirlendiği" hususlarına yer verildiği, anılan ihale komisyonu kararı üzerine davacı şirket tarafından "01/04/2015 tarihli ve 2015/UY.I-936 sayılı Kurul kararına göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak idare tarafından Kurul kararının hatalı uygulandığı" iddialarıyla Kurum’a yeniden itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 17/06/2015 tarih ve 2015/UY.IV-1716 sayılı Kurul kararıyla “başvurunun süre yönünden reddine" karar verildiği, bu Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, davanın reddine yönelik Ankara ... İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27/10/2020 tarih ve E:2015/6524, K:2020/2816 sayılı kararıyla, “başvurunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı” gerekçesiyle anılan Mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, söz konusu yargı kararının uygulanmasını teminen 06/01/2021 tarih ve 2021/MK-2 sayılı Kurul kararı ile, "Kurul’un 17/06/2015 tarih ve 2015/UY.IV-1716 sayılı kararının iptaline, anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine” karar verildiği, 03/02/2021 tarih ve 2021/UY.I-334 sayılı Kurul kararıyla, "idarenin, 01/04/2015 tarih ve 2015/UY.I-936 sayılı Kurul kararının gereğini yerine getirmeyerek ve söz konusu mevzuata aykırılıkları bilgi eksikliği kabul ederek ihale üzerinde bırakılan istekliye proforma faturalardaki beyanları tamamlattırması durumunun mevzuata aykırılık teşkil ettiği, anılan Kurul kararının idarece hatalı uygulandığı"ndan bahisle ihale üzerinde bırakılan … İnşaat'ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesinin ardından davacı şirket tarafından 03/03/2021 tarihli dilekçeyle yukarıda belirtilen hatalı uygulamaları sebebiyle ihaleyi yapan idareye 100.000-TL maddi ve 100.000-TL manevi tazminatın ödenmesi talebiyle başvuruda bulunulduğu, anılan başvuruya cevap verilmemesi üzerine uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı şirket tarafından, "01/04/2015 tarih ve 2015/UY.I-936 sayılı Kurul kararına göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak idare tarafından Kurul kararının hatalı uygulandığı" iddialarıyla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine dair Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddine yönelik Mahkeme kararı temyiz incelemesinde bozulmuş ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacı tarafından tazminat istemine yönelik iddiaların, itirazen şikâyet başvurusunun "süre yönünden reddine" dair Kurul kararına dayandırılmadığı, bir başka anlatımla, başvurusunun reddine karar verilmeyip, ihale konusu iş tamamlanmadan Kurulca iddiaları esastan incelenmiş olsaydı 2021/UY.I-334 sayılı Kurul kararında belirtilen hususlar doğrultusunda … İnşaat'ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucu ihalenin kendi uhdesinde kalacağına ilişkin bir iddiasının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, davacı şirket tarafından, 03/03/2021 tarihli dilekçeyle yapılan tazminat istemine yönelik başvurunun Kamu İhale Kurumu'na değil, ihaleyi yapan Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne hitaben yapıldığı görülmüştür.
Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 32. ve 36. maddeleri uyarınca tazminat isteminin, ihaleyi yapan idarece alınan … tarihli ve … sayılı düzeltici ihale komisyonu kararıyla, … İnşaat tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasındaki eksikliğin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek, tamamlanmasının istenilmesine yönelik hatalı uygulamadan kaynaklandığı anlaşıldığından, bu işlemi tesis eden Kütahya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün bulunduğu yer idare mahkemesi olan Kütahya İdare Mahkemesi'nin, zararı doğuran idari uyuşmazlığı ve dolayısıyla tam yargı davasının esasını çözümlemeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde KÜTAHYA İDARE MAHKEMESİ'NİN yetkili olduğuna, dava dosyasının Kütahya İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, kararın Ankara 13. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara tebliğine, 13/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.